თარიღი: 7/26/2019
ნომერი: 12898/2/16
მუხლი: დღგ-ს დარიცხვის მართლზომიერება,
კატეგორია: დღგ,
შემმოწმებელი: მომსახურების დეპარტამენტი
 

№12898/2/16 26.07.2019
გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა
მომჩივანი: ააიპ ს
შემმოწმებელი: მომსახურების დეპარტამენტი
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, დ. გაბლიშვილის (სხდომის თავმჯდომარე), მ. ადეიშვილის, მ. ბარათაშვილის, შ. გვენეტაძის, დ. რუხაძის, შ. კომლაძის, გ. თინიკაშვილის, გ. ფერაძის შემადგენლობით, 26.07.2019 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება ააიპ ს 30.06.2016 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე.

დავის საგანი:
დღგ-ის დარიცხვის მართლზომიერება;

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:
1. შემოსავლების სამსახურის 10.06.2016 წლის №16464 ბრძანება;
2. მომსახურების დეპარტამენტის 2.02.2016 წლის №2361 ბრძანება;

დარიცხული თანხა: 18402,53 ლარი (16.06.2016წ. №005-97 „საგადასახადო მოთხოვნა“)
მათ შორის:
დღგ- 16729,57 ლარი
ჯარიმა 1672,96 ლარი

ფაქტების აღწერა
ააიპ ს მიმართ 2015 წლის 26 ოქტომბერს მომსახურების დეპარტამენტის მიერ შედგა ელექტრონული საგადასახადო სამართალდარღვევის №AA573944 ოქმი, რომლის თანახმადაც, მომჩივანს 2015 წლის იანვრის, თებერვლის და ივნისის თვეებში განხორციელებულ ოპერაციებზე გამოწერილი აქვს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები, ხოლო დღგ-ს დეკლარაციებით სრულად არ არის დარიცხული გადასახდელ თანხად. აღნიშნულის თაობაზე გამოიცა მომსახურების დეპარტამენტის 27.10.2015 წლის №39941 ბრძანება და 28.10.2015 წლის №SM573944(005-22) საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზეც მომჩივანს დღგ-ს ბარათზე დაერიცხა 16729,57 ლარი, ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილით 8364,79 ლარის ოდენობით.
აღნიშნული აქტები გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომლის 30.12.2015 წლის №50989 ბრძანებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა საჩივარი, მომსახურების დეპარტამენტს დაევალა გადამხდელის მონაწილეობით შესწავლა/გაანალიზება მომსახურების დეპარტამენტის მიერ გავრცელებული საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მეორე ნაწილით გათვალისწინებული 50%-იანი სანქციის შეფარდების კანონიერების და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, იმსჯელოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული 10%-იანი სანქციის გავრცელების თაობაზე. აღნიშნულის გათვალისწინებით, მომსახურების დეპარტამენტმა განახორციელოს დარიცხული თანხების კორექტირება/შემცირება.
შემოსავლების სამსახურის ზემოაღნიშნული ბრძანების აღსრულების მიზნით, მომსახურების დეპარტამენტმა საკითხის შესწავლის შედეგად მიიჩნია, რომ საგადასახადო მოთხოვნით დარიცხული სანქციის თანხის გადაანგარიშება არ უნდა განხორციელდეს, ვინაიდან შემოსავლების სამსახურის ერთიანი ელექტრონული საინფორმაციო ბაზის მონაცემებზე დაყრდნობით, მომსახურების დეპარტამენტის მიერ გადამხდელის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის შესწავლის შედეგად, ვერ დადგინდა ის ფაქტი, რომ პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით. აღნიშნულის თაობაზე გამოიცა მომსახურების დეპარტამენტის 2.02.2016 წლის №2361 ბრძანება.
სადავო საკითხი განიხილა შემოსავლების სამსახურმა, რომლის 10.06.2016 წლის №16464 ბრძანებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა საჩივარი, მომსახურების დეპარტამენტს დაევალა 2015 წლის 28 ოქტომბრის №005-22 „საგადასახადო მოთხოვნით“ საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დარიცხული სანქციის გადაანგარიშება საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით 10%-ის ოდენობით.
