თარიღი: 1/30/2019
ნომერი: 6450/2/201
მუხლი: ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნებაზე უარის მართლზომიერება,
კატეგორია: სხვადასხვა,
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
 

 №6450/2/2018 30.01.2019
გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა
მომჩივანი: ზ. მ.
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, დ. გაბლიშვილის (სხდომის თავმჯდომარე), მ. ადეიშვილის, მ. ბარათაშვილის, გ. ეპიტაშვილის, შ. კომლაძის, დ. რუხაძის, გ. თინიკაშვილის, გ. ფერაძის შემადგენლობით, 30.01.2019 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება ზ. მ.-ს 09.08.2018 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე.

დავის საგანი:
ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნებაზე უარის თქმის მართლზომიერება.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:
1. მომსახურების დეპარტამენტის 2018 წლის 24 მაისის №ID5522027 შესაგებელი;
2. შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 6 ივლისის №17283 ბრძანება.

სადავო თანხა: 1 319 ლარი

ფაქტების აღწერა
მომჩივანმა 2018 წლის 16 მაისს მიმართა მომსახურების დეპარტამენტს ზედმეტად გადახდილი გადასახადის თანხის დაბრუნების მოთხოვნით, რაზეც 24.05.2018 წლის №5522027 შესაგებლით უარი ეთქვა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2018 წლის 16 იანვრის №12 ბრძანების მე-5 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე (გადამხდელს წარმოდგენილი არ აქვს ან/და არასწორად აქვს წარმოდგენილი საანგარიშო პერიოდის დეკლარაციების და ანგარიშგების ფორმები). აღნიშნული შესაგებელი 2018 წლის 14 ივნისს გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომელმაც 2018 წლის 6 ივლისის №17283 ბრძანებით დააკმაყოფილა საჩივარი. ძალადაკარგულად გამოცხადდა გადამხდელის მიერ 2015 წლის 7 დეკემბერს შპს „ა. ს.-ში“ წარდგენილი ცნობა გადახდის წყაროდან მიღებულ შემოსავლებზე შეღავათის გამოყენების შესახებ. დაევალა მომსახურების დეპარტამენტს ფ/პ ზ. მ.-ს მიმართ გასცეს ცნობა გადახდის წყაროდან მიღებულ შემოსავლებზე შეღავათის გამოყენების შესახებ.

შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაცია
მომსახურების დეპარტამენტის მიერ წერილით მოწოდებული ინფორმაციით ირკვევა, რომ 2015 წლის 7 დეკემბერს ფიქსირდება მომჩივანზე სსკ-ის 82-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული ცნობის გაცემის ფაქტი, სადაც დამსაქმებელ პირად მითითებულია შპს „ა. ს.“. 2018 წლის 4 მაისს კი გადამხდელის მოთხოვნის საფუძველზე მომსახურების დეპარტამენტის მიერ სსკ-ის 82-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალიწინებული შეღავათით სარგებლობის მიზნით აღნიშნული ცნობა გაცემულია შპს „S.”-ში წარსადგენად. ვინაიდან 07.12.2015-დან 04.05.2018-მდე საანგარიშო პერიოდზე მომჩივანს ცნობა წარდგენილი ქონდა შპს „ა. ს.“-ში და აღნიშნულ დამქირავებელთან შემოსავლების სამსახურის მონაცემთა ერთიან ელექტრონულ ბაზაში არსებული ინფორმაციით კვლავაც გრძელდება შრომითი ურთიერთობა შეღავათის გავრცელების ვალდებულება აქვს დამსაქმებელს.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანების 39' მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, თუ ფიზიკური პირი (დაქირავებული) იცვლის სამუშაო ადგილს ან სურვილი აქვს სხვა დამქირავებელთან (საგადასახადო აგენტთან) გამოიყენოს საგადასახადო კანონმდებლობით მინიჭებული შეღავათი, ახალი ცნობის ასაღებად საგადასახადო ორგანოსათვის წარდგენილ განცხადებას (დანართი NII-081) უნდა დაურთოს შესაბამისი სამუშაო ადგილიდან გაცემული შეტყობინება (დანართი NII-083) გადახდის წყაროდან მიღებულ შემოსავლებზე შეღავათის გამოყენების უფლების შეწყვეტის თაობაზე.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მომჩივნის მიერ „მოთხოვნა“ პირად ბარათზე არსებული ზედმეტად გადახდილი გადასახადის თანხის დაბრუნების შესახებ მომსახურების დეპარტამენტში წარმოდგენილი იქნა 2018 წლის 16 მაისს, რაზეც უარი ეთქვა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2018 წლის 16 იანვრის №12 ბრძანების მე-5 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.
საბჭო მიუთითებს სსკ-ის 82-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის თანახმადაც, „საშემოსავლო გადასახადით არ იბეგრება:
ა) შემდეგ ფიზიკურ პირთა მიერ კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი 3000 ლარამდე:
ა.ა) მეორე მსოფლიო ომისა და საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის ბრძოლების მონაწილე საქართველოს მოქალაქეების“.
გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანების 391 მუხლის თანახმად, ამ მუხლით გათვალისწინებული წესის მიხედვით, ცნობა საგადასახადო შეღავათით სარგებლობის შესახებ (შემდგომში – ცნობა) (დანართი №II-082) საგადასახადო ორგანოს მიერ გაიცემა სსკ-ის 82-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად და უფლებას აძლევს დაქირავებულს ისარგებლოს კუთვნილი საგადასახადო შეღავათით გადახდის წყაროდან მიღებულ შემოსავლებზე. ცნობა გამოიყენება მხოლოდ ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებზე საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული შეღავათების გავრცელებისას. ამასთან, იგი არ წარმოადგენს საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით გათვალისწინებული შეღავათის უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს. შესაბამისად, შეღავათის გამოყენების მიზნით ამ პუნქტით გათვალისწინებულმა დაქირავებულმა პირებმა დამქირავებელს (საგადასახადო აგენტს) ცნობასთან ერთად უნდა წარუდგინონ შეღავათით სარგებლობის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი. ეს პირები არიან: მეორე მსოფლიო ომისა და საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის ბრძოლების მონაწილე საქართველოს მოქალაქე“.
