თარიღი: 8/2/2019
ნომერი: 5409/2/201
მუხლი: ქონების გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება,
კატეგორია: ქონების გადასახადი,
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
 

№5409/2/2018 2.08.2019
გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა
მომჩივანი: თ. ხ.
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, დ. გაბლიშვილის (სხდომის თავმჯდომარე), მ. ბარათაშვილის, დ. გახარიას, შ. გვენეტაძის, გ. თინიკაშვილის, შ. კომლაძის, დ. რუხაძის, გ. ფერაძის შემადგენლობით, 2.08.2019 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება თ. ხ.-ის 22.02.2018 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე.
დავის საგანი:
ქონების გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება.
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:
1. შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 7 თებერვლის №2549 ბრძანება;
2. აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 2 ოქტომბრის №006-668 საგადასახადო მოთხოვნა.
დარიცხული თანხა: 1 646 ლარი
მათ შორის:
ქონების გადასახადი - 1 006 ლარი
ჯარიმა - 356 ლარი
საურავი - 284 ლარი
ფაქტების აღწერა
შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 7 მარტის №5914 ბრძანების საფუძველზე თ. ხ.-ს ჩაუტარდა კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგებზე 2017 წლის 25 სექტემბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, რომლის თანახმად, დარიცხვა გამოწვეულია შემდეგი გარემოებებით:
მომჩივნის მიერ საგადასახადო ორგანოში არ არის წარდგენილი 2015 და 2016 წლების ქონების გადასახადის დეკლარაციები. მოჩივნის და მისი მეუღლის შემოსავალი 2014 წელს შეადგენს 50 419 ლარს, ხოლო 2015 წელს - 72 014 ლარს. შესაბამისად, წარმოიშვა ქონების გადასახადის ვალდებულება. 100 000 ლარამდე შემოსავალზე ქონების გადასახადის გაანგარიშებისას გამოყენებული იქნა განაკვეთი 0,2%-ის ოდენობით.
საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით შესამოწმებელ პერიოდზე პირის და მისი მეუღლის სახელზე რეგისტირებულია უძრავი ქონებები შემდეგი საკადასტრო კოდებით: 01.72.14.022.218, 01.10.08.005.001.01.027, 01.10.08.005.001.01.026, 01.13.08.003.011.01.507, 01.13.08.003.011.01.514, 01.14.11.053.005, 01.10.13.034.012.01.512. შემოწმება ქონების საბაზრო ღირებულებების განსაზღვრისას დაეყრდნო გადამხდელის მიერ წარმოდგენილ ახსნა-განმარტებას. რაც შეეხება 01.10.13.034.012.01.512 საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ უძრავ ქონებას (თბილისი, ა.-ის ქუჩა), შემოწმების მიერ გამოყენებულ იქნა შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის სერთიფიცირებულ აუდიტორთა მიერ მოწოდებულ ინფორმაცია. 2015 წელზე გადამხდელს დაერიცხა ქონების გადასახადი და ჯარიმა სსკ-ს 275-ე მუხლით, ხოლო 2016 წელს - ქონების გადასახადი და ჯარიმა მხოლოდ 2015 წელს შეძენილ უძრავ ქონებაზე.
შემოწმების აქტის საფუძველზე აუდიტის დეპარტამენტმა 2017 წლის 2 ოქტომბერს გამოსცა №26484 ბრძანება და №006-668 „საგადასახადო მოთხოვნა“, რომლის მიხედვითაც გადასახადის გადამხდელს დამატებით ბიუჯეტში გადასახდელად დაერიცხა 1 646 ლარი. მათ შორის, ქონების გადასახადი - 1 006 ლარი, ჯარიმა - 356 ლარი, და საურავი - 284 ლარი. აღნიშნული გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომელმაც 2018 წლის 7 თებერვლის №2549 ბრძანებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა საჩივარი. აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადასახადის გადამხდელთან ერთად დამატებით შეისწავლოს ქონების გადასახადით დაბეგვრის მიზნებისათვის წარმოადგენდა თუ არა ფ/პ თ. ხ.-ის საკუთრებას ქ. თბილისში, ა.-ის ქუჩის №1 მდებარე საცხოვრებელი ბინა. შესწავლის შედეგებიდან გამომდინარე, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, აუდიტის დეპარტამენტმა განახორციელოს საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება). აღნიშნულის შესრულების შედეგების გათვალისწინებით, თუ დადასტურდება გადასახადის გადამხდელის მიერ სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტი, ქონების გადასახადის დეკლარაციაში გადასახადის თანხის შემცირების სახით, მიჩნეულ იქნას, რომ აღნიშნული სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით და მომჩივანი სსკ-ის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე გათავისუფლდეს 2017 წლის 2 ოქტომბრის №006-668 საგადასახადო მოთხოვნით დაკისრებული ჯარიმის და საურავისაგან.

შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაცია
სადავო საკითხთან დაკავშირებით შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96–ე მუხლზე, რომლის თანახმად ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, რისთვისაც ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 97–ე მუხლის თანახმად მტკიცებულებათა გამოკვლევისათვის უფლებამოსილია გამოითხოვოს საქმესთან დაკავშირებული დოკუმენტები, შეაგროვოს ცნობები, მოუსმინოს დაინტერესებულ მხარეებს, დანიშნოს ექსპერტიზა, გამოიყენოს აუცილებელი დოკუმენტები და აქტები, მტკიცებულებათა შეგროვების, გამოკვლევის და შეფასების მიზნით მიმართოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა ზომებს. სზაკ–ის 96–ე მუხლის მე–2 პუნქტის თანახმად დაუშვებელია, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ– სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ.
სსკ-ის 201-ე მუხლის პირველი ნაწილის გ.ა ქვეპუნქტის თანახმად, ქონების გადასახადის გადამხდელია ფიზიკური პირი მის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე (მათ შორის, დაუმთავრებელ მშენებლობაზე, შენობა-ნაგებობაზე ან მათ ნაწილზე), იახტებზე (კატარღებზე), შვეულმფრენებზე, თვითმფრინავებსა და საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის ეროვნული სასაქონლო ნომენკლატურის 8703 კოდით განსაზღვრულ მსუბუქ ავტომობილებზე.
სსკ-ის 206-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, შესაბამისი დაბეგვრის ობიექტის მიხედვით ქონების გადასახადისაგან გათავისუფლებულია: ა) ფიზიკური პირის დასაბეგრი ქონება (გარდა მიწისა), თუ ამ პირის ოჯახის მიერ მიმდინარე კალენდარული წლის წინა წლის განმავლობაში მიღებული შემოსავლები არ აღემატება 40 000 ლარს.
სსკ-ის 205-ე მუხლის მე-12 ნაწილის თანახმად, ფიზიკური პირი ქონების გადასახადის დეკლარაციას საგადასახადო ორგანოს წარუდგენს არა უგვიანეს კალენდარული წლის 1 ნოემბრისა. დეკლარაციაში მონაცემები დასაბეგრი ქონების შესახებ შეიტანება გასული საგადასახადო წლის მიხედვით, ხოლო დასაბეგრი მიწის შესახებ – მიმდინარე საგადასახადო წლის მიხედვით.
საქმეში არსებული მასალებით, ზემოაღნიშნულ ნორმებზე დაყრდნობით და დავების განხილვის საბჭოს სხდომაზე გამოთქმული მოსაზრებების გათვალისწინებით შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭომ მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტს უნდა დაევალოს გადასახადის გადამხდელთან ერთად დამატებით შეისწავლოს ქონების გადასახადით დაბეგვრის მიზნებისათვის წარმოადგენდა თუ არა გადასახადის გადამხდელის საკუთრებას ქ. თბილისში, ა.-ის ქუჩის №1 მდებარე საცხოვრებელი ბინა. შესწავლის შედეგებიდან გამომდინარე, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში აუდიტის დეპარტამენტმა განახორციელოს საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება(შემცირება).
ზემოაღნიშნული მითითების გათვალისწინებით დავების განხილვის საბჭომ აღნიშნა, რომ თუ დარიცხული თანხების გადაანგარიშების შედეგად დადასტურდება გადასახადის გადამხდელის მიერ სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტი ქონების გადასახადის დეკლარაციაში გადასახადის თანხის შემცირების სახით, მიჩნეულ უნდა იქნას, რომ აღნიშნული სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით და მომჩივანი სსკ-ის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე უნდა გათავისუფლდეს 2017 წლის 2 ოქტომბრის №006-668 საგადასახადო მოთხოვნით დაკისრებული ჯარიმის და საურავისაგან.