აღნიშნულის თაობაზე გამოიცა მომსახურების დეპარტამენტის 16.06.2016 წლის №16464 ბრძანება და №005-97 „საგადასახადო მოთხოვნა“, რომლითაც მომჩივანს დარიცხული ჯარიმა შეუმცირდა 8364 ლარით და დაერიცხა 1672 ლარი.
საჩივარი შემოსავლების სამსახურის 10.06.2016 წლის №16464 ბრძანების ნაწილობრივ გაუქმების მოთხოვნით წარმოდგენილია საბჭოში 30.06.2016 წელს.

შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაცია
მომსახურების დეპარტამენტის მიერ წარმოდგენილი დასკვნით დგინდება, რომ „შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭოს მიერ 2015 წლის 24 დეკემბრის სხდომაზე (ოქმი №50) მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე 30.12.2015 გამოცემული ბრძანების №50989 თანახმად, ააიპ „ს“ საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული ბრძანების მე-2 პუნქტის თანახმად, მომსახურების დეპარტამენტს დაევალა გადამხდელის მონაწილეობით შეისწავლოს/გაანალიზოს მომსახურების დეპარტამენტის მიერ გავრცელებული საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მეორე ნაწილით გათვალისწინებული 50%-იანი სანქციის შეფარდების კანონიერება და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, იმსჯელოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული 10%-იანი სანქციის გავრცელების საფუძვლებზე. აღნიშნულის გათვალისწინებით, მომსახურების დეპარტამენტმა განახორციელოს დარიცხული თანხების კორექტირება/შემცირება.
მომსახურების დეპარტამენტმა დამატებით განახორციელა ააიპ „ს“ მიერ წარმოდგენილი 2015 წლის იანვრის, თებერვლის და ივნისის თვეების დღგ-ს დეკლარაციების მონაცემების შედარება შესაბამისი პერიოდის დღგ-ის დასაბეგრი თანხების შესახებ შემოსავლების სამსახურის ერთიანი ელექტრონული საინფორმაციო ბაზის მონაცემებთან. ოქმის შედგენის შემდგომ, გადამხდელის მიერ, არ განხორციელებულა ზემოაღნიშნული პერიოდების დღგ-ის დეკლარაციების დაზუსტება. გადამხდელის მიერ 29.01.2016 წ. გამოგზავნილი წერილის №15039/21-11 თანახმად, საავტორო ჰონორარი მოსარგებლეების მიერ ჩარიცხულია სხვადასხვა პერიოდში და შესაბამისად არის დაბეგრილი ამავე პერიოდში, ხოლო ის ნაწილი, რაც არ არის ჩარიცხული, ასოციაციის მიერ დეკლარირებული და დაბეგრილი იქნება გადახდის შესაბამისად.
შემოსავლების სამსახურის დავების დეპარტამენტის 2015 წლის 30 დეკემბრის №50989 ბრძანებით მომსახურების დეპარტამენტისათვის დავალებული საკითხის შესწავლის შედეგად, მომსახურების დეპარტამენტმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო მოთხოვნით დარიცხული სანქციის თანხის გადაანგარიშება არ უნდა განხორციელდეს, ვინაიდან შემოსავლების სამსახურის ერთიანი ელექტრონული საინფორმაციო ბაზის მონაცემებზე დაყრდნობით, მომსახურების დეპარტამენტის მიერ გადამხდელის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის შესწავლის შედეგად, ვერ დადგინდა ის ფაქტი, რომ პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებული ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, 2016 წლის 2 თებერვალს გამოცემული იყო ბრძანება №2361 ააიპ „ს“ მიმართ შემოსავლების სამსახურის მომსახურების დეპარტამენტის 2015 წლის 27 ოქტომბრის №39941 ბრძანებით და მის საფუძველზე 2015 წლის 28 ოქტომბერს გამოცემული SM573944 (005-22) საგადასახადო მოთხოვნით დარიცხული თანხების უცვლელად დატოვების შესახებ“.
