თარიღი: 5/31/2019
ნომერი: 6903/2/201
მუხლი: საშემოსავლოს გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება,
კატეგორია: საშემოსავლო გადასახადი,
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
 

 №6903/2/2018 31.05.2019
გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა
მომჩივანი: ბ. ბ.
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, დ. გაბლიშვილის (სხდომის თავმჯდომარე), მ. ბარათაშვილის, გ. ეპიტაშვილის, გ. თინიკაშვილი, შ. კომლაძის, დ. რუხაძის, გ. ფერაძის შემადგენლობით, 31.05.2019 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება ბ. ბ.-ის 17.10.2018 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე.

დავის საგანი:
სესხის და იპოთეკის ხელშეკრულებების საფუძველზე განხორციელებული დარიცხვები.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:
1. შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 31 დეკემბრის №51134 ბრძანება;
2. აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 17 ნოემბრის №007-359 საგადასახადო მოთხოვნა.

დარიცხული თანხა: 39 202 ლარი
მათ შორის:
საშემოსავლო გადასახადი - (ძირი - 18 615 ლარი, ჯარიმა - 9 307 ლარი, საურავი - 11 075 ლარი);
ქონების გადასახადი - (ძირითადი - 120 ლარი, ჯარიმა - 60 ლარი, საურავი - 24 ლარი)

ფაქტების აღწერა
შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2014 წლის 18 დეკემბრის №52794 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა მომჩივნის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგებზე 2015 წლის 4 ნოემბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი.
შემოწმების აქტის თანახმად, მომჩივანს შესამოწმებელ პერიოდში გაცემული აქვს თანხები სესხად, სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებების საფუძველზე და მიღებული საპროცენტო შემოსავლის დეკლარირება არ განუხორციელებია.
შემოწმება დაეყრდნო საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოდან მოწოდებულ მასალებს, ასევე, საჯარო რეესტრის ვებ გვერდზე არსებულ ინფორმაციას. ფიზიკურ პირს მსესხებელთან გაფორმებული და დამოწმებული ხელშეკრულებები რეგისტრირებული აქვს საჯარო რეესტრში და იპოთეკით აქვს დატვირთული მსესხებლის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება. სესხის ხელშეკრულების მიხედვით გათვალსწინებულია პირობა, რომ თანხის გადაუხდელობის შემთხვევაში „მსესხებელს“ ეკისრება პირგასამტეხლო, ასევე, სესხის ხელშეკრულებაში გათვალისწინებულია პირობა, რომ ხელშეკრულებაში ნებისმირ ცვლილებას ან დამატებას ძალა ენიჭება იმ შემთხვევაში, თუ იგი შედგენილია წერილობითი ფორმით, ხელმოწერილია მხარეთა მიერ და დადასტურებულია ნოტარიუსის მიერ.
მიღებული შემოსავალი გათვალისწინებულ იქნა 2010 წლის ერთობლივ შემოსავალში, რის მიხედვითაც გაანგარიშდა საგადასახადო ვალდებულება, ხოლო საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირებისთვის დაეკისრა ჯარიმა სსკ-ს 275-ე მუხლის შესაბამისად. ამასთან, გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში გაწეული აქვს საჯარო რეესტის მომსახურების ხარჯი. სსკ-ის 105-ე მუხლის შესაბამისად, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვებში გათვალისწინებული იქნა (შემოწმებისთვის წარმოდგენილი) დოკუმენტურად დადასტურებული ყველა ხარჯი. ასევე, სესხის ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შეუსრულებლობის შემთხვევაში იპოთეკარის მოთხოვნით (მიღებული სააღსრულებლო ფურცლის საფუძველზე შესაბამისი აღსასრულებელი ვალდებულების მოცულობის ფარგლებში) მოხდა იპოთეკის საგნის რეალიზაცია აუქციონზე, აღნიშნულ შემთხვევაში გადამხდელის შემოსავალი გაანგარიშებულ იქნა აუქციონით დაფიქსირებული ფასიდან გამომდინარე - აქტივის რეალიზაციიდან მიღებული ნამეტი ჩართულ იქნა ერთობლივ შემოსავალში როგორც მიღებული პროცენტი და პირგასამტეხლო სააღსრულებლო ფურცელში მითითებული აღსასრულებელი ვალდებულების მოცულობის შესაბამისად.
შემოწმების აქტის საფუძველზე 2015 წლის 17 ნოემბერს გამოიცა №007-359 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის შესაბამისადაც გადამხდელს სესხის და იპოთეკის ხელშეკრულებების საფუძველზე დაერიცხა 39 202 ლარი. მათ შორის, ძირითადი - 18 735 ლარი, ჯარიმა - 9 367 ლარი და საურავი - 11 100 ლარი. აღნიშნული საგადასახადო მოთხოვნა გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომელმაც 2015 წლის 31 დეკემბრის №51134 ბრძანებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა საჩივარი. გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება შემმოწმებელს წარუდგინოს თანხის მსესხებელი პირების (დებიტორების) მიერ გაცემული და ნოტარიულად დამოწმებული ახსნა-განმარტებები გადახდილი პროცენტისა და პირგასამტეხლოს ოდენობის შესახებ, ხოლო აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაციის შესაბამისად, განსაზღვროს გადამხდელის მიერ სადავო პერიოდში ფაქტობრივად მიღებული შემოსავლის ოდენობა და აღნიშნულის გათვალისწინებით განახორციელოს შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება).

შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაცია
დავების განხილვის მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 263-ე მუხლზე, რომლის მიხედვით კამერალური საგადასახადო შემოწმება ტარდება საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირის ბრძანების საფუძველზე, ამ ბრძანებით განსაზღვრულ კონკრეტულ საკითხზე. საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, ამ კოდექსით დადგენილი წესით მოითხოვოს სააღრიცხვო დოკუმენტაციის ან/და დაბეგვრასთან დაკავშირებული ინფორმაციის წარდგენა. იგი ტარდება პირის საქმიანობის ადგილზე გაუსვლელად, საგადასახადო ორგანოში არსებული პირის დაბეგვრასთან დაკავშირებული ინფორმაციის, აგრეთვე გადასახადის გადამხდელისაგან მიღებული ახსნა-განმარტებისა და სააღრიცხვო დოკუმენტაციის საფუძველზე.
ამავე კოდექსის მე-100 მუხლის თანახმად, ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ნებისმიერი ფორმით ან/და საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, კერძოდ: ა) ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლები; ბ) ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან; გ) სხვა შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან და ეკონომიკურ საქმიანობასთან.
სსკ-ის 102-ე მუხლი ითვალისწინებს, რომ ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება: ვ) პროცენტების სახით მიღებული შემოსავლები, გარდა ფიზიკური პირის მიერ ბანკებსა და სხვა საკრედიტო დაწესებულებებში დეპოზიტებსა და ანაბრებზე ფულადი სახსრების განთავსებიდან პროცენტის სახით მიღებული შემოსავლისა;
ასევე სსკ-ის მე-8 მუხლის მე-19 ნაწილის თანახმად, პროცენტი არის ფულად დაბანდებებთან ან სავალო ვალდებულებებთან დაკავშირებული ნებისმიერი სახის სავალო მოთხოვნიდან (იპოთეკური უზრუნველყოფის არსებობისა და მისი გაფორმების მეთოდის მიუხედავად) მიღებული ნებისმიერი წინასწარ განცხადებული (დადგენილი) შემოსავალი (მათ შორის, დისკონტის სახით მიღებული). ამასთანავე, ამ ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის მიზნებისათვის პროცენტად ითვლება ბ.ბ) კრედიტთან (სესხთან), დეპოზიტთან, ანაბართან, ობლიგაციასთან დაკავშირებული გადასახდელი;
სსკ-ს 70-ე მუხლის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილ პირს უფლება აქვს:
ა) გადასახადის გადამხდელისაგან წერილობითი ან ელექტრონული ფორმით მოითხოვოს სააღრიცხვო დოკუმენტაციის ან/და დაბეგვრასთან დაკავშირებული ინფორმაციის წარდგენა. ამ შემთხვევაში მოთხოვნაში უნდა მიეთითოს წარსადგენი სააღრიცხვო დოკუმენტაციის ან/და დაბეგვრასთან დაკავშირებული ინფორმაციის ჩამონათვალი და მისი წარდგენის გონივრული ვადა;
ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება, რისთვისაც ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 97-ე მუხლის საფუძველზე მტკიცებულებათა გამოკვლევისათვის უფლებამოსილია გამოითხოვოს საქმესთან დაკავშირებული დოკუმენტები, შეაგროვოს ცნობები, მოუსმინოს დაინტერესებულ მხარეებს, დანიშნოს ექსპერტიზა, გამოიყენოს აუცილებელი დოკუმენტები და აქტები, მტკიცემულებათა შეგროვების, გამოკვლევის და შეფასების მიზნით მიმართოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა ზომებს.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, დავების განხილვის საბჭო მიიჩნევს, რომ გადამხდელს უნდა მიეცეს წინადადება, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 სამუშაო დღის ვადაში, შემმოწმებელს წარუდგინოს თანხის მსესხებელი პირების (დებიტორების) მიერ გაცემული და ნოტარიულად დამოწმებული ახსნა-განმარტებები გადახდილი საპროცენტო სარგებლის ოდენობის შესახებ, ხოლო აუდიტის დეპარტამენტს დაევალოს გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაციის შესაბამისად, მიღებული ინფორმაციის ანალიზის შედეგად განსაზღვროს გადამხდელის მიერ სადავო პერიოდში ფაქტობრივად მიღებული შემოსავლის ოდენობა და აღნიშნულის გათვალისწინებით განახორციელოს შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება).

