თარიღი: 5/8/2019
ნომერი: 5687/2/201
მუხლი: დღგ-ს დარიცხვის მართლზომიერება, საშემოსავლოს გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება,
კატეგორია: დღგ, საშემოსავლო გადასახადი,
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
 

საჩივარი №5687/2/2018
№6105/2/2018 8.05.2019
გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა
მომჩივანი: იმ რ
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, ლ. ბარნაბიშვილის (სხდომის თავმჯდომარე), მ.ადეიშვილის, მ. ბარათაშვილის, დ.გაბლიშვილის, დ. გახარიას, შ. კომლაძის, დ. რუხაძის, გ. თინიკაშვილის, გ. ფერაძის შემადგენლობით, 8.05.2019 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება იმ რ 17.04.2018 წელს და 18.06.2018 წელს რეგისტრირებულ საჩივრებზე.

დავის საგანი:
1. სახელმწიფოს საკუთრებაში გადაცემული უძრავი ქონების (მ.შ. მიწის) სარეალიზაციო ღირებულების და ბიზნესის შეჩერებისათვის მიღებული კომპენსაციის დაბეგვრის მართლზომიერება;
2. საჩივრის განუხილველად დატოვება - გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გამოცემულია იმავე პირის მიმართ იმავე დავის განმხილველი ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების შესაბამისად;

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:
1. აუდიტის დეპარტამენტის 15.12.2017 წლის №005-315 საგადასახადო მოთხოვნა;
2. შემოსავლების სამსახურის 28.03.2018 წლის №6729 ბრძანება;
3. აუდიტის დეპარტამენტის 3.04.2018 წლის №005-50 საგადასახადო მოთხოვნა;
4. შემოსავლების სამსახურის 28.05.2018 წლის №12829 ბრძანება.

დარიცხული თანხა: (15.12.2017 წლის №005-315 საგადასახადო მოთხოვნა)
მათ შორის:
დღგ - 13982 ლარი.
მიწა -არასასოფლო - (-268) ლარი.
საშემოსავლო გადასახადი - 37460 ლარი.
ჯარიმა - 28106 ლარი.
საურავი - 26984.04 ლარი.
დარიცხული თანხა: 51838 ლარი (3.04.2018 წლის №005-50 საგადასახადო მოთხოვნა)
მათ შორის:
დღგ - 13982 ლარი.
მიწა -არასასოფლო - (-268) ლარი.
საშემოსავლო გადასახადი - 38124 ლარი.

ფაქტების აღწერა
მომჩივანს სადავო თანხები დაერიცხა აუდიტის დეპარტამენტის გასვლითი საგადასახადო შემოწმების 12.12.2017 წლის აქტის საფუძველზე. შესამოწმებელი პერიოდი განისაზღვრა 1.08.2014 წლიდან 1.07.2017 წლამდე. აღნიშნულის თაობაზე გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 15.12.2017 წლის №33873 ბრძანება და №005-315 საგადასახადო მოთხოვნა.
შემოწმების აქტის თანახმად, გადასახადის გადამხდელის საკუთრებაში არსებული მიწა და მასზე დამაგრებული შენობა-ნაგებობა მოხვდა თბილისი-წითელი ხიდის საავტომობლო გზის თბილისი-რუსთავის ავტომაგისტრალის რეკონსტრუქცია-მოდერნიზაციის პროექტის ზოლში, შესაბამისად განხორციელდა აღნიშნული შენობის შესყიდვა სახელმწიფოს მიერ, ხოლო მიწის შემთხვევაში განხორციელდა ადგილმონაცვლეობა, გარდა აღნიშნულისა, მეწარმემ მიიღო კომპენსაციები ბიზნესის შეჩერებისთვის (1 წლის წმინდა მოგება) და ქონების რეალიზაციისას წარმოშობილი საშემოსავლო გადასახადის სახით. შენობის რეალიზაციის ღირებულება (510,648 ლარი) გადასახადის გადამხდელის მიერ გათვალისწინებულია დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვასა და ერთობლივ შემოსავალში, ასევე, საშემოსავლო გადასახადის სახით მიღებული კომპენსაცია (83,830 ლარი) ჩართულია ერთობლივ შემოსავალში, ხოლო ბიზნესის შეჩერებისთვის მიღებული კომპენსაცია (181,055 ლარი) და სახელმწიფო საკუთრებაში გადაცემული მიწის ღირებულება (19,602 ლარი) მეწარმემ არ განიხილა საშემოსავლო და დამატებული ღირებულების გადასახადებით დაბეგვრის ობიექტად. შემოწმების მიერ უძრავი ქონების (მ.შ. მიწის) სარეალიზაციო ღირებულება, ასევე, ბიზნესის შეჩერებისათვის მიღებული კომპენსაცია სსკ-ის 102-ე და 103-ე მუხლების შესაბამისად განხილული იყო მეწარმის მიერ მიღებულ შემოსავლად და ჩართული იყო ერთობლივ შემოსავალში, ხოლო საშემოსავლო გადასახადის სახით მიღებული კომპენსაცია გათვალისწინებული იყო ერთობლივ შემოსავალში დღგ-ის გარეშე. ასევე, სსკ-ის 161-ე მუხლის შესაბამისად უძრავი ქონების (მ.შ. მიწის) სარეალიზაციო ღირებულება, და აღნიშნული რეალიზაციის ფარგლებში წარმოშობილი საშემოსავლო გადასახადის კომპენსაცია ჩართული იყო შესაბამისი პერიოდების დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში.