საგადასახადო კოდექსის 161-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად „დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში განხორციელებული საქონლის მიწოდება ან/და მომსახურების გაწევა, რომლის დროსაც დასაბეგრი ოპერაციის თანხა განისაზღვრება დღგ-ის გადამხდელის მიერ მიღებული ან მისაღები კომპენსაციის თანხის მიხედვით (გადასახადების, მოსაკრებლებისა და სხვა გადასახდელების ჩათვლით) დღგ-ის ან/და პირგასამტეხლოს გარეშე, გარდა ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა;
საგადასახადო კოდექსის 161-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, „დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების დროდ ითვლება საქონლის მიწოდების ან მომსახურების გაწევის მომენტი, მაგრამ:
ა.ბ.ა) არაუგვიანეს მიმწოდებლის მიერ მიწოდებული საქონლისათვის ან გაწეული მომსახურებისათვის ანაზღაურების მოთხოვნის (ინვოისის) წარდგენის ან/და მიწოდებული საქონლისათვის ან გაწეული მომსახურებისათვის თანხის გადახდის ვალდებულების მომენტისა;
ა.ბ.ბ) არაუგვიანეს ყოველი საანგარიშო პერიოდის ბოლო დღისა, თუ საქონლის (გარანტირებული სიმძლავრის, ელექტრო- ან თბოენერგიის, გაზის ან წყლის) მიწოდება ხდება რეგულარულად ან უწყვეტად. ამასთანავე, თუ პირი მიწოდებას აღრიცხავს საანგარიშო პერიოდის სხვადასხვა დღეს არა კალენდარულიმ თვის, არამედ გარკვეული პერიოდის (ციკლის) განმავლობაში მიწოდებული საქონლის ოდენობის მიხედვით, რომელიც შეიძლება მოიცავდეს როგორც საანგარიშო პერიოდს, ისე საანგარიშოს წინა პერიოდს, ასეთ შემთხვევაში საანგარიშო პერიოდში მიწოდებულად ჩაითვლება საანგარიშო პერიოდის სხვადასხვა დღის მიხედვით აღრიცხული (გარკვეული პერიოდის (ციკლის) განმავლობაში მოწოდებული საქონლის ოდენობის მიხედვით აღრიცხული) საქონლის ოდენობა, მიუხედავად საანგარიშო პერიოდში ფაქტობრივად მიწოდებულისა;
ა.ბ.გ) არაუგვიანეს ყოველი საანგარიშო პერიოდის ბოლო დღისა, თუ მომსახურების გაწევა ხდება რეგულარულად ან უწყვეტად;“
საგადასახადო კოდექსის 170-ე მუხლის „ა“ პუნქტის თანახმად, „ბიუჯეტში შესატანი დღგ მოიცავს დასაბეგრი ბრუნვიდან ბიუჯეტში შესატან დღგ-ის თანხას, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა დასაბეგრ ბრუნვაზე დარიცხულ დღგ-ის თანხასა და ჩასათვლელ დღგ-ის თანხებს შორის;“
საგადასახადო კოდექსის 171-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, „დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირი ვალდებულია შესაბამის საგადასახადო ორგანოში წარადგინოს დღგ-ის დეკლარაცია ყოველ საანგარიშო პერიოდზე არა უგვიანეს ამ პერიოდის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა და ამავე ვადაში გადაიხადოს დღგ.“
საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.
ხოლო, საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით - იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.
საქმეზე არსებული მასალებით დგინდება, რომ მომჩივნის მიმართ განხორციელდა 2008-2013 წლების გასვლითი საგადასახადო შემოწმება, რომლის თანახმად დგინდება, რომ მომსახურების ღირებულება განსაზღვრული იყო მიღებული საკომპენსაციო თანხების მიხედვით, ხოლო მომსახურების გაწევის მომენტად მიჩნეული იყო თანხების მიღების მომენტი.
გადამხდელის მიერ თანხების შემცირება გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, რის გამოც უნდა დაევალოს მომსახურების დეპარტამენტს 2015 წლის 28 ოქტომბრის №005-22 „საგადასახადო მოთხოვნით“ საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დარიცხული სანქცია გადაიანგარიშოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით 10%-ის ოდენობით.

