თარიღი: 5/31/2019
ნომერი: 7394/2/201
მუხლი: ინვენტარიზაციის შედეგად სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისის გამოვლენა,
კატეგორია: საგადასახადო სანქცია,
შემმოწმებელი: საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტი
 

№7394/2/2018 31.05.2019
გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა
მომჩივანი: შპს „მ…“
შემმოწმებელი: საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტი
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, დ. გაბლიშვილის (სხდომის თავმჯდომარე), მ. ბარათაშვილის, გ. ეპიტაშვილის, გ. თინიკაშვილი, შ. კომლაძის, დ. რუხაძის, გ. ფერაძის შემადგენლობით, 31.05.2019 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს „მ…“-ის 28.12.2018 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე.

დავის საგანი:
ინვენტარიზაციის შედეგად სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისის და ზედმეტობის გამოვლენისთვის შეფარდებული ჯარიმები.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:
1. საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2018 წლის 23 ოქტომბრის №CB934947 სამართალდარღვევის ოქმი;
2. შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 12 დეკემბრის №35790 ბრძანება;
3. საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2018 წლის 23 ოქტომბრის №CB934939 სამართალდარღვევის ოქმი.

დარიცხული თანხა: 3 463 ლარი
მათ შორის:
ჯარიმა (სსკ-ის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილი) – 3 263 ლარი
ჯარიმა (სსკ-ის 286-ე მუხლის მე-11 ნაწილი) – 200 ლარი

ფაქტების აღწერა
საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2018 წლის 23 ოქტომბრის №CB934947 სამართალდარღვევის ოქმის შესაბამისად, ინვენტარიზაციის შედეგად სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისის გამოვლენისთვის, საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილის საფუძველზე, გადასახადის გადამხდელი დაჯარიმდა 3 263 ლარით. ამასთან, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2018 წლის 23 ოქტომბრის №CB934939 სამართალდარღვევის ოქმის თანახმად, სააღრიცხვო დოკუმენტაციაში აღურიცხველი და პირველადი საგადასახადო დოკუმენტის გარეშე სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების გამოვლენისთვის, საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-11 ნაწილის საფუძველზე, მომჩივანს შეეფარდა ჯარიმა 200 ლარის ოდენობით. აღნიშნული ოქმები 2018 წლის 20 ნოემბერს გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომელმაც 2018 წლის 12 დეკემბრის №35790 ბრძანებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა საჩივარი. გადამხდელს მიეცა წინადადება ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილ აღურიცხველ სმფ-ებთან დაკავშირებით საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტს წარუდგინოს დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები და პირველადი საგადასახადო დოკუმენტები, ხოლო საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტს დაევალა გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების გათვალისწინებით გადამხდელის მონაწილეობით დამატებით შეისწავლოს აღნიშნული საკითხი და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს სსკ-ის 286-ე მუხლის მე-11 ნაწილით დაკისრებული ჯარიმის კორექტირება (შემცირება). ამასთან, ფასნამატის საკითხთან დაკავშირებით, გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტს წარუდგინოს მისი არგუმენტაციის დამადასტურებელი მტკიცებულებები, ხოლო საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტს დაევალა გადამხდელის მონაწილეობით საკითხის დამატებით შესწავლა, მის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტების/მტკიცებულებების მიხედვით და შესაბამისი საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში განახორციელოს ინვენტარიზაციის შედეგად დარიცხული ჯარიმის თანხის კორექტირება (შემცირება).

შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაცია
საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაციით დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2018 წლის 9 ივლისის №17564 ბრძანების საფუძველზე საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიმდინარე კონტროლის სამმართველოს ოფიცრებმა: ჩაატარეს საზოგადოების ინვენტარიზაცია. სმფ-ების ინვენტარიზაციის დაწყებისას საზოგადოების დირექტორმა დაადასტურა, რომ ყველა შეძენილი სასაქონლომატერიალური ფასეულობა აღებული აქვს შემოსავალში, ხოლო რეალიზებული – ჩამოწერილი აქვს გასავალში. ასევე, გადასახადის გადამხდელმა განაცხადა რომ, საზოგადოებას შიდა ინვენტარიზაცია არ ჩაუტარებია და არ იყენებს სმფ-ების მოძრაობის ამსახველ ელექტრონულ ბუღალტრულ პროგრამას.