ზემოაღნიშნული აქტები გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომლის 28.03.2018 წლის №6729 ბრძანებით საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, კერძოდ, მომჩივანი საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად გათავისუფლდა 2017 წლის 15 დეკემბრის N005-315 „საგადასახადო მოთხოვნით“ დარიცხული სანქციისაგან.
შემოსავლების სამსახურის 28.03.2018 წლის №6729 ბრძანების აღსრულების მიზნით შედგა აუდიტის დეპარტამენტის 28.03.2018 წლის დასკვნა, რომლის თანახმად, გადაწყვეტილების შესაბამისად შემცირდა დარიცხული თანხები. აღნიშნულის თაობაზე გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 3.04.2018 წლის №7660 ბრძანება და №005-50 საგადასახადო მოთხოვნა.
გადაანგარიშების შედეგები გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომლის 28.05.2018 წლის №12829 ბრძანებით საჩივარი დარჩა განუხილველი საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად.
შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაცია
საგადასახადო კოდექსის 161-ე მუხლის თანახმად 1. დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია: ა) საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში საქონლის მიწოდება ან/და მომსახურების გაწევა, რომლის დროსაც: ა.ა) დასაბეგრი ოპერაციის თანხა განისაზღვრება დღგ-ის გადამხდელის მიერ მიღებული ან მისაღები კომპენსაციის თანხის მიხედვით, ხოლო ამ ნაწილის „ა.ბ.დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში – მიღებული კომპენსაციის თანხის მიხედვით (გადასახადების, მოსაკრებლებისა და სხვა გადასახდელების ჩათვლით) დღგ-ის ან/და პირგასამტეხლოს გარეშე, გარდა ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა; ა.ბ) დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების დროდ ითვლება საქონლის მიწოდების ან მომსახურების გაწევის მომენტი, მაგრამ: ა.ბ.ა) არაუგვიანეს მიმწოდებლის მიერ მიწოდებული საქონლისათვის ან გაწეული მომსახურებისათვის ანაზღაურების მოთხოვნის (ინვოისის) წარდგენის მომენტისა, გარდა ამ ნაწილის „ა.ბ.ბ“–„ა.ბ.დ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა; ა.ბ.ბ) არაუგვიანეს ყოველი საანგარიშო პერიოდის ბოლო დღისა, თუ საქონლის (გარანტირებული სიმძლავრის, ელექტრო- ან თბოენერგიის, გაზის ან წყლის) მიწოდება ხდება რეგულარულად ან უწყვეტად. ამასთანავე, თუ პირი მიწოდებას აღრიცხავს საანგარიშო პერიოდის სხვადასხვა დღეს არა კალენდარული თვის, არამედ გარკვეული პერიოდის (ციკლის) განმავლობაში მიწოდებული საქონლის ოდენობის მიხედვით, რომელიც შეიძლება მოიცავდეს როგორც საანგარიშო პერიოდს, ისე საანგარიშოს წინა პერიოდს, ასეთ შემთხვევაში საანგარიშო პერიოდში მიწოდებულად ჩაითვლება საანგარიშო პერიოდის სხვადასხვა დღის მიხედვით აღრიცხული (გარკვეული პერიოდის (ციკლის) განმავლობაში მიწოდებული საქონლის ოდენობის მიხედვით აღრიცხული) საქონლის ოდენობა, მიუხედავად საანგარიშო პერიოდში ფაქტობრივად მიწოდებულისა; ა.