მომჩივნის არგუმენტაცია
მომჩივანი დღგ-ს დეკლარაციით სრულად ვერ დაარიცხავდა გადასახდელ თანხას შემდეგი გარემოებების გამო: ასოციაციის საქმიანობის სპეციფიკიდან გამომდინარე, ორგანიზაციის საბუღალტრო საქმიანობის წარმართვა დარიცხვის მეთოდით, უმეტეს შემთხვევებში შეუძლებელია (ეს დასტურდება იმითაც, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ, შემოწმებულ პერიოდზე გაკეთებული დასკვნა ეყრდნობა ასოციაციის საბუღალტრო აღრიცხვას, სადაც დასაბეგრ ბრუნვად აღებულია საანგარიშო პერიოდში მოსარგებლეებიდან ფაქტობრივად შემოსული თანხა (აღრიცხვა საკასო მეთოდით). აღსანიშნავია ასევე ის ფაქტიც, რომ უცხოური პარტნიორი ორგანიზაციებიდან შემოსული საავტორო ჰონორარი არის არა თვეების მიხედვით შეგროვებული ჰონორარი, არამედ უმეტეს შემთხვევაში რამდენიმე წლის განმავლობაში დაგროვილი ჰონორარი, რომელიც შეუძლებელია აისახოს როგორც რომელიმე კონკრეტული თვის შემოსავლად).
ასოციაციის მთავარ ფუნქციას წარმოადგენს საქართველოს ტერიტორიაზე საავტორო და მომიჯნავე უფლებების კოლექტიურ საფუძველზე მართვა. ამ მიზნით იგი საავტორო და/ან მომიჯნავე უფლებების მფლობელებთან დადებული და უცხოეთის ქვეყნების მსგავს ორგანიზაციებთან გაფორმებული ურთიერთწარმომადგენლობის ხელშეკრულებების საფუძველზე ახორციელებს როგორ ადგილობრივი, ასევე უცხოელი ავტორებისა და მომიჯნავე უფლებათა მფლობელების ქონებრივი უფლებების კოლექტიურ საფუძველზე მართვას საქართველოს ტერიტორიაზე, რა მიზნითაც წარმოადგენს ავტორებს და საავტორო უფლებათა სხვა მფლობელებს მესამე პირებთან ურთიერთობაში და მათი სახელით გასცემს ნებართვებს (ლიცენზიებს) საავტორო და მომიჯნავე უფლებათა ობიექტების სხვადასხვა სახით გამოყენებაზე.
გაცემული ლიცენზიების საფუძველზე მოსარგებლეები ასოციაციას უხდიან ავტორთა კუთვნილ საავტორო ჰონორარს. მოსარგებლეების მიერ გადასახდელი საავტორო ჰონორარის ოდენობა გამოიანგარიშება დადგენილი სატარიფო განაკვეთებიდან, რომელიც ზოგ შემთხვევაში არის ფიქსირებული გადასახადის სახით, ხოლო უმეტეს შემთხვევაში კი გაიანგარიშება საანგარიშო პერიოდების მიხედვით, მოსარგებლეების - შემოსავლიდან პროცენტული განაკვეთის მიხედვით. საავტორო ჰონორარის (ტარიფის) განაკვეთის დადგენა ხორციელდება საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ საქართველოს კანონის საფუძველზე უფლებამოსილი ორგანოს - ქონებრივი უფლებების კოლექტიურ საფუძველზე მმართველი ორგანიზაციის მიერ. განაკვეთის დადგენისას მხედველობაში მიიღება საერთაშორისო ორგანიზაციების რეკომენდაციები და ის დამოკიდებული არ არის მხოლოდ ასოციაციის ნება-სურვილზე. საავტორო კანონმდებლობის თანახმად, განაკვეთი (ტარიფი) ერთნაირი უნდა იყოს ერთი და იმავე კატეგორიის ყველა მოსარგებლისათვის, გამომდინარე აქედან, ასოციაციას კანონით ეკრძალება სხვადასხვაგვარი შეთანხმების არსებობა ერთი და იმავე კატეგორიის მოსარგებლეებთან. გარდა აღნიშნულისა, საავტორო უფლებების სფეროში არსებული საერთაშორისო ორგანიზაციების SICAC-ისა და BIM-ის რეკომენდაციებით ყველა ქვეყანაში არსებული სატარიფო განაკვეთი უნდა შეესაბამებოდეს საერთაშორისო სტანდარტებს, რაც ნიშნავს იმას, რომ ყველა ქვეყნის საავტორო უფლებადამცველ ორგანიზაციას და მათ შორის ს, საავტორო ჰონორარის გადახდის განაკვეთში აქვთ ერთნაირი გამოანგარიშების მეთოდი და წესი. განსხვავებულია მხოლოდ გადასახდელი თანხის ოდენობა, რომელიც დამოკიდებულია ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებაზე.
