თარიღი: 5/31/2019
ნომერი: 6558/2/201
მუხლი: საშემოსავლოს გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება,
კატეგორია: საშემოსავლო გადასახადი,
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
 

№6558/2/2018 31.05.2019
გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა
მომჩივანი: ნ. კ.
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, დ. გაბლიშვილის (სხდომის თავმჯდომარე), მ. ბარათაშვილის, გ. ეპიტაშვილის, გ. თინიკაშვილი, შ. კომლაძის, დ. რუხაძის, გ. ფერაძის შემადგენლობით, 31.05.2019 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება ნ. კ.-ის 24.08.2018 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე.

დავის საგანი:
სესხის და იპოთეკის ხელშეკრულებების საფუძველზე განხორციელებული დარიცხვები.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:
1. შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 13 აგვისტოს №21623 ბრძანება;
2. აუდიტის დეპარტამენტის 2018 წლის 30 ივლისის №011-14 საგადასახადო მოთხოვნა.

დარიცხული თანხა: 8 734 ლარი
მათ შორის:
საშემოსავლო გადასახადი - 5 393 ლარი
ჯარიმა - 2 252 ლარი
საურავი - 1 089 ლარი

ფაქტების აღწერა
აუდიტის დეპარტამენტის 2018 წლის 10 ივლისის №17624 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა მომჩივნის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგებზე 2018 წლის 25 ივლისს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, რის საფუძველზეც გამოიცა 2018 წლის 27 ივლისის №19381 ბრძანება და 30 ივლისის №011-14 საგადასახადო მოთხოვნა. სესხის და იპოთეკის ხელშეკრულებების საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა 8 734 ლარი. მათ შორის, საშემოსავლო გადასახადი - 5 393 ლარი, ჯარიმა - 2 252 ლარი და საურავი - 1 089 ლარი. აღნიშნული საგადასახადო მოთხოვნა 2018 წლის 3 აგვისტოს გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომელმაც 2018 წლის 13 აგვისტოს №21623 ბრძანებით არ დააკმაყოფილა საჩივარი.

შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაცია
საგადასახადო შემოწმების აქტის თანახმად, მომჩივანი 2013 წლიდან დღემდე ახორციელებს ეკონომიკურ საქმიანობას. კერძოდ, თანხის გასესხებას საპროცენტო შემოსავლის მიღების მიზნით (უძრავი ქონების იპოთეკით დატვირთვის საშუალებით). თანხის გამსესხებელს (იპოთეკარი) ნ. კ.-ს თანხის ძირითად მსესხებლებთან გაფორმებული აქვს სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებები, რომელთა მიხედვითაც სესხის თანხის და სარგებლის უზრუნველსაყოფად გამსესხებლის მიერ მსესხებლების უძრავი ქონება დატვირთულია იპოთეკის უფლებით. აღნიშნული დამოწმებულია ნოტარიულად. ასევე, უძრავ ქონებაზე იპოთეკის წარმოშობის უფლება რეგისტრირებულია საჯარო რეესტრში.
ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის მიერ მოწოდებული საჯარო რეესტრიდან გამოთხოვილ ინფორმაციაზე დაყრდნობით, გაანგარიშდა ნ. კ.-ის სესხის და იპოთეკის ხელშეკრულების დადებიდან გაუქმების თარიღამდე საპროცენტო შემოსავალი. მოწოდებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით შემმოწმებელთა ჯგუფის მიერ დადგენილ იქნა, რომ ფ/პ „ნ. კ.-ს“ შესამოწმებელ პერიოდში გასესხებული აქვს 2015 წელს - 21 000 აშშ დოლარი, 2016 წელს - 20 000 აშშ დოლარი, ხოლო 2017 წელს - 58 440 ლარი. 2015 წლის 1 იანვრიდან 2017 წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით სარგებლის სახით (პროცენტი) მიღებული აქვს ჯამში 22 522 ლარი (შემოწმების მიერ უცხოურ ვალუტაში მიღებული შემოსავლის გაანგარიშება განხორციელდა შესაბამის პერიოდში ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი კურსით). მათ შორის, 2015 წელს - 6 874 -ლარი, 2016 წელს - 6 760 ლარი, 2017 წელს - 8 888 ლარი, რაც დადეკლარირებული არ აქვს. 2017 წლის წლიურ საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციაში გამოქვითვებში გათვალისწინებულ იქნა სანოტარო მოსაკრებლის ხარჯები. შესაბამისად, ფ/პ ნ. კ.-ს 2015, 2016 და 2017 წლების საანგარიშო პერიოდებზე წლიურ საშემოსავლო გადასახადის ნაწილში ძირითადი გადასახადის სახით დაერიცხება 4 504 ლარი და დაჯარიმდება სსკ-ის 275-ე მუხლის მიხედვით 2 252 ლარით.
შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლზე, რომლის თანახმად: 1. ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ: ა) შეამოწმონ გადასახადის გადამხდელის ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული ფინანსური დოკუმენტები, საბუღალტრო წიგნი, ანგარიში, ხარჯთაღრიცხვა, ფინანსური სახსრები, ფასიანი ქაღალდები და სხვა ფასეულობანი, გაანგარიშებები, დეკლარაციები, გადასახადების გაანგარიშებისა და გადახდის სხვა დოკუმენტები; ბ) გადასახადის გადამხდელისაგან ან/და მისი წარმომადგენლისაგან მიიღონ გადასახადების გამოანგარიშებასა და გადახდასთან დაკავშირებული დოკუმენტები, აგრეთვე წერილობითი და სიტყვიერი განმარტებები საგადასახადო შემოწმების დროს წამოჭრილ საკითხებზე; გ) გამოიკვლიონ საწარმოთა, ორგანიზაციათა და მეწარმე ფიზიკურ პირთა საწარმოო, სასაწყობო, სავაჭრო და სხვა სათავსები, განახორციელონ საგადასახადო მონიტორინგი, ინვენტარიზაციით აღრიცხონ საქონლის მარაგები, ჩაატარონ დაკვირვება ქრონომეტრაჟის ან სხვა მეთოდის გამოყენებით და განსაზღვრონ დასაბეგრი ობიექტების რაოდენობა, ჩაატარონ საგადასახადო შემოწმება, უზრუნველყონ გადასახადის გადამხდელის მიერ საკონტროლო-სალარო აპარატების გამოყენების წესების დაცვის კონტროლი და მათი დარღვევის შემთხვევაში შესაბამისი პირების მიმართ გაატარონ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი პასუხისმგებლობის ზომები; ე) დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით – სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.
შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლების გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან. ხოლო ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ნებისმიერი ფორმით ან/და საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, კერძოდ: ა) ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლები; ბ) ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან; გ) სხვა შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან და ეკონომიკურ საქმიანობასთან.
სსკ-ის 275-ე მუხლით საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება პირველი და მეორე ნაწილების თანახმად იწვევს ჯარიმის დაკისრებას კერძოდ:
1. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.
2. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.
ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით დავების განხილვის საბჭომ მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში შემოწმებით განხორციელებული დარიცხვა შესაბამისობაშია კანონმდებლობასთან, ხოლო გამოვლენილი საგადასახადო სამართალდარღვევები სახეზეა, ამდენად წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს 2018 წლის 30 ივლისის №011-14 „საგადასახადო მოთხოვნის“ გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.

მომჩივნის არგუმენტაცია
მომჩივანი აღნიშნავს, რომ არის აფხაზეთიდან დევნილი, სოციალურად დაუცველი, ამჟამად უმუშევარი, ცხოვრობს საერთო საცხოვრებლის 13 კვ/მ ბინაში. არსებობდა 50 ლარიანი სოციალური დახმარებით. ამჟამად ისიც შეჩერებულია. ვინაიდან აღნიშნული თანხა არ ყოფნიდა საარსებოდ, ახლობლისგან სესხად აიღო 10 000 დოლარი, რომლის პროცენტიდან სარგებლობდა მხოლოდ 100 დოლარს. 200 დოლარს უხდიდა ფულის პატრონს. არ იცოდა თუ საშემოსავლო გადასახადი იყო გადასახდელი, შეცდომაში შეიყვანეს. იპოთეკა, რომელიც აქტიურია, 2018 წლის თებერვლიდან პროცენტს არ უხდის, გადაუხადა მხოლოდ 1 თვის. მსესხებლებიდან ნახევარზე მეტი არ იხდის პროცენტს. არ გააჩნია არანაირი შემოსავალი და ითხოვს სადავო საგადასახადო მოთხოვნის და დარიცხული თანხების გაუქმებას.

დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის მე-20 მუხლის შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელი არის პირი, რომელსაც აქვს ამ კოდექსით დადგენილი გადასახადის გადახდის ვალდებულება.
ამავე კოდექსის 79-ე მუხლის თანახმად, საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელია: ა) რეზიდენტი ფიზიკური პირი; ბ) არარეზიდენტი ფიზიკური პირი, რომელიც შემოსავალს იღებს საქართველოში არსებული წყაროდან.
საგადასახადო კოდექსის მე-9 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ეკონომიკურ საქმიანობად ითვლება ნებისმიერი საქმიანობა, რომელიც ხორციელდება მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მისაღებად, მიუხედავად ასეთი საქმიანობის შედეგებისა, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება პროცენტის სახით მიღებული შემოსავლები, გარდა ფიზიკური პირის მიერ ბანკსა და სხვა საკრედიტო დაწესებულებებში დეპოზოტებსა და ანაბრებზე ფულადი სახსრების განთავსებიდან პროცენტის სახით მიღებული შემოსავლისა.
საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის თანახმად, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება. თუ ამ კოდექსით სხვა რა არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.
ამავე კოდექსის 43-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია: ბ) აღრიცხვაზე დადგეს შესაბამის საგადასახადო ორგანოში ან დარეგისტრირდეს მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრში; გ) საგადასახადო ორგანოს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით წარუდგინოს საგადასახადო დეკლარაციები, გაანგარიშებები და სააღრიცხვო დოკუმენტები.
საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად:
1. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.
2. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.
ამავე კოდექსის 272-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.
საქმეში არსებული მასალების შესაბამისად დგინდება, რომ მომჩივანი 2013 წლიდან დღემდე ახორციელებს ეკონომიკურ საქმიანობას. კერძოდ, თანხის გასესხებას საპროცენტო შემოსავლის მიღების მიზნით, უძრავი ქონების იპოთეკით დატვირთვის საშუალებით. მომჩივანს თანხის ძირითად მსესხებლებთან გაფორმებული აქვს სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებები, რომელთა მიხედვითაც სესხის თანხის და სარგებლის უზრუნველსაყოფად გამსესხებლის მიერ მსესხებლების უძრავი ქონება დატვირთულია იპოთეკის უფლებით. აღნიშნული დამოწმებულია ნოტარიულად. ასევე, უძრავ ქონებაზე იპოთეკის წარმოშობის უფლება რეგისტრირებულია საჯარო რეესტრში. ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის მიერ მოწოდებული საჯარო რეესტრიდან გამოთხოვილ ინფორმაციაზე დაყრდნობით, გაანგარიშდა მომჩივნის, სესხის და იპოთეკის ხელშეკრულების დადებიდან გაუქმების თარიღამდე, საპროცენტო შემოსავალი. მოწოდებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით შემმოწმებელთა ჯგუფის მიერ დადგინდა, რომ მომჩივანს შესამოწმებელ პერიოდში გასესხებული აქვს 2015 წელს - 21 000 აშშ დოლარი, 2016 წელს - 20 000 აშშ დოლარი, ხოლო 2017 წელს - 58 440 ლარი. 2015 წლის 1 იანვრიდან 2017 წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით სარგებლის სახით მიღებული აქვს 22 522 ლარი (შემოწმების მიერ უცხოურ ვალუტაში მიღებული შემოსავლის გაანგარიშება განხორციელდა შესაბამის პერიოდში ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი კურსით). მათ შორის, 2015 წელს - 6 874 - ლარი, 2016 წელს - 6 760 ლარი, 2017 წელს - 8 888 ლარი, რაც დეკლარირებული არ აქვს. 2017 წლის წლიურ საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციაში გამოქვითვებში გათვალისწინებულ იქნა სანოტარო მოსაკრებლის ხარჯები. შესაბამისად, მომჩივანს 2015, 2016 და 2017 წლების საანგარიშო პერიოდებზე დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი, ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის საფუძველზე და შესაბამისი საურავი.
მომჩივანი არ უარყოფს სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტს და აღნიშნავს, რომ არ იცოდა თუ საშემოსავლო გადასახადი იყო გადასახდელი. ამასთან, მიუთითებს, რომ მსესხებლებიდან ნახევარზე მეტი არ იხდიდა პროცენტს, თუმცა, არ წარმოადგენს აღნიშნულის დამადასტურებელ მტკიცებულებებს.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე, მხარეთა არგუმენტაციის გათვალისწინებით, საბჭომ მიიჩნია, რომ შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილება მართლზომიერია და არ არსებობს მისი გაუქმების და მომჩივნის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით, 305-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და გადაწყვიტა:

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი, მე-12 კილომეტრი, №6) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
დათო გაბლიშვილი

სხდომის თავმჯდომარე