მომჩივნის არგუმენტაცია
გადასახადის გადამხდელის მინდობილი პირი აღნიშნავს, რომ საქმის მასალები არ აქვს ხელთ და ახალი გაფორმებული აქვს რწმუნებულება, შესაბამისად, ვერ შეძლო სრულყოფილი საჩივრის შემოტანა. დაზუსტებულ საჩივარს წარმოადგენს რამოდენიმე დღეში საქმის მასალების სრულად გაცნობისთანავე და ასევე, წარმოადგენს მესაკუთრეთა თანხმობებს იმასთან დაკავშირებით თუ რა თანხები აქვს გადახდილი მომჩივნისთვის.

დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის მე-20 მუხლის შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელი არის პირი, რომელსაც აქვს ამ კოდექსით დადგენილი გადასახადის გადახდის ვალდებულება.
ამავე კოდექსის 79-ე მუხლის თანახმად, საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელია: ა) რეზიდენტი ფიზიკური პირი; ბ) არარეზიდენტი ფიზიკური პირი, რომელიც შემოსავალს იღებს საქართველოში არსებული წყაროდან.
საგადასახადო კოდექსის მე-9 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ეკონომიკურ საქმიანობად ითვლება ნებისმიერი საქმიანობა, რომელიც ხორციელდება მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მისაღებად, მიუხედავად ასეთი საქმიანობის შედეგებისა, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება პროცენტის სახით მიღებული შემოსავლები, გარდა ფიზიკური პირის მიერ ბანკსა და სხვა საკრედიტო დაწესებულებებში დეპოზოტებსა და ანაბრებზე ფულადი სახსრების განთავსებიდან პროცენტის სახით მიღებული შემოსავლისა.
საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის თანახმად, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება. თუ ამ კოდექსით სხვა რა არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.
ამავე კოდექსის 43-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია: ბ) აღრიცხვაზე დადგეს შესაბამის საგადასახადო ორგანოში ან დარეგისტრირდეს მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრში; გ) საგადასახადო ორგანოს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით წარუდგინოს საგადასახადო დეკლარაციები, გაანგარიშებები და სააღრიცხვო დოკუმენტები.
საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის თანახმად:
1. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, − იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.
2. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა, − იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.
272-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.
დადგენილია, რომ მომჩივანს შესამოწმებელ პერიოდში გაცემული აქვს თანხები სესხად, სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებების საფუძველზე და გადამხდელს მიღებული საპროცენტო შემოსავლის დეკლარირება არ განუხორციელებია. საგადასახადო ვალდებულების გაანგარიშებისას გათვალისწინებულია ყველა დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯი. ამასთან, შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 31 დეკემბრის №51134 ბრძანებით მომჩივანს მიეცა წინადადება შემმოწმებელს წარუდგინოს თანხის მსესხებელი პირების (დებიტორების) მიერ გაცემული და ნოტარიულად დამოწმებული ახსნა-განმარტებები გადახდილი პროცენტისა და პირგასამტეხლოს ოდენობის შესახებ, ხოლო აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაციის შესაბამისად, განსაზღვროს გადამხდელის მიერ სადავო პერიოდში ფაქტობრივად მიღებული შემოსავლის ოდენობა და აღნიშნულის გათვალისწინებით განახორციელოს შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება).
17.10.2018 წელს წარმოდგენილ საჩივარში გადასახადის გადამხდელის მინდობილი პირი აღნიშნავს, რომ საქმის მასალები არ აქვს ხელთ და ახალი გაფორმებული აქვს რწმუნებულება, შესაბამისად, ვერ შეძლო სრულყოფილი საჩივრის შემოტანა. დაზუსტებულ საჩივარს წარმოადგენს რამოდენიმე დღეში საქმის მასალების სრულად გაცნობისთანავე და ასევე, წარმოადგენს მესაკუთრეთა თანხმობებს იმასთან დაკავშირებით თუ რა თანხები აქვს გადახდილი მომჩივნისთვის.
დაზუსტებული საჩივარი არ არის წარმოდგენილი. ამასთან, გადასახადის გადამხდელი არ გამოცხადდა საბჭოს სხომაზე და არ წარმოადგინა არგუმენტაცია/მტკიცებულებები დარიცხვის არამართლზომიერებასთან დაკავშირებით.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე, საბჭომ მიიჩნია, რომ შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილება მართლზომიერია და არ არსებობს მისი გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით, 305-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და გადაწყვიტა:

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი, მე-12 კილომეტრი, №6) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
დათო გაბლიშვილი

სხდომის თავმჯდომარე