ინვენტარიზაციის დაწყებისას საზოგადოების დირექტორს ჩამოერთვა ხელწერილი მასზედ, რომ შემოსავლისა და გასავლის ყველა დოკუმენტაცია ჩაბარებულია ბუღალტერიაში, ყველა მიღებული სმფ-ები აღებულია შემოსავალში, ხოლო გაცემული ჩამოწერილია გასავალში. ასევე, საზოგადოების დირექტორს ჩამოერთვა ხელწერილი, რომ მას არ ჩაუტარებია სმფ-ების ინვენტარიზაცია (ასეთის არსებობის შემთხვევაში). შესაბამისად, არ აქვს ინფორმაცია ზედმეტობის ან/და დანაკლისის შესახებ, რომელსაც ასახავდა საგადასახადო ანგარიშგებაში ან/და მიაწვდიდა საგადასახადო ორგანოს ინვენტარიზაციის დაწყებამდე. ამასთან, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №994 ბრძანებით დამტკიცებული „მიმდინარე კონტროლის პროცედურების ჩატარების, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, აღიარებული საგადასახადო დავალიანების დაფარვის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებების განხორციელების, სამართალდარღვევათა საქმისწარმოების წესის“ 28-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად გადასახადის გადამხდელს დაევალა ხელწერილის დაწერა არადეკლარირებულ საანგარიშო პერიოდში (01.07.2018-09.07.2018) მიწოდებულ სმფ-თან დაკავშირებით, სადაც დააფიქსირა, რომ აღნიშნული შეადგენდა 8730,21 ლარს.
საინვენტარიზაციო კომისიის მიერ შედგენილ იქნა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის N994 ბრძანებით დამტკიცებული დანართი №16 (ოქმი სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა აღრიცხვის შესახებ). საზოგადოების ობიექტში 2018 წლის 9 ივლისის მდგომარეობით აღმოჩნდა სულ 28371,14 ლარის ღირებულების სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები პირვანდელი ღირებულებით.
საინვენტარიზაციო კომისიის მიერ შედგენილ იქნა დანართი №19-ის I და II ცხრილები გადასახადის გადამხდელის შესახებ საგადასახადო ორგანოში არსებული მონაცემების მიხედვით. კერძოდ, გამოყენებულ იქნა შემდეგი მონაცემები:
- საანგარიშო პერიოდად აღებულ იქნა პერიოდი 2018 წლის 1 იანვრიდან ინვენტარიზაციის დაწყების მომენტამდე 9 ივლისი 2018წ;
- საანგარიშო პერიოდის ს.მ.ფ.-ის საწყისი ნაშთი –24664 ლარი, ( ვინაიდან შპს მ... არ ახდენდა დღგ-ეს და მოგების დეკლარაციების ჩაბარებას. აღნიშნული ნაშთი გაანგარიშებული იქნა სალარო აპარატის ბრუნვების მიხედვით). - საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში (2018 წლის 1 იანვრიდან 2018 წლის 9 ივლისის ჩათვლით) შეძენილი ს.მ.ფ.-ის პირვანდელი ღირებულება –136121,39 ლარი, ზედნადებების მიხედვით;
- 2018წ 1–7 თვეების განმავლობაში რეალიზებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების ანგარიშის საფუძვლად აღებულ საკონტროლო სალარო აპარატის ბრუნვები და საბანკო ტერმინალის ბრუნვები ჯამში დღგ-ს ჩათვლით სულ –158212,38 ლარი;
- ფასნამატად აღებულ იქნა 22,15 % მისი ანგარიში დაეყრდნო დანართი N16-ის და დანართი №21–ის მონაცემებს, კერძოდ შედარებულ იქნა ფაქტობრივად აღწერილი და ამავდროულად სააღრიცხვო დოკუმენტაციაში ასახული სმფ-ის დღგ-ს გარეშე საბაზრო ღირებულება და შეძენის ჯამური ღირებულება. ზემოაღნიშნული მონაცემების საფუძველზე ინვენტარიზაციის დაწყების მომენტისათვის (2018 წლის 9 ივლისის) სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ბუღალტრულმა ნაშთმა პირვანდელი ღირებულებით (დანართი N19-ის I ცხრილის მე-2 სვეტის ბოლო სტრიქონი) შეადგინა: 51014,79 ლარი.
