თარიღი: 8/2/2019
ნომერი: 5637/2/201
მუხლი: დღგ-ს დარიცხვის მართლზომიერება,
კატეგორია: დღგ,
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
 

№5637/2/2018 2.08.2019
გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა
მომჩივანი: შპს „ს. ც. ს.“
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, დ. გაბლიშვილის (სხდომის თავმჯდომარე), მ. ბარათაშვილის, დ. გახარიას, შ. გვენეტაძის, გ. თინიკაშვილის, შ. კომლაძის, დ. რუხაძის, გ. ფერაძის შემადგენლობით, 2.08.2019 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს „ს. ც. ს.-ს“ 5.04.2018 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე.

დავის საგანი:
დღგ-ის თანხის და საურავის შემცირება.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:
1. შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 13 მარტის №5361 ბრძანება;
2. აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 6 დეკემბრის №052-38 საგადასახადო მოთხოვნა.

დარიცხული თანხა: 162 677 ლარი
მათ შორის:
დღგ - 71 093 ლარი
მოგების გადასახადი - 16 330 ლარი
ჯარიმა - 43 712 ლარი
საურავი - 31 542 ლარი

ფაქტების აღწერა
აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 31 მარტის №8668 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა საზოგადოების კამერალური საგადასახადო შემოწმება სმფ-ების ინვენტარიზაციის შედეგად აღმოჩენილი დანაკლისის მიწოდებად აღიარების სისწორის დადგენის მიზნით, რაზეც 2017 წლის 29 ნოემბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი. აღნიშნული შემოწმების შედეგებზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა 2017 წლის 5 დეკემბრის №32509 ბრძანება და 2018 წლის 6 დეკემბრის №052-38 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც საზოგადოებას ბიუჯეტში დამატებით გადასახდელად დაერიცხა 162 677 ლარი. მათ შორის, ძირითადი - 87 423 ლარი, ჯარიმა - 43 712 ლარი და საურავი - 31 542 ლარი. აღნიშნული გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომელმაც 2018 წლის 13 მარტის №5361 ბრძანებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა საჩივარი. საზოგადოება, საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, გათავისუფლდა 2014 წლის 18 დეკემბრის №52637 ბრძანების საფუძველზე ჩატარებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი დანაკლისის დასადეკლარირებელი პერიოდის არასწორად განსაზღვრის შედეგად 2014 წლის დეკემბრის თვის დღგ-ის დეკლარაციაში გადასახადის თანხის შემცირებისათვის საგადასახადო შემოწმნების აქტით დარიცხული თანხებისაგან.

შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაცია
შემოწმების აქტის მიხედვით სადავო საკითხთან დაკავშირებით დარიცხვა გამოწვეულია შემდეგი გარემოებით:
2014 წლის 18 დეკემბრის №52637 ბრძანების საფუძველზე ჩატარებული სასაქონლო-
მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის შედეგად საზოგადოებას დაუდგინდა დანაკლისი 394 959.5 ლარი (დღგ-ის გარეშე). გადამხდელს დანაკლისის ნაწილი - 286 090 ლარი დეკლარირებული აქვს 2014 წლის მოგების გადასახადის დეკლარაციაში 13.9%-იანი ფასნამატით."
სსკ-ის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილი: „გადასახადის გადამხდელთან ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისის გამოვლენა ითვლება მისი აღმოჩენის მომენტში საბაზრო ფასით განხორციელებულ მიწოდებად."
შემოწმებით ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილ დანაკლისსა და გადამხდელის მიერ მიწოდებად აღიარებულ თანხებს შორის სხვაობა 93 878 ლარი (დღგ-ის გარეშე) ჩართული იქნა 2014 წლის ერთობლივ შემოსავალში.
ასევე, გადამხდელის მიერ დეკლარირებული დანაკლისის თანხიდან ამოღებული იქნა 13.9% ფასნამატი და რ.პ.თ-ზე გავრცელებულ იქნა ინვეტარიზაციით დადგენილი ფასნამატი 19.9%. გამოვლენილ სხვაობაზე (14 991 ლარი) საზოგადოებას დაერიცხა კუთვნილი მოგების გადასახადი და ჯარიმა სსკ-ის 275-ე მუხლის მიხედვით.
სმფ-ების ინვენტარიზაციის შედეგად საზოგადოებას დაუდგინდა დანაკლისი 466 052.2 ლარი (საბაზრო ღირებულება).
გადამხდელმა წერილობით განმარტა, რომ დანაკლისის ნაწილი დაბეგრა როგორც დღგ-თი, ასევე მოგების გადასახადით. 2014 წლის მაისის თვეში 46 610.17 ლარის ოდენობით (დღგ-ს გარეშე), ივნისის თვეში 42 372.88 ლარი (დღგ-ს გარეშე) და დეკემბრის თვეში 197 107.56 ლარი (დღგ-ს გარეშე). გადამხდელმა 2017 წლის 25 ოქტომბერს წამოადგინა აღნიშნული თვეების დღგ-ის დაზუსტებული დეკლარაციები და შეიმცირა დაბეგრილი თანხები.
სსკ-ის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილით: „გადასახადის გადამხდელთან ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისის გამოვლენა ითვლება მისი აღმოჩენის მომენტში საბაზრო ფასით განხორციელებულ მიწოდებად.
შემოწმებამ იხელმძღვანელა შემოსავლების სამსახურის 2010 წლის 7 სექტემბრის №1671 ბრძანებით დამტკიცებული №1704 და შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 4 ოქტომბრის №27757 ბრძანებით დამტკიცებული №1727 სიტუაციური სახელმძღვანელოების მიხედვით.
შემოწმებით, ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი დანაკლისი 394 959 ლარი (დღგ-ისგარეშე) ჩართული იქნა 2014 წლის დეკემბრის თვის დღგ-ის ბრუნვებში. საზოგადოებას დაერიცხა კუთვნილი ძირითადი გადასახადი და ჯარიმა სსკ-ს 275-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად.
სსკ-ს მე-8 მუხლის მე-11 პუნქტის თანახმად, დანაკლისი არის გადასახადის გადამხდელის ბუღალტრულ ჩანაწერებთან შედარებისას გამოვლენილი (მათ შორის, ინვენტარიზაციის საშუალებით) სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ან/და ძირითადი საშუალებების ნაკლებობა. ისეთი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების მიმართ, რომელთა დასაწყობება ფიზიკურად შეუძლებელია (ელექტრო- და თბოენერგია, გაზი და წყალი), დანაკლისად ითვლება სხვაობა შეძენილ (შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტის მიხედვით) და რეალიზებულ (გადასახადის გადამხდელისგან ფაქტობრივად გასულ) სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა შორის, თუ ვერ დგინდება დებიტორი (ამნაზღაურებელი) ან/და მიმთვისებელი. ამასთანავე, უფლებამოსილ ორგანოს შეუძლია დაადგინოს დანაკარგის მაქსიმალური ზღვრული ოდენობა. ასეთ შემთხვევაში დანაკლისად ჩაითვლება ამ ოდენობაზე მეტი დანაკარგი.
სსკ-ის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელთან ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისის გამოვლენა ითვლება მისი აღმოჩენის მომენტში საბაზრო ფასით განხორციელებულ მიწოდებად. ამასთანავე, თუ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი საგადასახადო ორგანოს მიერ ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა, პირი დამატებით ჯარიმდება ამ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების 10 პროცენტის ოდენობით.
სსკ-ის 80-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.
სსკ-ის 161-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია: საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში საქონლის მიწოდება ან/და მომსახურების გაწევა, რომლის დროსაც: ა.ა) დასაბეგრი ოპერაციის თანხა განისაზღვრება დღგ-ის გადამხდელის მიერ მიღებული ან მისაღები კომპენსაციის თანხის მიხედვით.
საქმეში არსებული მასალებით, ზემოაღნიშნულ ნორმაზე დაყრდნობით და დავების განხილვის საბჭოს სხდომაზე გამოთქმული მოსაზრებების გათვალისწინებით შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭომ განმარტა, რომ ვინაიდან დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას წარმოადგენს გადასახადის გადამხდელთან სმფ-ების ინვენტარიზაციის შედეგად დანაკლისის გამოვლენა, აღნიშნულიდან გამომდინარე, საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნათა შესაბამისად, გადამხდელი ვალდებული იყო დანაკლისის თანხა აესახა ერთობლივ შემოსავალში და დღგ-ის დეკლარაციებში შესაბამისი პერიოდების მიხედვით.
სსკ-ის 272-ე მუხლის თანახმად:
1. საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.
2. საურავი ერიცხება გადასახადის თანხას, რომელიც არის სხვაობა გადასახადის გადამხდელის მიერ შეუსრულებელ საგადასახადო ვალდებულებებსა და ზედმეტად გადახდილი გადასახადების ჯამს შორის. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, საურავის დარიცხვა ხორციელდება თითოეული ვადაგადაცილებული დღისათვის, გადასახადის გადახდის ვადის ამოწურვის დღის მომდევნო დღიდან.
სსკ-ის 275-ე მუხლის თანახმად:
1. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.
2. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.
სსკ-ის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს ან სასამართლოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.
საქმესთან დაკავშირებით არსებული მასალების, დავების განხილვის საბჭოს სხდომაზე გამოთქმული მოსაზრებების გათვალისწინებით, საბჭომ მიუთითა, რომ როგორც დასტურდება 2014 წლის 18 დეკემბრის №52637 ბრძანების საფუძველზე ჩატარებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი დანაკლისის ნაწილი გადასახადის გადამხდელის მიერ დეკლარირებულია 2014 წლის მოგების გადასახადის დეკლარაციაში და 2014 წლის მაისის, ივნისის და დეკემბრის თვეების დღგ-ს დეკლარაციებში, 2017 წლის 25 ოქტომბერს კი წარადგინა აღნიშნული თვეების დღგ-ის დაზუსტებული დეკლარაციები, ხოლო შემოწმების მიერ დანაკლისის თანხა ჩართული იქნა 2014 წლის დეკემბრის თვის დღგ-ის ბრუნვებში შემოსავლების სამსახურის 2010 წლის 7 სექტემბრის 1671 ბრძანებით დამტკიცებული №1704 და 2016 წლის 4 ოქტომბრის №27757 ბრძანებით დამტკიცებული 1727 სიტუაციური სახელმძღვანელოების მიხედვით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭომ აღნიშნა, რომ გადასახადის გადამხდელის მიერ 2014 წლის 18 დეკემბრის №52637 ბრძანების საფუძველზე ჩატარებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი დანაკლისის დასადეკლარირებელი პერიოდის არასწორად განსაზღვრა და შესაბამისად, ამ საფუძვლით 2014 წლის დეკემბრის თვის დღგ-ის დეკლარაციაში გადასახადის თანხის შემცირება გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით და პირი უნდა გათავისუფლებდეს სსკ-ის 275-ე მუხლის საფუძველზე საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხული თანხებისაგან.

