თარიღი: 5/8/2019
ნომერი: 8074/2/201
მუხლი: დღგ-ს დარიცხვის მართლზომიერება,
კატეგორია: დღგ,
შემმოწმებელი: მომსახურების დეპარტამენტი
 

საჩივარი №8074/2/2019 8.05.2019
გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა
მომჩივანი: შპს კ
შემმოწმებელი: მომსახურების დეპარტამენტი
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, ლ. ბარნაბიშვილის (სხდომის თავმჯდომარე), მ. ადეიშვილის, მ. ბარათაშვილის, დ. გაბლიშვილის, დ. გახარიას, შ. კომლაძის, დ. რუხაძის, გ. თინიკაშვილის, გ. ფერაძის შემადგენლობით, 8.05.2019 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს კ 11.04.2019 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე.

დავის საგანი:
დღგ-ის რეგისტრაციის გაუქმების შემდგომი პერიოდების დღგ-ის დეკლარაციების დაზუსტების მართლზომიერება;

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:
1. მომსახურების დეპარტამენტის 21.11.2018 წლის №21-11/142503 წერილი;
2. შემოსავლების სამსახურის 25.02.2019 წლის №4054 ბრძანება;

ფაქტების აღწერა
მომჩივანმა 9.03.2017 წლის N50454/21-11 წერილით მიმართა მომსახურების დეპარტამენტს დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმების თაობაზე. აღნიშნულზე მომჩივანს 3.04.2017 წლის N21-11/46808 წერილით ეცნობა, რომ სსკ-ს 159-ე მუხლის I ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად გაუუქმდა დღგ-ის რეგისტრაცია 17.12.2014 თარიღით.
11.10.2018 წ. წერილით მან მოითხოვა დღგ-ის რეგისტრაციის გაუქმების შემდგომი პერიოდის დეკლარაციების დაზუსტების უფლება, რაზეც მიიღო წერილობითი განმარტება, რომ 17.12.2014 თარიღის შემდგომ პერიოდზე გამოწერილი/დადასტურებული/მყიდველის მიერ ბიუჯეტში გადასახდელი თანხის გამოანგარიშებაში გამოყენებული (ჩათვლილი) ფაქტურების გაუქმების შემთხვევაში, სსკ-ს მე-4 მუხლით განსაზღვრული ხანდაზმულობის ვადის გათვალისწინებით, მიეცემოდა დღგ-ის დაზუსტებული დეკლარაციების მატერიალური ფორმით წარდგენის შესაძლებლობა.
აღნიშნულ პასუხზე მომჩივანმა 14.11.2018 წ. N233049/21-11 წერილით ითხოვა განმარტება, რაზეც 21.11.2018 წ. გაიგზავნა წერილი N21-11/142503, რომელიც გადამხდელმა გაასაჩივრა შემოსავლების სამსახურში. შემოსავლების სამსახურის 25.02.2019 წლის №4054 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაცია
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის მიხედვით: 1. დღგ-ის გადამხდელის, მათ შორის, საქართველოში არარეზიდენტის მუდმივი დაწესებულების, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმების საფუძველია: ა) საწარმოს/ორგანიზაციის ლიკვიდაცია; ბ) ფიზიკური პირის გარდაცვალება; გ) გადასახადის გადამხდელის წერილობითი მი მართვა ან საგადასახადო ორგანოს მიმართვის შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელის თან ხმობა; დ) „გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული წესით გაკოტრების საქმის წარმოების დაწყება.