ბ.გ) არაუგვიანეს ყოველი საანგარიშო პერიოდის ბოლო დღისა, თუ მომსახურების გაწევა ხდება რეგულარულად ან უწყვეტად; ა.ბ.დ) არაუგვიანეს მისაწოდებელი საქონლის/გასაწევი მომსახურების საკომპენსაციო თანხის/თანხის ნაწილის გადახდის მომენტისა, თუ თანხის გადახდა ხორციელდება საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, გარდა ამ ნაწილის „ა.ბ.ბ“ და „ა.ბ.გ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა; ბ) დღგ-ით შეძენილი საქონლის/მომსახურების გამოყენება არაეკონომიკური საქმიანობისათვის (გარდა საჯარო სამართლის იურიდიული პირის მიერ სახელმწიფოსათვის ან/და ადგილობრივი თვითმმართველობისათვის საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდების ან/და მომსახურების უსასყიდლოდ გაწევის შემთხვევისა), თუ ამ საქონელზე/მომსახურებაზე გადამხდელმა მიიღო დღგ-ის ჩათვლა, რომლის დროსაც: ბ.ა) დასაბეგრი ოპერაციის თანხა განისაზღვრება საქონლის/მომსახურების საბაზრო ფასით (გადასახადების, მოსაკრებლებისა და სხვა გადასახდელების ჩათვლით) დღგ-ის გარეშე; ბ.ბ) დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების დროდ ითვლება საქონლის/მომსახურების გამოყენების დაწყების მომენტი.
საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლების გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან. ხოლო ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ნებისმიერი ფორმით ან/და საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, კერძოდ: ა) ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლები; ბ) ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან; გ) სხვა შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან და ეკონომიკურ საქმიანობასთან.
საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება: ა) საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები; ბ) აქტივების რეალიზაციით მიღებული ნამეტი შემოსავალი; გ) ეკონომიკური საქმიანობის შეზღუდვის ან/და საწარმოს დახურვის შედეგად მიღებული შემოსავლები; დ) ძირითად საშუალებათა რეალიზაციით მიღებული თანხები, ხოლო ძირითად საშუალებათა უსასყიდლოდ მიწოდებისას საბაზრო ღირებულება შემოსავალში შეიტანება ამ კოდექსის 111-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიხედვით; ე) კომპენსირებული გამოქვითვები ამ კოდექსის 146-ე მუხლის მიხედვით; ვ) პროცენტების სახით მიღებული შემოსავლები, გარდა ფიზიკური პირის მიერ ბანკებსა და სხვა საკრედიტო დაწესებულებებში დეპოზიტებსა და ანაბრებზე ფულადი სახსრების განთავსებიდან პროცენტის სახით მიღებული შემოსავლისა; ზ) დივიდენდი; თ) როიალტი; ი) პირისთვის ვალის ჩამოწერით მიღებული სარგებელი; კ) ლიზინგით, უზუფრუქტით, იჯარით, ქირით ან სხვა ამგვარი ფორმით გაცემული ქონებიდან მიღებული შემოსავლები; ლ) სხვა ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავალი.