საინვენტარიზაციო კომისიის მიერ ასევე შევსებულ იქნა დანართი №22-ის II ცხრილი – დანართი №19- ის I ცხრილის მონაცემების საფუძველზე. ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილმა სასაქონლომატერიალურ ფასეულობათა დანაკლისმა პირვანდელი ღირებულებით შეადგინა - 23188,59 ლარი, საბაზრო ღირებულებით– (დღგ–ს ჩათვლით და 44,13 % ფასნამატის გათვალისწინებით) 33421,71 ლარი, ასევე გამოვლინდა აღურიცხველი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები 1447,15 ლარის ოდენობით.
2018 წლის 12 სექტემბერს საზოგადოების დირექტორს ჩაბარდა შეტყობინება მიმდინარე კონტროლის განხორციელებისას, საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი ვალდებულებების შეუსრულებლობასთან დაკავშირებით გამოვლენილი სამართალდარღვევების შედეგების გადაწყვეტილების პროექტი.
გადამხდელმა აღნიშნული შეტყობინების პასუხად 2018 წლის 17 სექტემბერს წარადგინა №103589/21-12 განცხადება, რომლითაც არ დაეთანხმა ოქმის პროექტით გავრცელებულ ფასნამატს (დღგ–ს ჩათვლით და 44,13% ფასნამატის გათვალისწინებით) და მოითხოვა, რომ ფასნამატის გაანგარიშებისას შესწავლილ ყოფილიყო შეძენილი საქონლის სტრუქტურა და აღნიშნული საქონლის სტრუქტურიდან გამოყვანილიყო გაყიდვადი საქონლის ხვედრითი წილი და ამ ხვედრით წილის შესაბამისად მომხდარიყო შესაბამისი ფასნამატის გაანგარიშება. ასევე, გადასახადის გადამხდელმა წარმოდგენილ განცხადებაში აღნიშნა, რომ ინვენტარიზაციის შედეგებიდან გამომდინარე, აღწერილი სმფ-ები ჩაითვალა სააღრიცხვო დოკუმენტაციაში აღურიცხველად, მაგრამ მათზე არსებობს შეძენის დამადასტურებელი პირველადი საგადასახადო დოკუმენტები და მოითხოვა აღნიშნულის გათვალისწინება და აქედან გამომდინარე, ოქმის პროექტის დასარიცხი თანხების კორექტირება.
საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მედიაციის საბჭოს 2018 წლის 25 სექტემბრის №135 სხდომის ოქმის გადაწყვეტილებით გადამხდელის პოზიცია დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. კერძოდ, გადასახადის გადამხდელს დაევალა წარმოედგინა განსახილველი საკითხის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, ხოლო საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილ თანამშრომლებს წარმოდგენილი დოკუმენტაციის საფუძველზე
ინვენტარიზაციის შედეგების კორექტირება.
მომჩივანმა წარმოადგინა დამატებით დოკუმენტაცია მხოლოდ აღურიცხავ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაწილში, რის საფუძველზე მოხდა მხოლოდ აღნიშნული საკითხის შესწავლა და ოქმის პროექტით დასარიცხი თანხის კორექტირება (შემცირება).
სმფ-ები ინვენტარიზაციის შედეგად სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისმა საბაზრო ფასებით შეადგინა 32636,29 ლარი, რაც სსკ-ის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილის თანახმად დაექვემდებარა დაჯარიმებას სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების 10 პროცენტით - 3263,63 ლარით, ხოლო გადასახადის გადამხდელთან სააღრიცხვო დოკუმენტაციაში აღურიცხველი და პირველადი საგადასახადო დოკუმენტის გარეშე სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები გამოვლენილ იქნა 792,81 ლარის ოდენობით, რაზეც სსკ-ის 286-ე მუხლის მე-11 ნაწილის თანახმად იგი დაჯარიმდა 200 ლარის ოდენობით
საზოგადოების დირექტორს ჩამოერთვა ხელწერილი, რომ აღნიშნული დანაკლისს აღიარებს რეალიზაციად, ხოლო ზედმეტობას სარგებლად და შესაბამისად დაიბეგრება საგადასახადო კოდექსით დადგენილი წესით. გამოვლენილ სამართალდარღვევებზე შედგენილ იქნა №CB934939 და №CB934947 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმები.
საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96–ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, რისთვისაც ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 97–ე მუხლის საფუძველზე, მტკიცებულებათა გამოკვლევისათვის უფლებამოსილია გამოითხოვოს საქმესთან დაკავშირებული დოკუმენტები, შეაგროვოს ცნობები, მოუსმინოს დაინტერესებულ მხარეებს, დანიშნოს ექსპერტიზა, გამოიყენოს აუცილებელი დოკუმენტები და აქტები.
სსკ-ის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ:
გ) გამოიკვლიონ საწარმოთა, ორგანიზაციათა და მეწარმე ფიზიკურ პირთა საწარმოო, სასაწყობო, სავაჭრო და სხვა სათავსები, განახორციელონ საგადასახადო მონიტორინგი, ინვენტარიზაციით აღრიცხონ საქონლის მარაგები, ჩაატარონ დაკვირვება ქრონომეტრაჟის ან სხვა მეთოდის გამოყენებით და განსაზღვრონ დასაბეგრი ობიექტების რაოდენობა, ჩაატარონ საგადასახადო შემოწმება, უზრუნველყონ გადასახადის გადამხდელის მიერ საკონტროლო-სალარო აპარატების გამოყენების წესების დაცვის კონტროლი და მათი დარღვევის შემთხვევაში, შესაბამისი პირების მიმართ გაატარონ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი პასუხისმგებლობის ზომები.
სსკ-ის 269-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, „საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.“
სსკ-ის 286-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, „გადასახადის გადამხდელთან სააღრიცხვო დოკუმენტაციაში აღურიცხველი და პირველადი საგადასახადო დოკუმენტის გარეშე სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების გამოვლენა – იწვევს პირის დაჯარიმებას გამოვლენის მომენტში ამ სასაქონლო- მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების ოდენობით“, ხოლო ამავე მუხლის მე-11 ნაწილის მიხედვით, "ამ მუხლის მე-4 ნაწილით ან მე-9 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის გამოვლენა, თუ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულება არ აღემატება 1 000 ლარს, − იწვევს პირის დაჯარიმებას 200 ლარის ოდენობით.
სსკ-ის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილის თანახმად, „გადასახადის გადამხდელთან ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისის გამოვლენა ითვლება მისი აღმოჩენის მომენტში საბაზრო ფასით განხორციელებულ მიწოდებად. ამასთანავე, თუ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი საგადასახადო ორგანოს მიერ ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა, პირი დამატებით ჯარიმდება ამ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების 10 პროცენტის ოდენობით.“
შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-11 ნაწილზე, რომლის თანახმად „დანაკლისი არის გადასახადის გადამხდელის ბუღალტრულ ჩანაწერებთან შედარებისას გამოვლენილი (მათ შორის, ინვენტარიზაციის საშუალებით) სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ან/და ძირითადი საშუალებების ნაკლებობა. ისეთი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების მიმართ, რომელთა დასაწყობება ფიზიკურად შეუძლებელია (ელექტრო- და თბოენერგია, გაზი და წყალი), დანაკლისად ითვლება სხვაობა შეძენილ (შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტის მიხედვით) და რეალიზებულ (გადასახადის გადამხდელისგან ფაქტობრივად გასულ) სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა შორის, თუ ვერ დგინდება დებიტორი (ამნაზღაურებელი) ან/და მიმთვისებელი. ამასთანავე, უფლებამოსილ ორგანოს შეუძლია დაადგინოს დანაკარგის მაქსიმალური ზღვრული ოდენობა. ასეთ შემთხვევაში დანაკლისად ჩაითვლება ამ ოდენობაზე მეტი დანაკარგი.“
მიმდინარე კონტროლის პროცედურების ჩატარების, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებების განხორციელების, სამართალდაღვევათა საქმისწარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №994 ბრძანების 25-ე მუხლის (სმფ-ების ნაშთების სააღრიცხვო (საბუღალტრო) პირველი ნაწილის თანახმად „სმფ-ების ფაქტობრივი მდგომარეობის აღრიცხვის დღისთვის დამთავრებული უნდა იყოს ფასეულობათა შემოსავალ გასავლის ყველა დოკუმენტის დამუშავება, ნაწარმოები უნდა იყოს შესაბამისი ჩანაწერები ანალიზური აღრიცხვის ბარათებში (წიგნებში) და გამოყვანილი იყოს ნაშთი. აღნიშნული ბრძანების 29–ე მუხლის მე–3 ნაწილის თანახმად: გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია საინვენტარიზაციო კომისიას წარუდგინოს ინფორმაცია სმფ-ების დასახელების, რაოდენობის, ამ ფასეულობათა მიღების თარიღის, სასაქონლო ზედნადებების ელექტრონული რეესტრის (ასეთის ვალდებულების არსებობის შემთხვევაში) ან/და საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის ან სხვა დოკუმენტაციის თარიღისა და ნომრების, თვითღირებულების და სხვა მონაცემების ჩვენებით. საინვენტარიზაციო კომისია, საინვენტარიზაციო კომისიის შექმნის ბრძანებით განსაზღვრულ ვადაში გადასახადის გადამხდელთან ერთად ადგენს ამ ფასეულობების ნაშთების სააღრიცხვო (საბუღალტრო) მონაცემებს.
