თარიღი: 12/25/2019
ნომერი: 9192/2/201
მუხლი:
კატეგორია: საგადასახადო ჯარიმები,
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
 

№9192/2/2019

25.12.2019

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

მომჩივანი: შპს „თ…ს“ (ს/ნ …)
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, დ. გაბლიშვილის (სხდომის თავმჯდომარე), მ. ადეიშვილის, მ. ბარათაშვილის, დ. გახარიას, შ. გვენეტაძის, გ. თინიკაშვილის, შ. კომლაძის, დ. რუხაძის, გ. ფერაძის შემადგენლობით, 25.12.2019 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს „თ…ს“-ის 6.09.2019 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე.

დავის საგანი:
უარი სანქციისაგან გათავისუფლებაზე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:
1. აუდიტის დეპარტამენტის 24.06.2019 წლის №094-107 საგადასახადო მოთხოვნა;
2. შემოსავლების სამსახურის 23.08.2019 წლის №29591 ბრძანება.

დარიცხული თანხა: 46194 ლარი;
მოგების გადასახადი - 26823 ლარი;
ჯარიმა - 18630 ლარი;
საურავი - 741 ლარი.

ფაქტების აღწერა
გადამხდელის საქმიანობაა საბითუმო ვაჭრობა სამთომოპოვებითი, სამშენებლო და სამოქალაქო საინჟინრო მოწყობილობებით, სხვა ძრავიანი სატრანსპორტო საშუალებების გაყიდვა. მუნიციპალურ ტრანსპორტზე სერვისის მომსახურების გაწევა.
აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარდა გადამხდელის საქმიანობის 1.01.2018 წლიდან 1.04.2019 წლამდე პერიოდის კამერალური საგადასახადო შემოწმება მოგების გადასახადის ყოველთვიურ დეკლარაციებში ჩასათვლელი თანხების ოდენობით „კუთვნილი მოგების გადასახადის“ შემცირების სისწორის დადგენის მიზნით.
შემოწმების შედეგები აისახა 14.06.2019 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტში, რომლის თანახმად, შესამოწმებელ პერიოდში გადამხდელის მიერ წარდგენილია მოგების გადასახადის ყოველთვიური დეკლარაციები, სადაც ასახულია შესამცირებელი/ჩასათვლელი მოგების გადასახადი. გადამხდელის მიერ წარდგენილი საბანკო ამონაწერების, ინვოისების მიხედვით ფიქსირდება შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყანაში (ქ. …) რეგისტრირებული პირისთვის ავანსის გადახდა, აღნიშნული თანხები მოგების გადასახადით დაბეგრილია შესაბამის პერიოდებში. ამავე დროს, გადამხდელის მიერ განხორციელებულია ჩათვლები ავანსის სანაცვლოდ მიღებული საქონლის მიხედვით. გადამხდელის მიერ წარდგენილია საქონლის ფაქტობრივად მიღების დამადასტურებელი შესაბამისი დოკუმენტაცია (ინვოისები) და საბაჟო დეკლარაციები. აღნიშნულის გათვალისწინებით, შემოწმებით დადგენილია მოგების გადასახადის ჩასათვლელი თანხები პერიოდების მიხედვით. 2018 წლის მარტის საანგარიშო პერიოდზე ჩათვლილი გადასახადი შემოწმებით შეიცვალა თებერვლის თვით (პერიოდის ცვლილება), შესაბამისად სსკ-ის 275-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით დაერიცხა ჯარიმა 5218 ლარი. ასევე, გამოვლინდა ორჯერ ჩათვლილი მოგების გადასახადის თანხა ბუღალტრის მექანიკური შეცდომის გამო (2018 წლის ნოემბერსა და დეკემბერში), შესაბამისად, გადამხდელს 2018 წლის ნოემბრის საანგარიშო პერიოდში დაერიცხა მოგების გადასახადი 26823 ლარი და ჯარიმა სსკ-ის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით 13411 ლარი.
შემოწმების აქტით განსაზღვრულ თანხებზე გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 24.06.2019 წლის №20595 ბრძანება და ამავე თარიღის №094-17 საგადასახადო მოთხოვნა, რომელიც 9.07.2019 წელს გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში და რომლის 23.08.2019 წლის №29591 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაცია
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 96-ე მუხლის თანახმად, მოგების გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი საწარმო.
სსკ-ს 97-ე მუხლის თანახმად, რეზიდენტი საწარმოს (გარდა ამ მუხლის მე-2, მე-8 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა) მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია გაწეული ხარჯი ან სხვა გადახდა, რომელიც ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული არ არის.