საგადასახადო კოდექსის 103-ე მუხლის თანახმად 1. შემოსავლებს, რომლებიც არ არის დაკავშირებული დაქირავებით მუშაობასთან და ეკონომიკურ საქმიანობასთან, განეკუთვნება ნებისმიერი შემოსავალი ან სარგებელი, გარდა: ა) პარტნიორთა შენატანებისა, რომლებიც ზრდიან იმ საწარმოს წმინდა აქტივს, რომელთა პარტნიორებიც არიან შენატანების განმახორციელებელი პირები; ბ) დაზღვევის ხელშეკრულების მიხედვით: ბ.ა) ჯანმრთელობის დაზღვევის ხელშეკრულების საფუძველზე სადაზღვევო შემთხვევის დადგომისას მზღვეველის მიერ დაზღვეული ფიზიკური პირისათვის გადახდილი სადაზღვევო ანაზღაურებისა; ბ.ბ) დაზღვევის ხელშეკრულების საფუძველზე სადაზღვევო შემთხვევის დადგომისას მზღვეველის მიერ დაზღვეული ფიზიკური პირისათვის გადახდილი სადაზღვევო ანაზღაურებისა, რომელიც არ აღემატება დამდგარი ზიანის ოდენობას; ბ1) „საქართველოს ტერიტორიაზე მოძრავი უცხო სახელმწიფოში რეგისტრირებული ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელის სამოქალაქო პასუხისმგებლობის სავალდებულო დაზღვევის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირის – სავალდებულო დაზღვევის ცენტრის მიერ მზღვეველისგან დელეგირებული უფლებამოსილების ფარგლებში დაუზღვეველი ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელის მიერ დაზარალებულისთვის (მესამე პირისთვის) ავტოსატრანსპორტო საშუალებით მიყენებული ზიანის ისეთი ანაზღაურება, რომელიც დამდგარი ზიანის ოდენობას არ აღემატება; გ) ამ კოდექსის და საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად საკონტროლო შესყიდვის მიზნით შეძენილი საქონლისა და მომსახურების ღირებულებისა, აგრეთვე იმ პირის მიერ ფარულად მიღებული შემოსავალი ან სარგებელი, რომელიც ფარულად უწევს დახმარებას სისხლის სამართლის გამოძიების ორგანოებს. 2. პირის მიერ სხვა პირისაგან ქონების ან სარგებლის მიღების შემთხვევაში ერთობლივ შემოსავალში შესატანი ქონების ან სარგებლის ღირებულება განისაზღვრება ამ კოდექსის 101-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილი წესით.
გადასახადის გადამხდელის საკუთრებაში არსებული მიწა და მასზე დამაგრებული შენობა-ნაგებობა მოხვდა თბილისი-წითელი ხიდის საავტომობლო გზის თბილისი-რუსთავის ავტომაგისტრალის რეკონსტრუქცია-მოდერნიზაციის პროექტის ზოლში, შესაბამისად, მეწარმემ მიიღო კომპენსაცია ბიზნესის შეჩერებისთვის (1 წლის წმინდა მოგება). ბიზნესის შეჩერებისთვის მიღებული კომპენსაცია მეწარმემ არ განიხილა საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტად. შემოწმების მიერ აღნიშნული კომპენსაცია სსკ-ის 102-ე მუხლის შესაბამისად განხილული იყო მეწარმის მიერ მიღებულ შემოსავლად და ჩართული იყო ერთობლივ შემოსავალში.
სსიპ მუნიციპალური განვითარების ფონდის მიერ მომზადებული მიწის შესყიდვისა და განსახლების სამოქმედო გეგმის (LARP) თანახმად ბიზნესის დაკარგვის შემთხვევაში მფლობელს მუდმივი ზემოქმედების შემთხვევაში უნაზღაურდება 1 წლის წმინდა შემოსავალი. აღნიშნულის შესაბამისად მეწარმეს ბიზნესის შეჩერებისათვის კომპენსაციის სახით გადაეცა 2012 წლის წმინდა შემოსავალი. აღნიშნული წარმოადგენს საკომპენსაციო თანხის გაანგარიშების მეთოდს და არ აქვს კავშირი მიღებული შემოსავლის გადასახადებით დაბეგვრასთან. გადასახადის გადახმდელის მიერ მითითებული სსკ-ის 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრისაგან თავისუფლდება ფიზიკური პირის მიერ მიღებული სახელმწიფო კომპენსაცია. სსკ-ის მე-2 მუხლის მე-6 ნაწილის შესაბამისად „საგადასახადო ურთიერთობების რეგულირებისას ამ კოდექსში გამოყენებული საქართველოს კანონმდებლობის ტერმინები და ცნებები გამოიყენება იმ მნიშვნელობით, რა მნიშვნელობაც მათ აქვთ შესაბამის კანონმდებლობაში, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული“. „სახელმწიფო კომპენსაციისა და სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდიის შესახებ საქართველოს კანონის“ პირველი მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად „ეს კანონი ადგენს საქართველოს ტერიტორიაზე მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეების სოციალური დაცვის გარანტიებს სახელმწიფ ოს წინაშე განსაკუთრებული სამსახურის გავლის, აგრეთვე ამ პირთა მიერ შესაბამისი ასაკის მიღწევის, შესაძლებლობის შეზღუდვის და გარდაცვალების გამო, განსაზღვრავ ს სახელმწიფო კომპენსაციის (შემდგომში – კომპენსაცია) და სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდიის დანიშვნის საფუძვლებს, მათი ოდენობის გაანგარიშების, გაცემის, მისი შეჩერებისა და შეწყვეტის წესსა და პირობებს, ადმინისტრირების ორგანოს, აგრეთვე მა თ მიღებასთან დაკავშირებულ სხვა ურთიერთობებს“. ამავე კანონის მე-4 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტი კომპენსაციას განმარტავს როგორც „პირის ყოველთვიურ ფულად უზრუნველყოფას ამ კანონით დადგენილი წესითა და ოდენობით“. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მეწარმის მიერ მიღებული კომპენსაცია არ კვალიფიცირდება სახელმწიფო კომპენსაციად და მასზე არ ვრცელდება სსკ-ის 82-ე მუხლით გათვალისწინებული შეღავათი.
გადასახადის გადამხდელის საკუთრებაში არსებული მიწა და მასზე დამაგრებული შენობა-ნაგებობა მოხვდა თბილისი-წითელი ხიდის საავტომობლო გზის თბილისი-რუსთავის ავტომაგისტრალის რეკონსტრუქცია-მოდერნიზაციის პროექტის ზოლში, შესაბამისად განხორციელდა აღნიშნული შენობის შესყიდვა სახელმწიფოს მიერ, ხოლო მიწის შემთხვევაში განხორციელდა ადგილმონაცვლეობა, გარდა აღნიშნულისა, მეწარმემ მიიღო კომპენსაცია ქონების რეალიზაციისას წარმოშობილი საშემოსავლო გადასახადის სახით. შენობის რეალიზაციის ღირებულება გადასახადის გადამხდელის მიერ გათვალისწინებულია დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვასა და ერთობლივ შემოსავალში, ხოლო საშემოსავლო გადასახადის სახით მიღებული კომპენსაცია ჩართულია მხოლოდ ერთობლივ შემოსავალში და არ არის განხილული დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციად. შემოწმების მიერ სსკ-ის 161-ე მუხლის შესაბამისად უძრავი ქონების რეალიზაციის ფარგლებში წარმოშობილი საშემოსავლო გადასახადის კომპენსაცია ჩართული იყო შესაბამისი პერიოდის დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში. სსკ-ის მე-15 მუხლი მოიცავს ფინანსური ინსტრუმენტის, ფინანსური ოპერაციისა და ფინანსური მოსახურების ამომწურავ განმარტებასა და ჩამონათვალს, აღნიშნული მუხლიდან გამომდინარე ზემოაღნიშნული ოპერაცია არ მიეკუთვნება ფინანსურ ოპერაციას.
გადასახადის გადამხდელის საკუთრებაში არსებული მიწა და მასზე დამაგრებული შენობა-ნაგებობა მოხვდა თბილისი-წითელი ხიდის საავტომობლო გზის თბილისი-რუსთავის ავტომაგისტრალის რეკონსტრუქცია-მოდერნიზაციის პროექტის ზოლში, შესაბამისად განხორციელდა აღნიშნული შენობის შესყიდვა სახელმწიფოს მიერ, ხოლო მიწის შემთხვევაში განხორციელდა ადგილმონაცვლეობა. შენობის რეალიზაციის ღირებულება გადასახადის გადამხდელის მიერ გათვალისწინებულია დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვასა და ერთობლივ შემოსავალში, ხოლო სახელმწიფო საკუთრებაში გადაცემული მიწის ღირებულება (19,602 ლარი) მეწარმემ არ განიხილა საშემოსავლო და დამატებული ღირებულების გადასახადებით დაბეგვრის ობიექტად. შემოწმების მიერ სსკ-ის 161-ე მუხლის შესაბამისად უძრავი ქონების (მ.შ. მიწის) სარეალიზაციო ღირებულება ჩართული იქნა შესაბამისი პერიოდის დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში. გადასახადის განდახმდელის მიერ მითითებული სსკ-ის 149-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტი გულისხმობს მოგების ან ზარალის აუღიარებლობას აქტივის არანებაყოფლობითი განადგურება/ჩამორთმევის შემთხვევაში. ი.მ. რაულ მაჭარაძის შემთხვევაში მიწის მონაცვლეობისას ადგილი ჰქონდა არა ექსპროპრიაციას, არამედ მოლაპარაკების გზით აქტივის ნებაყოფლობით ჩანაცვლებას, შესაბამისად, ზემოაღნიშნული ნორმა მოცემულ შემთხვევას არ შეესატყვისება.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქმეში არსებული მასალებით, ზემოაღნიშნულ ნორმაზე დაყრდნობით და დავების განხილვის საბჭოს სხდომაზე გამოთქმული მოსაზრებების გათვალისწინებით შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო მიიჩნევს, რომ შემოწმების მიერ მართლზომიერად განისაზღვრა ერთობლივი შემოსავალი და დღგ-ით დასაბეგრი ბაზა, შესაბამისად შემოწმების მიერ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა შესაბამისობაშია მოქმედ კანონმდებლობასთან, შესაბამისად წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის თანახმად საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება პირველი და მეორე ნაწილების თანახმად იწვევს ჯარიმის დაკისრებას კერძოდ: 1. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით. 2. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.