მომჩივნის არგუმენტაცია
გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილებას და აღნიშნავს, რომ არასწორად მიაჩნია მხოლოდ ჯარიმის შემცირება, რადგანაც აუდიტის დეპარტამენტის მოთხოვნის საფუძველზე მომჩივანმა დააზუსტა 2014 წლის მაისი, ივნისი და დეკემბრის თვის დღგ-ის დეკლარაციები, რომლის შედეგადაც პირად ბარათზე აისახა ზედმეტად გადახდილი დღგ-ს თანხა. ამავდროულად, ზედმეტად გადახდილმა დღგ-ის თანხამ გადაფარა ბარათზე იმ მომენტისათვის არსებული ინვენტარიზაციის შედეგად დარიცხული ჯარიმა და სხვა გადასახადები, რამაც გამოიწვია შემდგომში აუდიტის დეპარტამენტის მიერ დარიცხულ თანხებზე საურავის დარიცხვა. მომჩივანს მიზანშეწონილად მიაჩნია, იმ მომენტისათვის ზედმეტად გადახდილი დღგ-ის თანხა ჩაეთვალოთ გადახდილ დღგ-ს თანხად, რაც გამოიწვევს გადასახდელი დღგ-ის თანხის და საურავის შემცირებას და ინვენტარიზაციის ჯარიმა დარჩეს ისევ გადაუხდელად.

დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილის შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელთან ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისის გამოვლენა ითვლება მისი აღმოჩენის მომენტში საბაზრო ფასით განხორციელებულ მიწოდებად. ამასთანავე, თუ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი საგადასახადო ორგანოს მიერ ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა, პირი დამატებით ჯარიმდება ამ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების 10 პროცენტის ოდენობით.
ამავე კოდექსის 161-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია: საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში საქონლის მიწოდება ან/და მომსახურების გაწევა, რომლის დროსაც დასაბეგრი ოპერაციის თანხა განისაზღვრება დღგ-ის გადამხდელის მიერ მიღებული ან მისაღები კომპენსაციის თანხის მიხედვით.
საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის მიხედვით:
1. საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.
2. საურავი ერიცხება გადასახადის თანხას, რომელიც არის სხვაობა გადასახადის გადამხდელის მიერ შეუსრულებელ საგადასახადო ვალდებულებებსა და ზედმეტად გადახდილი გადასახადების ჯამს შორის. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, საურავის დარიცხვა ხორციელდება თითოეული ვადაგადაცილებული დღისათვის, გადასახადის გადახდის ვადის ამოწურვის დღის მომდევნო დღიდან.
საქმეში არსებული მასალების შესაბამისად დგინდება, რომ 2014 წლის 18 დეკემბრის №52637 ბრძანების საფუძველზე ჩატარებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის შედეგად საზოგადოებას დაუდგინდა დანაკლისი 466 052.2 ლარი (საბაზრო ღირებულება). გადამხდელმა წერილობით განმარტა, რომ დანაკლისის ნაწილი დაბეგრა როგორც დღგ-თი, ასევე მოგების გადასახადით. 2014 წლის მაისის თვეში 46 610.17 ლარის ოდენობით (დღგ-ს გარეშე), ივნისის თვეში 42 372.88 ლარი (დღგ-ს გარეშე) და დეკემბრის თვეში 197 107.56 ლარი (დღგ-ს გარეშე). გადამხდელმა 2017 წლის 25 ოქტომბერს წამოადგინა აღნიშნული თვეების დღგ-ის დაზუსტებული დეკლარაციები და შეიმცირა დაბეგრილი თანხები. შემოწმებამ იხელმძღვანელა შემოსავლების სამსახურის 2010 წლის 7 სექტემბრის №1671 ბრძანებით დამტკიცებული №1704 და შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 4 ოქტომბრის №27757 ბრძანებით დამტკიცებული №1727 სიტუაციური სახელმძღვანელოების მიხედვით. შემოწმებით, ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი დანაკლისი 394 959 ლარი (დღგ-ის გარეშე) ჩართული იქნა 2014 წლის დეკემბრის თვის დღგ-ის ბრუნვებში. საზოგადოებას დაერიცხა კუთვნილი ძირითადი თანხა და ჯარიმა სსკ-ს 275-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად.
ამასთან, დადგენილ ვადაში გადასახადის გადაუხდელობისათვის, შესაბამისი ვალდებულების წარმოქმნის მომდევნო დღიდან, მომჩივანს დაეკისრა სანქცია - საურავის სახით.
შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 13 მარტის №5361 ბრძანებით გადასახადის გადამხდელის საჩივარი ნაწილობრივ დააკმაყოფილა. საზოგადოება, საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, გათავისუფლდა 2014 წლის 18 დეკემბრის №52637 ბრძანების საფუძველზე ჩატარებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი დანაკლისის დასადეკლარირებელი პერიოდის არასწორად განსაზღვრის შედეგად 2014 წლის დეკემბრის თვის დღგ-ს დეკლარაციაში გადასახადის თანხის შემცირებისათვის საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხული თანხებისაგან. შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელს დარიცხული ჯარიმა შეუმცირდა 25 748 ლარით.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე, მხარეთა არგუმენტაციის გათვალისწინებით, საბჭომ მიიჩნია, რომ შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილება მართლზომიერია და არ არსებობს მისი გაუმქების და მომჩივნის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით, 305-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და გადაწყვიტა:

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი, მე-12 კილომეტრი, №6) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
დათო გაბლიშვილი

სხდომის თავმჯდომარე