სსკ-ს 982 მუხლის მესამე ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად მოგების გადასახადით იბეგრება შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყანაში რეგისტრირებული პირისათვის, აგრეთვე ამ კოდექსის შესაბამისად მოგების გადასახადისაგან გათავისუფლებული პირისათვის (გარდა საბიუჯეტო ორგანიზაციისა, საჯარო სამართლის იურიდიული პირისა – დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტოსი და საქართველოს ეროვნული ბანკისა) ავანსის გადახდა.
ამავე მუხლის მე-8 ნაწილის თანახმად, თუ მოხდა გაცემული სესხის/გადახდილი ავანსის თანხის დაბრუნება ან გადახდილი ავანსის სანაცვლოდ საქონლის/მომსახურების მიღება, პირი უფლებამოსილია სესხის/ავანსის თანხის დაბრუნების ან საქონლის/მომსახურების ფაქტობრივად მიღების საანგარიშო პერიოდში დაბრუნებული თანხის ან მიღებული საქონლის/მომსახურების საკომპენსაციო თანხის შესაბამისად გამოანგარიშებული მოგების გადასახადის ოდენობით ჩაითვალოს და ამ კოდექსით დადგენილი წესით დაიბრუნოს ადრე გადახდილი მოგების გადასახადის თანხა.
სსკ-ის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი, 21 და 22 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.
ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ მომჩივანს საგადასახადო შემოწმებით მართლზომიერად დაერიცხა ჯარიმა სსკ-ს 275-ე მუხლის შესაბამისად.
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს სსკ-ის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილზე, რომლის თანახმად: საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს ან სასამართლოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.
აღნიშნულთან მიმართებით შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილი გამოყოფს ორ შემთხვევას, როდესაც შესაძლებელია გადამხდელის კეთილსინდისიერად მიჩნევა და მისი დარიცხული ჯარიმისაგან გათავისუფლება, უფრო კონკრეტულად გადამხდელი უნდა იყოს კეთილსინდისიერი ზოგადად და სამართალდარღვევის ფაქტის მიმართაც, ხოლო თავად სამართალდარღვევა გამოწვეული უნდა იყოს არცოდნით ან შეცდომით.
მნიშვნელოვანია, რომ სამეწარმეო საქმიანობის დამახასიათებელ ნიშანს წარმოადგენს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი წესით ვალდებულებების შესრულება ჯეროვნად და სრულად. ნებისმიერი შეცდომა არ წარმოადგენს სამართალდარღვევისაგან გათავისუფლების საფუძველს.
მომჩივანმა უნდა დაამტკიცოს, რომ შეცდომა გამოწვეულია არა მისი დაუდევრობის და უხეში გაუფრთხილებლობით, არამედ საქმიანობისათვის დამახასიათებელი თანმდევი გულისხმიერების მიუხედავად. თუ გადამხდელის ქმედება გამოწვეულია დაუდევრობით ან უხეში გაუფრთხილებლობით, რა თქმა უნდა, აღნიშნული ვერ იქნება სანქციისგან გათავისუფლების საფუძველი.
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს (საქმე №ბს-222-219 (კ-14)) განჩინებაზე, რომლის თანახმად გადასახადის გადამხდელი კეთილსინდისიერია იმ შემთხვევაში თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მის მიერ დაშვებული შეცდომით (არცოდნით). კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირი მოქმედებს საპატიებელი შეცდომის პირობებში ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას), ხოლო იმ შემთხვევაში თუ პირი მოქმედებდა თვით იმედოვნებით ან დაუდევრობით არ შეიძლება გათავისუფლდეს საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან. სსკ-ის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს.
ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით შემოსავლების სამსახურმა გადაწყვიტა, რომ განსახილველ შემთხვევაში შემოწმებით განხორციელებული დარიცხვა შესაბამისობაშია კანონმდებლობასთან. ამასთან, საქმეზე არსებული მასალების შესწავლის შედეგად გადამხდელის კეთილსინდისიერება არ დგინდება. შესაბამისად, ვინაიდან გადამხდელი არ მოქმედებდა საპატიებელი შეცდომის პირობებში, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს მომჩივნის სანქციისგან გათავისუფლების სამართლებრივი საფუძველი.