დავების განხილვის საბჭოს სხდომაზე გამოთქმული მოსაზრებების გათვალისწინებით, დავების განხილვის საბჭომ მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელს უნდა მიეცეს წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 10 სამუშაო დღის ვადაში ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილ აღურიცხველ სმფ-ებთან დაკავშირებით საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტს წარუდგინოს დოკუმენტალურად დადასტურებული მტკიცებულებები და პირველადი საგადასახადო დოკუმენტები, ხოლო საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტს დაევალოს გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების გათვალისწინებით გადამხდელის მონაწილეობით დამატებით შეისწავლოს აღნიშნული საკითხი და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში განახორციელოს 286 მუხლის მე-11 ნაწილით დაკისრებული ჯარიმის კორექტირება (შემცირება).
ამასთან, დავების განხილვის საბჭოს სხდომაზე გამოთქმული მოსაზრებების და წარმოდგენილი მასალებისა, მტკიცებულებების განხილვის შედეგად შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭომ მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელს უნდა მიეცეს წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 10 სამუშაო დღის ვადაში საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტს წარუდგინოს მისი არგუმენტაციის დამადასტურებელი მტკიცებულებები, ხოლო საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტს დაევალოს გადამხდელის მონაწილეობით საკითხის დამატებით შესწავლა, მის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტების/მტკიცებულებების მიხედვით და შესაბამისი საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში განახორციელოს ინვენტარიზაციის შედეგად დარიცხული ჯარიმის თანხის კორექტირება (შემცირება).

მომჩივნის არგუმენტაცია
საქონლის დანაკლისი გამოყვანილია მხოლოდ თანხობრივად და საბაზრო ფასების დადგენა მოხდა საშუალო ფასნამიტის გამოყვანით, სარეალიზაციო ფასები აღებული იქნა მაღაზიიდან. მომჩივანი არ ეთანხმება აღნიშნულ საბაზრო ფასებს და დადგენილ ფასნამატს 44%-ს იმის გამო, რომ მაღაზიაში საშუალო ფასნამატი შეადგენს 10-12%-ს. შემმოწმებლებს არ გაუთვალისწინებიათ ის გარემოება და არ შეუსწავლიათ ყველაზე გაყიდვადი საქონლის ფასნამატი, რომლითაც ძირითადად ვაჭრობს მაღაზია. ასეთი საქონელია სიგარეტი - ფასნამატი 7%; პურ-ფუნთუშეული - ფასნამატი 10%; რძე და რძის პროდუქცია - ფასნამატი 7%-10%. აღნიშნული საქონლის ვაჭრობა შეადგენს მთლიანი ბრუნვის 70%-80%-ს, ხოლო ზოგიერთი არაგაყიდვადი პროდუქციის ფასნამატი შეადგენ 100%-ს, მაგრამ აღნიშნული საქონელი მთლაინ ბრუნვაში არის 3%-5%. აქედან გამომდინარე, მომჩივანი ითხოვს შესწავლილ იქნეს შეძენილი საქონლის სტრუქტურა და აღნიშნული საქონლის სტრუქტურიდან გამოიყოს გაყიდვადი საქონლის ხვედრითი წილი და ამ ხვედრით წილზე მოხდეს შესაბამისი ფასნამატის გაანგარიშება, ხოლო რომელ საქონელზეც ვერ დადგინდება ფასნამატის პროცენტი, იმ საქონელზე გავრცელდეს საშუალო ფასნამატი. მომჩივანი ასევე არ ეთანხმება ინვენტარიზაციის პროექტში დაფიქსირებულ აღურიცხავ საქონელს, ვინაიდან მაღაზიაში არსებულ საქონლის შეძენაზე გამოწერილია ელ. სასაქონლო ზედნადებები. გააჩნიათ ამ საქონლის შეძენის დოკუმენტაცია, რის გამოც არ ექვემდებარებიან დაჯარიმებას.

დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ: გამოიკვლიონ საწარმოთა, ორგანიზაციათა და მეწარმე ფიზიკურ პირთა საწარმოო, სასაწყობო, სავაჭრო და სხვა სათავსები, განახორციელონ საგადასახადო მონიტორინგი, ინვენტარიზაციით აღრიცხონ საქონლის მარაგები, ჩაატარონ დაკვირვება ქრონომეტრაჟის ან სხვა მეთოდის გამოყენებით და განსაზღვრონ დასაბეგრი ობიექტების რაოდენობა, ჩაატარონ საგადასახადო შემოწმება, უზრუნველყონ გადასახადის გადამხდელის მიერ საკონტროლო-სალარო აპარატების გამოყენების წესების დაცვის კონტროლი და მათი დარღვევის შემთხვევაში, შესაბამისი პირების მიმართ გაატარონ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი პასუხისმგებლობის ზომები.
ამავე კოდექსის 286-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელთან სააღრიცხვო დოკუმენტაციაში აღურიცხველი და პირველადი საგადასახადო დოკუმენტის გარეშე სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების გამოვლენა – იწვევს პირის დაჯარიმებას გამოვლენის მომენტში ამ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების 50 პროცენტის ოდენობით.
ამავე მუხლის მე-11 ნაწილის მიხედვით, ამ მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის გამოვლენა, თუ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულება 1000 ლარს არ აღემატება, − იწვევს პირის დაჯარიმებას 200 ლარის ოდენობით.
საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელთან ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისის გამოვლენა ითვლება მისი აღმოჩენის მომენტში საბაზრო ფასით განხორციელებულ მიწოდებად. ამასთანავე, თუ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი საგადასახადო ორგანოს მიერ ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა, პირი დამატებით ჯარიმდება ამ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების 10 პროცენტის ოდენობით.
შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 15.04.2019 წლის №38797-21-12 წერილით წარმოდგენილი ინფორმაციის შესაბამისად დგინდება, რომ ამავე დეპარტამენტის 2018 წლის 9 ივლისის №17564 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა საზოგადოების სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაცია. ინვენტარიზაციის დაწყებისას კომპანიის დირექტორმა დაადასტურა, რომ ყველა შეძენილი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობა აღებული აქვს შემოსავალში, ხოლო რეალიზებული – ჩამოწერილი აქვს გასავალში. საზოგადოებას შიდა ინვენტარიზაცია არ ჩაუტარებია. ასევე, არ იყენებს სმფ-ის მოძრაობის ამსახველ ელექტრონულ საბუღალტრო პროგრამას. ინვენტარიზაციის დაწყებისას საზოგადოების დირექტორს ჩამოერთვა ხელწერილი მასზედ, რომ შემოსავლისა და გასავლის ყველა დოკუმენტაცია ჩაბარებულია ბუღალტერიაში, ყველა მიღებული სმფ-ები აღებულია შემოსავალში, ხოლო გაცემული ჩამოწერილია გასავალში. ასევე, დირექტორს ჩამოერთვა ხელწერილი, რომ მას არ ჩაუტარებია სმფ-ების ინვენტარიზაცია. შესაბამისად, არ აქვს ინფორმაცია ზედმეტობის ან/და დანაკლისის შესახებ, რომელსაც ასახავდა საგადასახადო ანგარიშგებაში ან/და მიაწვდიდა საგადასახადო ორგანოს ინვენტარიზაციის დაწყებამდე. ამასთან, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №994 ბრძანებით დამტკიცებული „მიმდინარე კონტროლის პროცედურების ჩატარების, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, აღიარებული საგადასახადო დავალიანების დაფარვის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებების განხორციელების, სამართალდარღვევათა საქმისწარმოების წესის“ 28-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადასახადის გადამხდელს დაევალა ხელწერილის დაწერა არადეკლარირებულ საანგარიშო პერიოდში (01.07.2018-09.07.2018) მიწოდებულ სმფ-თან დაკავშირებით, სადაც დააფიქსირა, რომ აღნიშნული შეადგენდა 8 730,21 ლარს. საინვენტარიზაციო კომისიის მიერ შედგა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №994 ბრძანებით დამტკიცებული დანართი №16 (ოქმი სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა აღრიცხვის შესახებ). საზოგადოების ობიექტში 2018 წლის 9 ივლისის მდგომარეობით აღმოჩნდა 28 371,14 ლარის ღირებულების სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები პირვანდელი ღირებულებით. საინვენტარიზაციო კომისიის მიერ შედგა დანართი №19-ის I და II ცხრილები გადასახადის გადამხდელის შესახებ საგადასახადო ორგანოში არსებული მონაცემების მიხედვით. კერძოდ, გამოყენებულ იქნა შემდეგი მონაცემები:
 საანგარიშო პერიოდად აღებულ იქნა პერიოდი 2018 წლის 1 იანვრიდან ინვენტარიზაციის დაწყების მომენტამდე 9 ივლისი 2018წ;
 საანგარიშო პერიოდის სმფ-ის საწყისი ნაშთი – 24 664 ლარი (ვინაიდან საზოგადოება არ ახდენდა დღგ-ეს და მოგების დეკლარაციების ჩაბარებას. აღნიშნული ნაშთი გაანგარიშებული იქნა სალარო აპარატის ბრუნვების მიხედვით).
 საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში (2018 წლის 1 იანვრიდან 2018 წლის 9 ივლისის ჩათვლით) შეძენილი სმფ-ის პირვანდელი ღირებულება – 136 121,39 ლარი, ზედნადებების მიხედვით;
 2018წ 1–7 თვეების განმავლობაში რეალიზებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების ანგარიშის საფუძვლად აღებულ საკონტროლო სალარო აპარატის ბრუნვები და საბანკო ტერმინალის ბრუნვები ჯამში დღგ-ს ჩათვლით სულ –158 212,38 ლარი;
 ფასნამატად აღებულ იქნა 22,15 % მისი ანგარიში დაეყრდნო დანართი №16-ის და დანართი №21–ის მონაცემებს. კერძოდ, შედარებულ იქნა ფაქტობრივად აღწერილი და ამავდროულად სააღრიცხვო დოკუმენტაციაში ასახული სმფ-ის დღგ-ს გარეშე საბაზრო ღირებულება და შეძენის ჯამური ღირებულება.
ზემოაღნიშნული მონაცემების საფუძველზე ინვენტარიზაციის დაწყების მომენტისათვის (2018 წლის 9 ივლისის) სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ბუღალტრულმა ნაშთმა პირვანდელი ღირებულებით (დანართი №19-ის I ცხრილის მე-2 სვეტის ბოლო სტრიქონი) შეადგინა: 51 014,79 ლარი. საინვენტარიზაციო კომისიის მიერ ასევე შევსებულ იქნა დანართი №22-ის II ცხრილი – დანართი №19-ის I ცხრილის მონაცემების საფუძველზე. ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილმა სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა დანაკლისმა პირვანდელი ღირებულებით შეადგინა - 23 188,59 ლარი, საბაზრო ღირებულებით – (დღგ–ს ჩათვლით და 44,13% ფასნამატის გათვალისწინებით) 33 421,71 ლარი. ასევე, გამოვლინდა აღურიცხავი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები 1 447,15 ლარის ოდენობით. 2018 წლის 12 სექტემბერს საზოგადოების დირექტორს ჩაბარდა შეტყობინება მიმდინარე კონტროლის განხორციელებისას, საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი ვალდებულებების შეუსრულებლობასთან დაკავშირებით გამოვლენილი სამართალდარღვევების შედეგების გადაწყვეტილების პროექტის. გადამხდელმა აღნიშნული შეტყობინების პასუხად 2018 წლის 17 სექტემბერს წარმოადგინა განცხადება, რომ: 1. არ ეთნხმებოდა პროექტს გავრცელებული ფასნამატის ნაწილში (დღგ–ს ჩათვლით და 44,13% ფასნამატის გათვალისწინებით) და მოითხოვა რომ: „გთხოვთ შეისწავლოთ შეძენილი საქონლის სტრუქტურა და აღნიშნული საქონლის სტრუქტურიდან გამოიყოს გაყიდვადი საქონლის ხვედრითი წილი და ამ ხვედრით წილზე მოხდეს შესაბამისი ფასნამატის გაანგარიშება“. 