ამასთან, სსკ-ის 272-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად საურავის დარიცხვა ხორციელდება გადასახადის თანხაზე და იგი არის სხვაობა გადასახადის გადამხდელის შეუსრულებელ საგადასახადო ვალდებულებებსა და ზედმეტად გადახდილი გადასახადების ჯამს შორის.
სსკ-ის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს ან სასამართლოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.
საქმეზე არსებული მასალების შესწავლის შედეგად შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭომ მიიჩნია, რომ ვინაიდან განსახილველ შემთხვევაში საგადასახადო სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით, შესაბამისად, შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭომ მიიჩნია, რომ მეწარმე საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად უნდა გათავისუფლდეს 2017 წლის 15 დეკემბრის N005-315 „საგადასახადო მოთხოვნით“ დარიცხული სანქციისაგან (ჯარიმა+საურავი).

მომჩივნის არგუმენტაცია
მეწარმის საქმიანობის ძირითად სახეს წარმოადგენს ლეიბების (მატრასები) წარმოება და საცალო-საბითუმო რეალიზაცია. მათ საკუთრებაში არსებული მიწა და მასზე დამაგრებული შენობა-ნაგებობა მოხვდა თბილისი-წითელი ხიდის საავტომობილო გზის თბილისი-რუსთავის ავტომაგისტრალის რეკონსტრუქცია-მოდერნიზაციის პროექტის ზოლში, შესაბამისად განხორციელდა აღნიშნული შენობის შესყიდვა სახელმწიფოს მიერ, ხოლო მიწის შემთხვევაში განხორციელდა ადგილმონაცვლეობა, გარდა აღნიშნულისა, მიღებულია კომპენსაციები ბიზნესის შეჩერებისათვის (1 წლის წმინდა მოგება) და ქონების რეალიზაციისას წარმოშობილი საშემოსავლო გადასახადის სახით, აღნიშნული პროექტი ხორციელდებოდა სსიპ მუნიციპალური ფონდის მიერ. მიღებულია: 1. შენობის რეალიზაციის ღირებულება 510 648 ლარი, რომელიც გათვალისწინებულია, როგორც ერთობლივ შემოსავალში, ისე დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში. 2. ბიზნესის შეჩერებისათვის მიღებულია კომპენსაცია 181 055 ლარი და სახელმწიფოს საუთრებაში გაცემული მიწის ღირებულება 19 602 ლარი, რომელიც არ იყო განხილული საშემოსავლო და დღგ-თი დაბეგვრის ობიექტად; 3. საშემოსავლო გადასახადის სახით მიღებული კომპენსაცია 83 830 ლარი, ჩართულია ერთობლივ შემოსავალში. საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდისაგან მიღებულ იქნა კომპენსაცია, რომლის ფასი განსაზღვრული იყო, აზიის განვითარების ბანკთან და საქართველოს მთავრობასთან შეთანხმებით. საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდმა მისცა აუდიტორული კომპანია შპს „ა“ მიერ შედგენილი გაანგარიშება რის საფუძველზეც მოხდა კომპენსაციის გაცემა. დონორი