ამავე ბრძანების მე-3 და მე-4 ნაწილების თანახმად, „ცნობა დაქირავებულს უფლებას აძლევს საგადასახადო წლის მიხედვით ისარგებლოს კუთვნილი საგადასახადო შეღავათით მხოლოდ ერთი დამქირავებლიდან (საგადასახადო აგენტიდან) მიღებული შემოსავლების მიხედვით. ერთზე მეტი სამუშაო ადგილის შემთხვევაში გადახდის წყაროს, სადაც უნდა გავრცელდეს კუთვნილი საგადასახადო შეღავათი, განსაზღვრავს დაქირავებული. 4. დაქირავებულმა პირმა ცნობის მისაღებად წერილობითი განცხადებით (დანართი №II081) უნდა მიმართოს საგადასახადო ორგანოს. ამასთან, თუ ფიზიკური პირი (დაქირავებული) იცვლის სამუშაო ადგილს ან სურვილი აქვს სხვა დამქირავებელთან (საგადასახადო აგენტთან) გამოიყენოს საგადასახადო კანონმდებლობით მინიჭებული შეღავათი, ახალი ცნობის ასაღებად საგადასახადო ორგანოსათვის წარდგენილ განცხადებას (დანართი №II081) უნდა დაურთოს შესაბამისი სამუშაო ადგილიდან გაცემული შეტყობინება (დანართი №II083) გადახდის წყაროდან მიღებულ შემოსავლებზე შეღავათის გამოყენების უფლების შეწყვეტის თაობაზე. საგადასახადო ორგანო ვალდებულია განცხადების მიღებიდან სამი დღის ვადაში გასცეს ცნობა გადახდის წყაროდან მიღებულ შეღავათებზე შეღავათის გამოყენების შესახებ“.
კანონმდებლობით დარეგულირებულია ასევე ისეთი შემთხვევები, როცა დამქირავებელი, სადაც დაქირავებული მუშაობდა, ლიკვიდირებულია ან/და განხორციელდა საწარმოს/ორგანიზაციის რეორგანიზაციის შემთხვევა, თუმცა, არაფერია მითითებული იმ შემთხვევებზე, როცა დამქირავებელთან ვერ ხერხდება დაკავშირება.
ერთიანი კომპიუტერული ბაზის მონაცემებით ასევე დგინდება, რომ მომჩივანზე სსკ-ის 82-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული ცნობის გაცემის ფაქტი, სადაც დამსაქმებელ პირად მითითებულია შპს „ა. ს.“. 2018 წლის 4 მაისს კი გადამხდელის მოთხოვნის საფუძველზე მომსახურების დეპარტამენტის მიერ სსკ-ის 82-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალიწინებული შეღავათით სარგებლობის მიზნით აღნიშნული ცნობა გაცემულია შპს „S”-ში წარსადგენად.
გადასახადის გადამხდელი განმარტავს, რომ არის აფხაზეთის ომის ვეტერანი და სარგებლობს სსკ-ის 82-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილი შეღავათით. ითხოვს შეღავათის გავრცელებას.
შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო ეთანხმება გადასახადის გადამხდელს და ზემოაღნიშნული გარემოების გათვალისწინებით მიიჩნია, რომ ვინაიდან შპს „ა. ს.“ გადამხდელს არ უფიქსირდება სსკ-ის 82-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილი შეღავათით მიღებული შემოსავალი, მომსახურების დეპარტამენტს უნდა დაევალოს მომჩივანზე გასცეს „ცნობა გადახდის წყაროდან მიღებულ შემოსავლებზე შეღავათის გამოყენების შესახებ“, ხოლო შპს „ა. ს.-ში“ წარდგენილი „ცნობა გადახდის წყაროდან მიღებულ შემოსავლებზე შეღავათის გამოყენების შესახებ“ ძალადაკარგულად გამოცხადდეს.