2. თუ გადასახადის გადამხდელის მიერ ბოლო 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული დასაბეგრი ოპერაციების (გარდა ჩათვლის უფლების გარეშე გათავისუფლებული დასაბეგრი ოპერაციებისა და ჩათვლის უფლებით გათავისუფლებული დასაბეგრი ოპერაციებისა) საერთო თანხა დღგ-ის გარეშე არ აღემატება 100 000 ლარს და მისი დღგ-ის გადამხდელად უკანასკნელი რეგისტრაციის თარიღიდან გასულია 1 წელი: ა) გადასახადის გადამხდელს შეუძლია მიმართოს შესაბამის საგადასახადო ორგანოს დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმების მოთხოვნით; ბ) საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, წერილობით მიმართოს დღგ-ის გადამხდელს რეგისტრაციის გაუქმების თაობაზე და მისი თანხმობის შემთხვევაში გაუუქმოს რეგისტრაცია.
3. დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაცია უქმდება: ა) ამ მუხლის პირველი ნაწილის „ ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში − სახელმწიფო/სამეწარმეო რეესტრში რეგისტრაციის გაუქმების თარიღიდან; ბ) ამ მუხლის პირველი ნაწილის „ ბ“ ქვე პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში − პირის გარდაცვალების თარიღიდან; გ) ამ მუხლის პირველი ნაწილის „ გ“ ქვე პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში − გადასახადის გადამხდელის წერილობითი მიმართვის/ თანხმობის მომდევ ნო თვის პირველი რიცხვიდან; დ) ამ მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში − სასამართლოს მიერ გამოტანილი გაკოტრების შესახებ განჩინების გამოქვეყნებიდან.
საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 პრიმა მუხლზე რომლის თანახმად, ადმინისტრაციულსამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. ადმინისტრაციულსამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ამ კოდექსის 32-ე ან 34-ე მუხლით გათვალისწინებული წესის დარღვევით ჩატარებულ სხდომაზე ან კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევით, ანდა კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.
საბჭო აღნიშნავს, რომ შპს „კ-ს დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაცია გაუქმებულია საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 17 დეკემბრის განჩინების შესაბამისად. (რომელიც კანონიერ ძალაშია შესული) ვინაიდან შპს „კ“-ს დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაცია გაუქმებულია 2014 წლის 17 დეკემბრიდან მას არ ქონდა დღგ-ს დეკლარაციების წარმოდგენის ვალდებულება რეგისტრაციის გაუქმების შემდგომ პერიოდზე. შესაბამისად საფუძველს მოკლებულია გადმხდელის მოთხოვნა რეგისტრაციის გაუქმების შემდგომ პერიოდზე მის მიერ წარდგენილი დეკლარაციის დაზუსტების შესახებ.
საბჭო ასევე აღნიშნავს, რომ მომჩივანმა ვერ წარმოადგინა მტკიცებულებები, რომლებიც დაამტკიცებდა საწინააღმდეგოს. ამდენად, არ არსებობს სზაკ-ის მე-60 პრიმა მუხლის გამოყენების საფუძვლები.
მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების, წარმოდგენილი მასალების, ახსნა-განმარტებების შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს მომსახურების დეპარტამენტის 2018 წლის 21 ნოემბრის N21-11/142503 წერილის ბათილად ცნობის საფუძვლები.