მომჩივნის არგუმენტაცია
კომპანია სამეწარმეო საქმიანობას ახორციელებს 2006 წლის აპრილის თვიდან. საქმიანობის მთელი პერიოდის განმავლობაში ეწევა საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული მოთხოვნების პირნათლად შესრულებას, რასაც ადასტურებს წინა პერიოდის საგადასახადო შემოწმების შედეგები. 2018 წელს გამოვლენილი შეცდომა - 2018 წლის ნოემბრის და დეკემბრის თვის მოგების დეკლარაციებში ერთი და იგივე თანხის ჩათვლა, გამოწვეულია ბუღალტრის მექანიკური შეცდომით და მიზნად არ ისახავდა გადასახადების გადახდისაგან თავის არიდებას.
არსებული პრაქტიკის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი კეთილსინდისიერია იმ შემთხვევაში თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მის მიერ დაშვებული შეცდომით (არცოდნით). კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირი მოქმედებს საპატიებელი შეცდომის პირობებში ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას), ხოლო იმ შემთხვევაში თუ პირი მოქმედებდა თვით იმედოვნებით ან დაუდევრობით არ შეიძლება გათავისუფლდეს საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან. სწორედაც რომ კომპანია მოქმედებდა მხოლოდ და მხოლოდ სამართლებრივი შეცდომის არეალში და არ ქონია ადგილი მისი მხრიდან საგადასახადო ვალდებულებების შესრულებასთან დაუდევრობის ფაქტს, რაზეც ფაქტობრივად მიუთითებს შემოსავლების სამსახური.
ითხოვს სსკ-ის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად და იმის გათვალისწინებით რომ კომპანია წარმოადგენს კეთილსინდისიერ გადამხდელს, ვინაიდან სამართალდარღვევა გამოწვეულია ნამდვილად შეცდომით და ამასთან, არ იცოდა რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას, მოეხსნას მოგების გადასახადის ნაწილში სანქციის სახით დარიცხული ჯარიმის თანხა 13411 ლარის ოდენობით.

დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი და მე-7 ნაწილების თანახმად,
1. საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.
7. საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს ან სასამართლოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.
ამავე კოდექსის 270-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად,
1. საგადასახადო სანქცია არის პასუხისმგებლობის ზომა ჩადენილი საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის.
2. საგადასახადო სანქცია გამოიყენება გაფრთხილების, საურავის, ფულადი ჯარიმის, სამართალდარღვევის საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების უსასყიდლოდ ჩამორთმევის სახით, ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.
საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის პირველი-21 ნაწილების თანახმად,
1. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.
2. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი, 21 და 22 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.
21. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.
22. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტზე მეტია და 20 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 25 პროცენტის ოდენობით.
14.06.2019 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტით გადამხდელს სსკ-ის 275-ე მუხლის თანახმად ერიცხება ჯარიმა მოგების გადასახადში 18630 ლარი, მათ შორის პირველი ნაწილით 5218 ლარი და მე-2 ნაწილით 13411 ლარი.
შემოწმების აქტის მიხედვით გამოვლინდა ორჯერ ჩათვლილი მოგების გადასახადის თანხა ბუღალტრის მექანიკური შეცდომის გამო (2018 წლის ნოემბერსა და დეკემბერში), შესაბამისად, გადამხდელს 2018 წლის ნოემბრის საანგარიშო პერიოდში დაერიცხა მოგების გადასახადი 26823 ლარი და ჯარიმა სსკ-ის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით 13411 ლარი.
საჩივრის თანახმად, 2018 წელს გამოვლენილი შეცდომა - 2018 წლის ნოემბრის და დეკემბრის თვის მოგების დეკლარაციებში ერთი და იგივე თანხის ჩათვლა, გამოწვეულია ბუღალტრის მექანიკური შეცდომით და მიზნად არ ისახავდა გადასახადების გადახდისაგან თავის არიდებას. კომპანია მოქმედებდა მხოლოდ და მხოლოდ სამართლებრივი შეცდომის არეალში და არ ქონია ადგილი მისი მხრიდან საგადასახადო ვალდებულებების შესრულებასთან დაუდევრობის ფაქტს. აღნიშნულიდან გამომდინარე ითხოვს სსკ-ის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად და იმის გათვალისწინებით რომ კომპანია წარმოადგენს კეთილსინდისიერ გადამხდელს, სამართალდარღვევა გამოწვეულია ნამდვილად შეცდომით და ამასთან, არ იცოდა რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას, მოეხსნას მოგების გადასახადის ნაწილში სანქციის სახით დარიცხული ჯარიმის თანხა 13411 ლარის ოდენობით.
საბჭო აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები არ იძლევა იმის საფუძველს, რომ გადასახადის გადამხდელი კეთილსინდისიერად ცდება, ან არ არის მისთვის ცნობილი ისეთი გარემოება, რამაც მისი პასუხისმგებლობა გამოიწვია.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭოს მიაჩნია, რომ მომჩივნის მხრიდან სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტი არ არის განპირობებული გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით. შესაბამისად, საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირებისათვის სსკ-ის 275-ე მუხლით შეფარდებული ჯარიმის სსკ-ის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძვლით გაუქმების საფუძველი არ არსებობს.

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით, 305-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და გადაწყვიტა:

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი, მე-12 კილომეტრი, №6) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

დათო გაბლიშვილი

სხდომის თავმჯდომარე