მომჩივნის არგუმენტაცია
2018 წლის 7 ივნისს წარადგინა საჩივარი შემოსავლების სამსახურში. ითხოვდა გამოუყენებელი შეღავათის თანხის დაბრუნებას და თანხის დაბრუნებაზე უარის თქმის შესახებ მომსახურების დეპარტამენტის შესაგებლის გაუქმებას. საჩივარი დაკმაყოფილდა, მაგრამ არა იმ ნაწილში რასაც ითხოვდა. გადაწყვეტილებაში ასახული ფაქტები, მომჩივნის პოზიცია და გამოტანილი გადაწყვეტილება არ შეესაბამება საჩივარში მოყვანილ გარემოებებს და მოთხოვნებს. ითხოვდა თანხის უკან დაბრუნებას, თუმცა, გადაწყვეტილებაში არაფერია ნათქვამი თანხის დაბრუნებაზე.
მომჩივანი ითხოვს მოხდეს შესაბამისი რეაგირება.

დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საშემოსავლო გადასახადით არ იბეგრება:
ა) შემდეგ ფიზიკურ პირთა მიერ კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი 3000 ლარამდე:
ა.ა) მეორე მსოფლიო ომისა და საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის ბრძოლების მონაწილე საქართველოს მოქალაქეების.
ამავე კოდექსის 63-ე მუხლის პირველი ნაწილების თანახმად, თუ გადასახადის გადამხდელის მიერ გადახდილი გადასახადების ან/და სანქციების თანხა აღემატება დარიცხული გადასახადების ან/და სანქციების თანხას, საგადასახადო ორგანო გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნის საფუძველზე, ამ მოთხოვნის წარდგენიდან არაუგვიანეს 1 თვისა უბრუნებს გადასახადის გადამხდელს ზედმეტად გადახდილ თანხას.
მომჩივანმა 2018 წლის 16 მაისს მიმართა მომსახურების დეპარტამენტს ზედმეტად გადახდილი გადასახადის თანხის დაბრუნების მოთხოვნით, რაზეც 24.05.2018 წლის №5522027 შესაგებლით უარი ეთქვა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2018 წლის 16 იანვრის №12 ბრძანების მე-5 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე (გადამხდელს წარმოდგენილი არ აქვს ან/და არასწორად აქვს წარმოდგენილი საანგარიშო პერიოდის დეკლარაციების და ანგარიშგების ფორმები). აღნიშნული შესაგებელი 2018 წლის 14 ივნისს გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომელმაც 2018 წლის 6 ივლისის №17283 ბრძანებით დააკმაყოფილა საჩივარი. ძალადაკარგულად გამოცხადდა გადამხდელის მიერ 2015 წლის 7 დეკემბერს შპს „ა. ს.-ში“ წარდგენილი ცნობა გადახდის წყაროდან მიღებულ შემოსავლებზე შეღავათის გამოყენების შესახებ. დაევალა მომსახურების დეპარტამენტს ფ/პ ზ. მ.-ს მიმართ გასცეს ცნობა გადახდის წყაროდან მიღებულ შემოსავლებზე შეღავათის გამოყენების შესახებ.
მომჩივანი აღნიშნავს, რომ 2018 წლის 7 ივნისს წარადგინა საჩივარი შემოსავლების სამსახურში, ითხოვდა გამოუყენებელი შეღავათის თანხის დაბრუნებას და თანხის დაბრუნებაზე უარის თქმის შესახებ მომსახურების დეპარტამენტის შესაგებლის გაუქმებას. საჩივარი დაკმაყოფილდა, მაგრამ არა იმ ნაწილში რასაც ითხოვდა. გადაწყვეტილებაში ასახული ფაქტები, მომჩივნის პოზიცია და გამოტანილი გადაწყვეტილება არ შეესაბამება საჩივარში მოყვანილ გარემოებებს და მოთხოვნებს. ითხოვდა თანხის უკან დაბრუნებას, თუმცა, გადაწყვეტილებაში არაფერია ნათქვამი თანხის დაბრუნებაზე.
„დავის განმხილველი ორგანოების რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2011 წლის 14 დეკემბრის №473 დადგენილებით დამტკიცებული რეგლამენტის 33-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ პუნქტის შესაბამისად, „დავების განხილვის საბჭო უფლებამოსილია გააუქმოს შემოსავლების სამსახურის მიერ დავის განხილვისას მიღებული გადაწყვეტილება და საქმე დაუბრუნოს შემოსავლების სამსახურს ხელახლა განსახილველად, თუ შემოსავლების სამსახურს სათანადოდ არ გამოუკვლევია საქმისათვის არსებითად მნიშვნელოვანი სამართლებრივი ან/და ფაქტობრივი გარემოებები.“
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, ფაქტობრივი გარემოებების და მხარეთა არგუმენტაციის გათვალისწინებით, საბჭომ მიიჩნია, რომ შემოსავლების სამსახურის მიერ არ არის შესწავლილი და გამოკვლეული სადავო საკითხის გადაწყვეტისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები. დამატებით შესწავლას საჭიროებს ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნებაზე უარის თქმის მართლზომიერების საკითხი.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 6 ივლისის №17283 ბრძანება უნდა გაუქმდეს და საჩივარი ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს ამავე სამსახურს.

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით, 305-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და გადაწყვიტა:

1. საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
2. გაუქმდეს შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 6 ივლისის №17283 ბრძანება;
3. საჩივარი დაუბრუნდეს შემოსავლების სამსახურს ხელახლა განსახილველად;
4. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი, მე-12 კილომეტრი, №6) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
დათო გაბლიშვილი

სხდომის თავმჯდომარე