როდესაც ასოციაციაში მოსარგებლეები იხდიან საავტორო ჰონორარს პროცენტული განაკვეთის მიხედვით, გადასახდელი თანხის გამოსაანგარიშებლად სავალდებულოა კომპანიამ წარმოადგინოს თვიური შემოსავალი, ასევე ის რეპერტიარი (გამოყენებული ნაწარმოებების დასახელება), რომელთა გამოყენებაც მოხდა მათი მხრიდან. დასახელებული ინფორმაციის წარმოდგენის გარეშე ასოციაციისათვის უცნობია რა შემოსავალი შეიძლება მიიღოს თვიდან თვემდე და უფრო მეტიც, ეკუთვნის თუ არა რომელიმე მოსარგებლეს რაიმე თანხის გადახდა. მაგ, თუ მასობრივი სანახაობების (კონცერტის) ორგანიზატორმა ასოციაციას ვერ მიაწოდა შემოსავალი და შესრულებული რეპერტუარი საანგარიშო თვის დეკლარაციის წარდგენის ვადის დასრულებამდე, ასოციაცია ვერ შეძლებს დაიანგარიშოს მისაღები საავტორო ჰონორარი, ვინაიდან შეიძლება მასობრივ ღონისძიებაზე შესრულდეს საავტორო უფლებით დაუცველი ნაწარმოებები და მოსარგებლე გათავისუფლდეს გადასახადის გადამხდელისაგან. უმეტესობა მოსარგებლეებისა, ვერ ახერხებენ ასოციაციაში დროულად ინფორმაციის წარმოდგენას. განსაკუთრებით პრობლემურია მოსარგებლისათვის შესრულებული რეპერტუარის შესახებ ინფორმაციის წარმოდგენა, რადგან ხშირად მოსარგებლემაც კი არ იცის რა ნაწარმოებები სრულდება მასთან. აღნიშნული ინფორმაციის მოპოვება უწევს უშუალოდ შემსრულებლებისაგან, რის შემდგომაც ხდება მათი წარმოდგენა ასოციაციაში. გარდა ამისა, ხშირად შემსრულებლები თავს არიდებენ და დროში აჭიანურებენ ინფორმაციის მოწოდებას მოსარგებლეებისათვის, ხოლო მოსარგებლეები ასოციაციისათვის. შესაბამისად ასოციაციამ შეიძლება გასული თვის პროგრამა მიიღოს მომდევნო თვეში, რაც ნიშნავს იმას, რომ მხოლოდ ამ ინფორმაციის წარმოდგენის შემდეგ ხერხდება დადგენა, თუ რა შემოსავალი შეიძლება მიიღოს ასოციაციამ. გამომდინარე აქედან, ლოგიკურია, რომ ასოციაცია წინა თვეში ასეთ მოსარგებლეს ვერ გამოუწერდა ფაქტურას, მიუხედავად იმისა, რომ დასაბეგრი ოპერაცია წინა თვეში განხორციელდა. ელემენტარულად ასეთ დროს ორგანიზაციისათვის უცნობია თანხის ოდენობა.
ასევე საყურადღებოა ის ფაქტიც, რომ კოლექტიური მართვის ორგანიზაციების საქმიანობის სპეციფიკიდან გამომდინარე, უცხოეთში მოქმედი ასოციაციის პარტნიორი ორგანიზაციები მუშაობენ მხოლოდ საკასო მეთოდით, რადგან მათი შემოსავალი დამოკიდებულია წარმოდგენილ ინფორმაციაზე და წინასწარ ინფორმაციის გარეშე თანხის გამოანგარიშება ვერ ხერხდება.