ორგანიზაციის განსახლების პოლიტიკისა და განსახლების სამოქმედო გეგმის შესაბამისად ქონების გამსხვისებელმა პირმა გასხვისებული ქონების შემოსავლი უნდა მიიღოს გადასახადის გამოკლების გარეშე, ხოლო გადასახადი აუნაზღაურდება შემსყიდველის მიერ დამატებით. ამ გაანგარიშების თანახმად, გადაფარვის ზონაში მოქცეული შენობა ნაგებობების ღირებულება 510 648 ლარი განსაზღვრეს შემდეგნაირად: გადაფარვის ზონაში მოქცეული ქონების ნარჩენი ღირებულება იყო 97 611 ლარი, სარეალიზაციო ღირებულება 431 626 ლარი, იმისათვის რომ სარეალიზაციო ღირებულება ჩაერთო დღგ-თი დასაბეგრ ბრუნვაში, დაამატეს ბიუჯეტის კუთვნილი დღგ 79 022 ლარი. 2014 წლის 24 ოქტომბრის ხელშეკრულების თანახმად, საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდისაგან მიიღო, აზიის განვითარების ბანკთან და საქართველოს მთავრობასთან შეთანხმებული განსახლების სამოქმედო გეგმით გათვალისწინებული სარეაბილიტაციო ხარჯების კომპენსაცია 181 055 ლარი. სმფ-ის მიერ სარეაბილიტაციო კომპენსაციის ფასი გაანგარიშებული იყო 2012 წლის მოგებიდან, 2012 წლის წლიური საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციის თანახმად, საშემოსვლო გადასახადით დასაბეგრმა შემოსავალმა შეადგინა 22 6049 ლარი, ხოლო წმინდა მოგებამ 180 840 ლარი. ასევე, ხელშეკრულების თანახმად, საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდისაგან მიღებული იყო, აზიის განვითარების ბანკთან და საქართველოს მთავრობასთან შეთანხმებული განსახლების სამოქმედო გეგმით გათვალისწინებული საშემოსავლო გადასახადის კომპენსაცია 83 830 ლარი. ფონდმა იხელმძღვანელა სსკ-ის 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ პუნქტით და ჩარიცხა წმინდა მოგება 181 055 ლარი, რომელიც დაბეგვრას არ ექვემდებარებოდა, რადგან ამას ითვალისწინებს დონორი ორგანიზაციის აზიის განვითარების ბანკის საოპერაციო პოლიტიკა. შემოწმების მიერ სსკ-ის 161-ე მუხლის შესაბამისად უძრავი ქონების სარეალიზაციო ღირებულება და მის ფარგლებში წარმოშობილი საშემოსავლო გადასახადის კომპენსაცია 83 830 ლარი ჩართული იყო დღგ-თი დასაბეგრ ბრუნვაში. სსკ-ის 161-ე მუხლით, დღგ-თი დასაბეგრი ოპერაციებია, საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში განხორციელებული საქონლის მიწოდება ან/და მომსახურების გაწევა. შენობის სარეალიზაციო ღირებულება 510 648 ლარი, მის მიერ ჩართულია დღგ-თი დასაბეგრ შემოსავალში. ხოლო რაც შეეხება საშემოსავლო გადასახადის სახით მიღებული კომპენსაცია 83 830 ლარი, განხილული უნდა იქნას სსკ-ის 168-ე მუხლით მე-2 ნაწილით: ფინანსური ოპერაციების განხორციელება ან/და ფინანსური მომსახურების გაწევა; (როგორც მიღებული 181 055ლარი).