მომჩივნის არგუმენტაცია
მომჩივანს მიაჩნია, რომ საგადასახადო კოდექსის მიხედვით, შემოსავლების ოდენობის დაანგარიშებისას არ უნდა იყოს შეყვანილი პროცენტის სახით მისაღები შემოსავლები.
აღსანიშნავია, რომ აქტით განხორციელებულია ქონების გადასახადის დარიცხვა ქ. თბილისში, ა.-ის ქ. №1-ზე მდებარე საცხოვრებელი ბინის ნაწილზე. აღნიშნული ბინა მომჩივნის მეუღლის საკუთრებაში იმყოფებოდა მხოლოდ ფორმალურად. რეალურად, მომჩივნის მეუღლემ ფ/პ მ. მ.-ზე გასცა 65 000 აშშ დოლარის უპროცენტო სესხი და უზრუნველყოფის სახით საკუთრებაში გადაეცა ქ. თბილისი, ა.-ის ქ. №1-ზე მდებარე 176 კვ.მ ფართის საცხოვრებელი ბინა, რაზეც სესხის მიმღებს დააჩნდა ბინის გამოსყიდვის უფლება. აღნიშნული სესხის დაბრუნების შემდეგ, 2015 წლის 13 იანვარს ბინა გამოსყიდულ იქნა და საკუთრებაში დაუბრუნდა ფ/პ მ. მ.-ს.
მომჩივანს მიაჩნია, რომ ზემოაღნიშნული ოპერაციის შეფასებისას, საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, უპირატესობა უნდა მიენიჭოს ოპერაციის შინაარსს, შესაბამისად, საგადასახადო მიზნებისთვის ბინის ნასყიდობის ხელშეკრულება გამოსყიდვის უფლებით უნდა შეფასდეს, როგორც სესხის ხელშეკრულება და ზემოაღნიშნული ბინის ნაწილში განხორციელებული დარიცხვა უნდა შემცირდეს. შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელი ითხოვს დაკორექტირდეს საგადასახადო შემოწმების აქტი. ამასთან, საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, გათავისუფლდეს დარიცხული სანქციისაგან (ჯარიმა და საურავი).

დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 201-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ.ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ქონების გადასახადის გადამხდელია ფიზიკური პირი მის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე (მათ შორის, დაუმთავრებელ მშენებლობაზე, შენობა-ნაგებობაზე ან მათ ნაწილზე), იახტებზე (კატარღებზე), შვეულმფრენებზე, თვითმფრინავებსა და საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის ეროვნული სასაქონლო ნომენკლატურის 8703 კოდით განსაზღვრულ მსუბუქ ავტომობილებზე.
ამავე კოდექსის 206-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, შესაბამისი დაბეგვრის ობიექტის მიხედვით ქონების გადასახადისაგან გათავისუფლებულია ფიზიკური პირის დასაბეგრი ქონება (გარდა მიწისა), თუ ამ პირის ოჯახის მიერ მიმდინარე კალენდარული წლის წინა წლის განმავლობაში მიღებული შემოსავლები არ აღემატება 40 000 ლარს.
საგადასახადო კოდექსის 205-ე მუხლის მე-12 ნაწილის მიხედვით, ფიზიკური პირი ქონების გადასახადის დეკლარაციას საგადასახადო ორგანოს წარუდგენს არა უგვიანეს კალენდარული წლის 1 ნოემბრისა. დეკლარაციაში მონაცემები დასაბეგრი ქონების შესახებ შეიტანება გასული საგადასახადო წლის მიხედვით, ხოლო დასაბეგრი მიწის შესახებ – მიმდინარე საგადასახადო წლის მიხედვით.
შემოწმების აქტის შესაბამისად დგინდება, რომ მომჩივნის მიერ საგადასახადო ორგანოში არ არის წარდგენილი 2015 და 2016 წლების ქონების გადასახადის დეკლარაციები. მოჩივნის და მისი მეუღლის შემოსავალი 2014 წელს შეადგენს 50 419 ლარს, ხოლო 2015 წელს - 72 014 ლარს. შესაბამისად, წარმოიშვა ქონების გადასახადის ვალდებულება. 100 000 ლარამდე შემოსავალზე ქონების გადასახადის გაანგარიშებისას გამოყენებული იქნა განაკვეთი 0,2%-ის ოდენობით. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით შესამოწმებელ პერიოდზე პირის და მისი მეუღლის სახელზე რეგისტირებულია უძრავი ქონებები შემდეგი საკადასტრო კოდებით: 01.72.14.022.218, 01.10.08.005.001.01.027, 01.10.08.005.001.01.026, 01.13.08.003.011.01.507, 01.13.08.003.011.01.514, 01.14.11.053.005, 01.10.13.034.012.01.512. შემოწმება ქონების საბაზრო ღირებულებების განსაზღვრისას დაეყრდნო გადამხდელის მიერ წარმოდგენილ ახსნა-განმარტებას. რაც შეეხება 01.10.13.034.012.01.512 საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ უძრავ ქონებას (თბილისი, ა.-ს ქუჩა), შემოწმების მიერ გამოყენებულ იქნა შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის სერთიფიცირებულ აუდიტორთა მიერ მოწოდებულ ინფორმაცია. 2015 წელზე გადამხდელს დაერიცხება კუთვნილი ძირითადი თანხა და ჯარიმა სსკ-ს 275-ე მუხლით, ხოლო 2016 წელს - კუთვნილი ძირითადი თანხა და ჯარიმა მხოლოდ 2015 წელს შეძენილ უძრავ ქონებაზე.
აღნიშნული გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომელმაც 2018 წლის 7 თებერვლის №2549 ბრძანებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა საჩივარი. აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადასახადის გადამხდელთან ერთად დამატებით შეისწავლოს ქონების გადასახადით დაბეგვრის მიზნებისათვის წარმოადგენდა თუ არა მომჩივნის საკუთრებას ქ. თბილისში, ა.-ის ქუჩის №1 მდებარე საცხოვრებელი ბინა. შესწავლის შედეგებიდან გამომდინარე, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, აუდიტის დეპარტამენტმა განახორციელოს საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება). აღნიშნულის შესრულების შედეგების გათვალისწინებით, თუ დადასტურდება გადასახადის გადამხდელის მიერ სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტი, ქონების გადასახადის დეკლარაციაში გადასახადის თანხის შემცირების სახით, მიჩნეულ იქნას, რომ აღნიშნული სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით და მომჩივანი სსკ-ის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე გათავისუფლდეს 2017 წლის 2 ოქტომბრის №006-668 საგადასახადო მოთხოვნით დაკისრებული ჯარიმის და საურავისაგან.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების საფუძველზე, გადასახადის გადამხდელს შეუმცირდა სადავო საგადასახადო მოთხოვნაში ასახული სანქცია (ჯარიმა-საურავი).
მომჩივნის არგუმენტაციასთან დაკავშირებით აუდიტის დეპარტამენტი განმარტავს, რომ შემოწმების პროცესში, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოდან მიღებულ იქნა ინფორმაცია, რომ ქ. თბილისში, ა.-ის ქუჩა №1-ში მდებარე საცხოვრებელი ბინა ფ/პ „თ. ხ.-ის" მეუღლეს, ფ/პ „ლ. ზ.-ს" დროებით საკუთრებაში გადაეცა 2013 წლის 14 ივნისს, 2015 წლის 13 იანვრამდე. სსკ-ის 201-ე მუხლის შესაბამისად, აღნიშნულ უძრავ ქონებაზე გადამხდელს დაერიცხა კუთვნილი ქონების გადასახადი ფლობის პროპორციულად.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე, მხარეთა არგუმენტაციის გათვალისწინებით, საბჭომ მიიჩნია, რომ შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილება მართლზომიერია და არ არსებობს მისი გაუქმების საფუძველი.

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით, 305-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და გადაწყვიტა:

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი, მე-12 კილომეტრი, №6) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 


დათო გაბლიშვილი

სხდომის თავმჯდომარე