მოცემულ შემთხვევაში სადავო საკითხს წარმოადგენს ტელეკომპანია კავკასიის მიერ გადასახდელი საავტორო ჰონორარი და მათზე წინა პერიოდებზე გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები. საკითხის მეტი სიცხადისათვის აუციელებელია განვმარტოთ თუ რა გზებს გადის ასოციაცია იმისათვის, რათა ტელეკომპანიის შემთხვევაში დადგენილი განაკვეთის მიხედვით გამოიანგარიშოს გადასახდელი საავტორო ჰონორარის ოდენობა. ტელევიზიების მიერ საავტორო ჰონორარის გადახდისათვის დადგენილია განაკვეთი საავტორო უფლებით დაცული მუსიკალური ნაწარმოებების სამაუწყებლო ორგანიზაციის მიერ პირველადი გადაცემისთვის. აღნიშნული სატარიფო განაკვეთი შედგება ორი ნაწილისაგან, კეროდ: მუსიკალური ნაწარმოებების ეთერში გამოყენების ხვედრითი წილი, სადაც მოცემულია ორთი კლასი სხვადასხვა ხვედრითი წილის მიხედვით და მეორე ნაწილი ეხება ხვედრითი კლასის მიხედვით განაკვეთების ოდენობას. ტელეკომპანია, როგორც მოსარგებლე, ასოციაციასთან გაფიორმებული სალიცენზიო შეთანხმებისა და საავტორო კანონმდებლობის საფუძველზე, ვალდებულია ასოციაციაში წარმოადგინოს მისი ყოველი საანგარიშო თვის შემოსავალი, სამაუწყებლო ბადე და იმ ნაწარმოებების ჩამონათვალი რაც ტელევიზიის ეთერით საჯაროდ გადაიცა. აღნიშნული ინფორმაციის მოწოდება მისი სირთულის გათვალისწინებით, როგორც წესი არ ხერხდება დროულად. უმეტეს შემთხვევებში უჭირთ ხოლმე ინფორმაციის წარდგენა იმ ნაწარმოებებზე, რომლებიც საჯაროდ გადაიცა. მაგ, ტელეკომპანია კავკასია საავტორო ჰონორარს იხდის მუსიკალური ნაწარმოებების საჯარო გადაცემისათვის, რომელშიც მოიაზრება როგორც პირდაპირ ეთერში შემსრულებლის მიერ მუსიკალური ნაწარმოების ცოცხალი შესრულება, ასევე მუსიკალური ნაწარმოების ნებისმიერი ჩანაწერის საჯარო გადაცემა, მათ შორის ფილმში (სერიალში) ჩართული ნაწარმოებები. კავკასიამ მოცემულ შემთხვევაში დათქმულ ვადაში ვერ შეძლო ინფორმაციის წარმოდგენა, ვინაიდან მას უნდა სერიალში და ფილმში ჩართული მუსიკა, რომლის მოწოდება საკმაოდ დიდ დროს უკავშირდება. უცხოურ სერიალებში და ფილმებში ჩართულ მუსიკალურ ნაწარმოებებზე ინფორმაცია არ გააჩნია ადგილობრივ ტელევიზიას, მათ შორის ტელეკომპანია კავკასიას. აღნიშნული ინფორმაციის გამოთხოვა ხორციელდება უცხოური კომპანიებისაგან, რომლებმაც დაამზადეს (გადაიღეს) ფილმი/სერიალი. გამომდინარე აქედან, ტელეკომპანია კავკასიამ დროულად ვერ მიიღო ინფორმაცია უცხოეთიდან და შესაბამისად ასოციაციაში დააგვიანდა აღნიშნული ინფორმაციის წარმოდგენა. ასოციაციამ კი ვერ შეძლო დაეანგარიშებინა საავტორო ჰონორარი წინა პერიოდზე მიუხედავად იმისა, რომ ამ პერიოდში განახორციელა დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაცია.
გარდა იმისა, რომ ინფორმაციის მოწოდება ხდება დაგვიანებით, ასევე წარმოდგენილი ინფორმაცია საკმაოდ მოცულობითია და მისი ფილტრაცია ასოციაციის მხრიდან ასევე გარკვეულ დროსთან არის დაკავშირებული.