მომჩივნის არგუმენტაცია
საგადასახადო კოდექსით „გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული წესით გაკოტრების საქმის წარმოების დაწყება იწვევს დღგ-ის რეგისტრაციის გაუქმებას. „გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული წესით გაკოტრების საქმის წარმოების დაწყების შემდეგ დღგ-ს რეგისტრაციის გაუქმება უნდა განახორციელოს სსიპ შემოსავლების სამსახურმა.
საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილი ადგენს საფუძვლებს, ხოლო მესამე ნაწილი ადგენს საფუძვლების წარმოშობის შემთხვევაში რეგისტრაციის გაუქმების დროსა და ინიციატორს. ჩამოთვლილთაგან მხოლოდ პირველი ნაწილის გ) ქვეპუნქტში მითითებული საფუძვლით (გადასახადის გადამხდელის წერილობითი მიმართვის/თანხმობის მომდევნო თვის პირველი რიცხვიდან) გაუქმება ითვალისწინებს გადასახადის გადამხდელის ინიციატივას, შესაბამისად დანარჩენი 159-ე მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილი დანარჩენი საფუძვლებით რეგისტრაციის გაუქმება უნდა მოხდეს თავად საგადასახადო ორგანოს მიერ საფუძვლის დადგომისას ავტომატურად.
ამასვე ადასტურებს 159-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, რომელიც ამბობს, რომ დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციისა და რეგისტრაციის გაუქმების წესს განსაზღვრავს საქართველოს ფინანსთა მინისტრი. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებულია „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ ინსტრუქცია დანართებთან ერთად.
ინსტრუქციის 47-ე მუხლი აწესრიგებს დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმების სამ წესს:
პირველი წესი: დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის ნებაყოფლობით ან სავალდებულო წესით გაუქმების მიზნით, გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ორგანოს მიმართავს განცხადებით (დანართი №III-03).
დანართი №III-03 კი შეიცავს შემდეგ ინფორმაციას:
გთხოვთ, გამიუქმოთ დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაცია:
-საწარმოს/ორგანიზაციის ლიკვიდაციის გამო
-ერთჯერადი მიწოდების ოპერაციის განუხორციელებლობის გამო
-საქართველოში საქმიანობის შეწყვეტის გამო
-მცირე მეწარმის სტატუსის მინიჭების გამო
-სსკ 159-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად (ბოლო 12 კალენდარული თვის განმავლობაში 100000 ლარზე ნაკლები დასაბეგრი ოპერაციები)
-სსკ 159-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად (რეგისტრაციის გაუქმების თაობაზე საგადასახადო ორგანოს მომართვა)
დანართში ჩამოთვლილია საფუძვლები, როდესაც გადასახადის გადამხდელის ინიციატივით ხდება რეგისტრაციის გაუქმება, და ამ ამომწურავ ჩამონათვალში არ არის გაკოტრების დაწყება.
მესამე წესი: კანონმდებლობით დადგენილ შემთხვევაში, საგადასახადო ორგანომ შესაძლოა წერილობით მიმართოს პირს მისი დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმების ინიციატივით. დღგ-ის გადამხდელის თანხმობა საგადასახადო ორგანოებს ეცნობება №III-03 დანართის ფორმით.
არც მესამე წესიდან გამომდინარეობს რომ „გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული წესით გაკოტრების საქმის წარმოების დაწყების დროს თავად გადამხდელის განცხადებაა აუცილებელი რეგისტრაციის გასაუქმებლად. პირიქით, აღნიშნული საფუძველი ამ წესში ხვდება, მაშინ გამოდის რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის ინიციატივით უნდა მოხდეს გაკოტრების საქმის წარმოების დაწყების შემთხვევაში რეგისტრაციის გაუქმება, რა დროსაც შესაძლოა მან წერილობით მიმართოს გადამხდელს მისი პოზიციის შესახებ.
კანონში და ინსტრუქციაში მკაფიოდ არის გაწერილი გადასახადის გადამხდელის ინიციატივით რეგისტრაციის გაუქმების საფუძვლები და წესი, ხოლო დანარჩენი საფუძვლებით რეგისტრაციის გაუქმება (მათ შორის გაკოტრების დაწყების საფუძვლით) უნდა მოხდეს საგადასახადო ორგანოს მიერ.
ვინაიდან სსიპ შემოსავლების სამსახურმა დროულად არ გააუქმა რეგისტრაცია, და გააუქმა მხოლოდ 2017 წლის მარტში, შესაბამისად გადამხდელს უნდა მიეცეს შესაძლებლობა დააზუსტოს დეკლარაციები.

დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ის გადამხდელის, მათ შორის, საქართველოში არარეზიდენტის მუდმივი დაწესებულების, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმების საფუძველია „გადახდისუუნარობის საქმის წარმოების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული წესით გაკოტრების საქმის წარმოების დაწყება. ამავე მუხლის მე-3 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაცია უქმდება: ამ მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში − სასამართლოს მიერ გამოტანილი გაკოტრების შესახებ განჩინების გამოქვეყნებიდან.
საქმეზე წარმოდგენილი მასალებით დგინდება, რომ გაკოტრების შესახებ საქალაქო სასამართლოს 2014 წლის 17 დეკემბრის განჩინების საფუძველზე შპს კოლხი გაკოტრების რეჟიმშია, შესაბამისად, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაცია მომჩივანს გაუუქმდა ამავე დღიდან. თუმცა აღნიშნულის გაუქმება მოხდა 2017 წლის მარტის თვეში მომჩივნის მიმართვის შემდგომ.
მომჩივანი ითხოვს, დღგ-ის რეგისტრაციის გაუქმების შემდგომი პერიოდის დეკლარაციების დაზუსტებას.
გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემებით, დღეის მდგომარეობით, შ.პ.ს „კ“-ს 17.12.2014 თარიღის შემდგომ პერიოდზე უფიქსირდება 15 ცალი გამოწერილი/დადასტურებული/მყიდველის მიერ ჩათვლილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა (დღგ-ს საერთო თანხით 59840.44 ლარი) და დღგ-ს დეკლარაციები 2014 წლის დეკემბრის, 2015 წლის იანვრის, თებერვლის და ივნისის საანგარიშო პერიოდებზე. 2019 წლის 18 იანვრის მდგომარეობით უფიქსირდება ზედმეტობა 54,802.59 ლარი; დამატებით დარიცხული თანხა, რომელიც არ არის აღიარებული 164,811.19 ლარი და გადავადებული აღიარებული ვალდებულება 881,473.80 ლარის ოდენობით.
დეკლარაციების დაზუსტებასთან დაკავშირებით მომჩივანს მომსახურების დეპარტამენტის სადავო წერილით განემარტა, რომ საგადასახადო კოდექსის 175-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების თანახმად, დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების დროს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერის და საქონლის/მომსახურების მიმღებისათვის წარდგენის უფლებამოსილება, ხოლო მყიდველის/მომსახურების მიმღების მოთხოვნის შემთხვევაში- ვალდებულება აქვს მხოლოდ დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრირებულ პირს. ამავე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერისა და წარდგენის წესს განსაზღვრავს საქართველოს ფინანსთა მინისტრი. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის №996 ბრძანების თავი XIII ზოგადად მოიცავს დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების აღრიცხვის დოკუმენტურად საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერისა და წარდგენის წესს, მათ შორის ელექტრონული ფორმით, რომელიც მყიდველთან/მომსახურების მიმღებთან პორტალზე გადაგზავნის შემდგომ, საჭიროებს კონტრაგენტის მხრიდან „დადასტურებას“ და მხოლოდ ამის შემდგომ ეძლევა შესაძლებლობა ფაქტურის მიმღებს, გამოიყენოს იგი ბიუჯეტში გადასახდელი დღგ-ს თანხის გაანგარიშებისას, გადასახდელი დღგ-ს თანხის შემცირებაში (ჩათვლაში). ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მომჩივნის მიერ დღგ-ს რეგისტრაციის გაუქმების თარიღის შემდგომი პერიოდის ოპერაციებზე შექმნილი ანგარიშ-ფაქტურები გამოწერილია არასწორად და საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად ექვემდებარება გაუქმებას კონტრაგენტებთან შეთანხმებით. ამის შესახებ მომჩივანს მიღებული აქვს განმარტება 2018 წლის 22 ოქტომბრის №21-11/131838 წერილით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭოს მიაჩნია, რომ დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაცია მომჩივანს გაუუქმდა კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, მომჩივნის მიერ დღგ-ს რეგისტრაციის გაუქმების თარიღის შემდგომი პერიოდის ოპერაციებზე შექმნილი ანგარიშ-ფაქტურები გამოწერილია არასწორად და საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად ექვემდებარება გაუქმებას კონტრაგენტებთან შეთანხმებით. რაც შეეხება დეკლარაციების დაზუსტების მოთხოვნას, 17.12.2014 თარიღის შემდგომ პერიოდზე გამოწერილი/დადასტურებული/მყიდველის მიერ ბიუჯეტში გადასახდელი თანხის გამოანგარიშებაში გამოყენებული (ჩათვლილი) ფაქტურების გაუქმების შემთხვევაში მიეცემა შესაძლებლობა მომჩივანს, სსკ-ს მე-4 მუხლით განსაზღვრული ხანდაზმულობის ვადის გათვალისწინებით, წარადგინოს დღგ-ს დაზუსტებული დეკლარაციები მატერიალური ფორმით. ამდენად, შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილება შეესაბამება საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნებს და მისი გაუქმების საფუძველი არ არსებობს.

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით, 305-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და გადაწყვიტა:

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი მე-12 კილომეტრი, №6) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.


ლერი ბარნაბიშვილი
სხდომის თავმჯდომარე