2. აღურიცხავ სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობებთან დაკავშირებით მოითხოვა დამატებითი დრო დოკუმენტაციის მოსაძიებლად და მოითხოვა აღნიშნული საკითხების გატანა საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მედიაციის საბჭოზე. საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მედიაციის საბჭოს 2018 წლის 25 სექტემბრის №106930/21- 12 №135 სხდომის ოქმის გადაწვეტილეით გადამხდელს დაუკმაყოფილდა ორივე პოზიცია. დამატებითი დოკუმენტაციის წარმოდგენის შემთხვევაში დაევალა საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილ თანამშრომლებს წარმოდეგნილი დოკუმენტაციის საფუძველზე ინვენტარიზაციის შედეგების კორექტირება. მომჩივანმა წარმოადგინა დამატებით დოკუმენტაცია მხოლოდ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების აღურიცხავ ნაწილში, რის საფუძველზეც მოხდა კორექტირება მხოლოდ ამ ნაწილში. ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა: სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი 32 636,29 ლარის ოდენობით საბაზრო ფასებით, რაც სსკ-ის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილის თანახმად განიხილება საბაზრო ფასებით განხორციელებულ მიწოდებად აღმოჩენის მომენტში და ექვემდებარება დაჯარიმებას გამოვლენილი დანაკლისის 10%-ის ოდენობითი 3 263,63 ლარით, ხოლო აღურიცხველი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები 792,81 ლარის ოდენობით საბაზრო ფასებით, რაც სსკ-ის 286-ე მუხლის მე-11 ნაწილის თანახმად ექვემდებარება დაჯარიმებას 200 ლარის ოდენობით. საზოგადოების დირექტორს ჩამოერთვა ხელწერილი, რომ აღნიშნული დანაკლისი აღიარებული იქნება რეალიზაციად, ხოლო ზედმეტობა სარგებლად და შესაბამისად დაიბეგრება საგადასახადო კოდექსით დადგენილი წესით. გამოვლენილ სამართალდარღვევებზე შედგა საგადასახადო სანართალდარღვევის ოქმები № 934947; №934939. 2018 წლის 20 ნოემბერს საზოგადოების დირექტორმა, შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭოში წარადგინა საჩივარი და მოითხოვა ზემოაღნიშნული სამართალდარღვევის ოქმების ბათილად ცნობა იმის გამო, რომ არ ეთანხმება ინვენტარიზაციის ფასნამატს. მოითხოვა საქონლის ჩამოწერა შეძენის წილის პროპორციის გათვალისწინებით შესაბამისი ფასნამატით. ასევე, არ დაეთნხმა სმფ-ების ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილ აღურიცხავ სმფ-ებს და განაცხადა, რომ აღნიშნულ საქონელზე არსებობს შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია. შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 12 დეკემბრის ბრძანებით საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. გადასახადის გადამხდელს მიეცა 10 სამუშაო დღის ვადა, რათა საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტისთვის წარედგინა საკუთრი არგუმენტაციის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია/მტკიცებულებები, ხოლო საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტს დაევალა წარდგენილი დოკუმენტაციის შესწავლა და სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება). გადასახადის გადამხდელს აღნიშნულ ვადებში არ წარუდგენია რაიმე სახის დოკუმენტაცია/მტკიცებულება. შესაბამისად, სადავო ოქმებით დარიცხული ჯარიმები დარჩა უცვლელი.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე, მხარეთა არგუმენტაციის გათვალისწინებით, საბჭომ მიიჩნია, რომ შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილება მართლზომიერია და არ არსებობს მისი გაუქმების და მომჩივნის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით, 305-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და გადაწყვიტა:

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი, მე-12 კილომეტრი, №6) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
დათო გაბლიშვილი

სხდომის თავმჯდომარე