მოცემულ შემთხვევაში ტელეკომპანია კავკასიამ ასოციაციას წარმოუდგინა იანვრის, თებერვლისა და ივნისის თვეში გასული პროგრამა დაგვიანებით, რომელიც დაახლოებით 2000-ამდე ნაწარმოებს ითვლის, თითოეული მათგანი ინდივიდუალურად გადამოწმდა საერთაშორისო ბაზაში, რათა დადგენილიყო თითოეული ნაწარმოების ავტორი, ხოლო უცხოური ნაწარმოების შემთხვევაში ავტორთან ერთად უნდა დადგენილიყო კოლექტიური მართვის ორგანიზაცია, ვისი წევრიცაა კონკრეტული ავტორი. აღნიშნული მოქმედება ხორციელდება იმისათვის, რათა დადგინდეს მოსარგებლის მიმართ ასოციაციას მოთხოვნის (საავტორო ჰონორარის) ოდენობა.
იმისათვის, რომ ასოციაციას ტელეკომპანია კავკასიისათვის მიესადაგებინა კონკრეტული ტარიფი, პირველ რიგში ასოციაციას დროულად ესაჭიროებოდა ზემოაღნიშნული ინფორმაცია, რაც ტელეკომპანიას არ მოუწოდებია. გარდა ამისა ასოციაციას კავკასიის სამაუწყებლო ბადეში უნდა დაედგინა ასოციაციის რეპერტუარს მიკუთვნებული ნაწარმოებები ზემოაღნიშნული წესის მიხედვით და შემდეგ ასევე უნდა დაედგინა თუ რა ხვედრითი წილი უჭირავს ასეთ ნაწარმოებებს კავკასიის მთლიან სამაუწყებლო ბადეში. ყოველივე ამის შემდეგ განისაზღვრება გადასახდელი საავტორო ჰონორარი.
ასევე საყურადღებოა ის ფაქტიც, რომ ასოციაციას ხშირად უწევს საავტორო უფლების დარღვევის ფაქტის აღმოჩენა და შემდგომ შესაბამისი კომპენსაციის დაკისრება. ასეთ შემთხვევაში ასოციაცია საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ საქართველოს კანონის თანახმად მოსარგებლეს აკისრებს კომპენსაციას დარღვეული უფლებისათვის უფლების კანონისმიერად გამოყენების შემთხვევაში გადასახდელი თანხის არანაკლებ ათმაგი ოდენობით. ასეთ შემთხვევაში ასოციაცია ლოგიკურია, რომ უფლების დარღვევის პერიოდსათვის ვერ გამოწერდა ფაქტურას, მიუხედავად იმისა, რომ დასაბეგრი ოპერაცია უკვე განხორციელებულია, ვინაიდან ასოციაციისათვის უცნობი იყო უფლების გამოყენების პერიოდი და შესაბამისად ამ უფლების გამოყენებისათვის გადასახდელი თანხის ოდენობა.

დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 161-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად „დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში განხორციელებული საქონლის მიწოდება ან/და მომსახურების გაწევა, რომლის დროსაც დასაბეგრი ოპერაციის თანხა განისაზღვრება დღგ-ის გადამხდელის მიერ მიღებული ან მისაღები კომპენსაციის თანხის მიხედვით (გადასახადების, მოსაკრებლებისა და სხვა გადასახდელების ჩათვლით) დღგ-ის ან/და პირგასამტეხლოს გარეშე, გარდა ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა;
საგადასახადო კოდექსის 161-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, „დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების დროდ ითვლება საქონლის მიწოდების ან მომსახურების გაწევის მომენტი, მაგრამ:
ა.ბ.ა) არაუგვიანეს მიმწოდებლის მიერ მიწოდებული საქონლისათვის ან გაწეული მომსახურებისათვის ანაზღაურების მოთხოვნის (ინვოისის) წარდგენის ან/და მიწოდებული საქონლისათვის ან გაწეული მომსახურებისათვის თანხის გადახდის ვალდებულების მომენტისა;
ა.ბ.ბ) არაუგვიანეს ყოველი საანგარიშო პერიოდის ბოლო დღისა, თუ საქონლის (გარანტირებული სიმძლავრის, ელექტრო- ან თბოენერგიის, გაზის ან წყლის) მიწოდება ხდება რეგულარულად ან უწყვეტად. ამასთანავე, თუ პირი მიწოდებას აღრიცხავს საანგარიშო პერიოდის სხვადასხვა დღეს არა კალენდარულიმ თვის, არამედ გარკვეული პერიოდის (ციკლის) განმავლობაში მიწოდებული საქონლის ოდენობის მიხედვით, რომელიც შეიძლება მოიცავდეს როგორც საანგარიშო პერიოდს, ისე საანგარიშოს წინა პერიოდს, ასეთ შემთხვევაში საანგარიშო პერიოდში მიწოდებულად ჩაითვლება საანგარიშო პერიოდის სხვადასხვა დღის მიხედვით აღრიცხული (გარკვეული პერიოდის (ციკლის) განმავლობაში მოწოდებული საქონლის ოდენობის მიხედვით აღრიცხული) საქონლის ოდენობა, მიუხედავად საანგარიშო პერიოდში ფაქტობრივად მიწოდებულისა;
ა.ბ.გ) არაუგვიანეს ყოველი საანგარიშო პერიოდის ბოლო დღისა, თუ მომსახურების გაწევა ხდება რეგულარულად ან უწყვეტად;“
საგადასახადო კოდექსის 170-ე მუხლის „ა“ პუნქტის თანახმად, „ბიუჯეტში შესატანი დღგ მოიცავს დასაბეგრი ბრუნვიდან ბიუჯეტში შესატან დღგ-ის თანხას, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა დასაბეგრ ბრუნვაზე დარიცხულ დღგ-ის თანხასა და ჩასათვლელ დღგ-ის თანხებს შორის;“
საგადასახადო კოდექსის 171-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, „დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირი ვალდებულია შესაბამის საგადასახადო ორგანოში წარადგინოს დღგ-ის დეკლარაცია ყოველ საანგარიშო პერიოდზე არა უგვიანეს ამ პერიოდის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა და ამავე ვადაში გადაიხადოს დღგ.“
საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.
ხოლო, საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით - იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.
მომსახურების დეპარტამენტის მიერ დადგინდა, რომ მომჩივნის მიერ დარღვეულია საგადასახადო კოდექსის 161-ე მუხლის მოთხოვნები, 2015 წლის იანვრის, თებერვლის და ივნისის თვეებში დღგ-ის დეკლარაციით შემცირებული ჰქონდა დღგ-ის დასაბეგრი თანხა 16729,57 ლარით. შესაბამისად, მომჩივანს დაერიცხა დღგ და ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად.
შემოსავლების სამსახურმა განიხილა სადავო საკითხი და 30.12.2015 წლის №50989 ბრძანებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა საჩივარი, მომსახურების დეპარტამენტს დაევალა 2015 წლის 28 ოქტომბრის №005-22 „საგადასახადო მოთხოვნით“ საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დარიცხული სანქციის გადაანგარიშება საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით 10%-ის ოდენობით.
აღნიშნულის თაობაზე გამოიცა მომსახურების დეპარტამენტის 16.06.2016 წლის №16464 ბრძანება და №005-97 „საგადასახადო მოთხოვნა“, რომლითაც მომჩივანს დარიცხული ჯარიმა შეუმცირდა 8364 ლარით და დაერიცხა 1672 ლარი.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, აუდიტის დეპარტამენტის და გადასახადის გადამხდელის არგუმენტაციის მოსმენის, წარმოდგენილი მტკიცებულებების შეფასების საფუძველზე, საბჭომ მიიჩნია, რომ შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსის გათვალისწინებით, საკითხის დაკმაყოფილების საფუძველი არ არსებობს. შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილება შეესაბამება საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნებს.

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით, 305-ე მუხლით და გადაწყვიტა:
1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი, მე-12 კილომეტრი, №6) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.


დათო გაბლიშვილი

სხდომის თავმჯდომარე