მომჩივანი აღნიშნავს, რომ მიწის მონაცვლეობის სახით, სახელმწიფოსთვის გაწეული ქონება, რომლის ღირებულებაც შეფასდა 19 602 ლარად, რეალურად წარმოადგენს აქტივის ჩანაცვლებას (მონაცვლეობას) და სსკ-ის 149-ე მუხლის “გ.ბ.” პუნქტის თანახმად, დასაბეგრი შემოსავლის განსაზღვრისას, არანაირი მოგება ან ზარალი არ მიიღება თუ ხდება აქტივის ჩანაცვლება (მონაცვლეობა) მსგავსი სახისა და მახასიათებლების მქონე აქტივით. საქმიანობის მართლზომიერად განსაზღვრის მიზნით, შემოწმებას უნდა გაეთვალისწინებინა რა შეთანხმება არსებობდა (ხელშეკრულების საფუძველზე) საქართველოს სახელმწიფოსა და აზიის განვითარების ბანკს შორის, რა ვალდებულებას კისრულობს საქართველო (ეკონომიკისა და ფინანსთა სამინიტროების წარმომადგენლობა), თბილისი-რუსთავის ავტომაგისტრალის რეკონსტრუქციის მოდერნიზაციის პროექტის ფარგლებში, კერძოდ, აზიის განვითარების ბანკი მის მიერ დადგენილი პროცედურების საფუძველზე შეღავათიანი სესხის სახით საქართველოს აძლევს ძირითადი საქმიანობის ფარგლებში შეღავათიან სესხს, ხოლო საქართველოს მხარისაგან მოითხოვს მის მიერ დადგენილი პროცედურების შესრულებას და გადასახადების დაფინანსებას. გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმების პოზიციას რადგან ოპერაციასთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები არ წარმოშობს არანაირ საფუძველს მოხდეს ოპერაციის შინაარსის შეცვლა, მით უმეტეს, რომ ისინი შეთანხმებულია საერთაშორისო დონეზე. შინაარსის ფორმაზე აღმატებულობა გულისხმობს რომ, ანგარიშგებაში ასახული ინფორმაცია უპირველეს ყოვლისა ეკონომიკური შინაარსის მიხედვით განიხილება მაშინაც კი თუ მისი იურიდიული ფორმა სხვას ითვალისწინებს. სსკ-ის მე-8 მუხლში, “ტერმინთა განმარტება”, კომპენსაცია განმარტებულია “პირის მიერ საქონლის მიწოდების, მომსახურების გაწევის, ან ხარჯების , დანაკარგის, ან დანაკლისის ანაზღაურების მიზნით მიღებული ქონება ან სარგებელი. დანაკარგი ჩემს შემთხვევაში, არის შეჩერებული საქმიანობიდან მიუღებელი სარგებელი. კომპენსაცია (სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი) ვინმესთვის ზარალის ანაზღაურება, ანუ, ის რაც აუცილებელია უკანონო ქმედების (ან უმოქმედობის) შედეგის გასანეიტრალებლად შესაძლებლობის ფარგლებში რათა აღდგეს ის მდგომარეობა, რომელსაც ადგილი ექნებოდა უკანონო ქმედების ჩაუდენლობის შემთხვევაში.
დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 161-ე მუხლის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია:
ა) საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში საქონლის მიწოდება ან/და მომსახურების გაწევა, რომლის დროსაც:
ა.ა) დასაბეგრი ოპერაციის თანხა განისაზღვრება დღგ-ის გადამხდელის მიერ მიღებული ან მისაღები კომპენსაციის თანხის მიხედვით, ხოლო ამ ნაწილის „ა.ბ.დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში – მიღებული კომპენსაციის თანხის მიხედვით (გადასახადების, მოსაკრებლებისა და სხვა გადასახდელების ჩათვლით) დღგ-ის ან/და პირგასამტეხლოს გარეშე, გარდა ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა;
ა.ბ) დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების დროდ ითვლება საქონლის მიწოდების ან მომსახურების გაწევის მომენტი, მაგრამ:
ა.ბ.ა) არაუგვიანეს მიმწოდებლის მიერ მიწოდებული საქონლისათვის ან გაწეული მომსახურებისათვის ანაზღაურების მოთხოვნის (ინვოისის) წარდგენის მომენტისა, გარდა ამ ნაწილის „ა.ბ.ბ“–„ა.ბ.დ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა;
ა.ბ.ბ) არაუგვიანეს ყოველი საანგარიშო პერიოდის ბოლო დღისა, თუ საქონლის (გარანტირებული სიმძლავრის, ელექტრო- ან თბოენერგიის, გაზის ან წყლის) მიწოდება ხდება რეგულარულად ან უწყვეტად. ამასთანავე, თუ პირი მიწოდებას აღრიცხავს საანგარიშო პერიოდის სხვადასხვა დღეს არა კალენდარული თვის, არამედ გარკვეული პერიოდის (ციკლის) განმავლობაში მიწოდებული საქონლის ოდენობის მიხედვით, რომელიც შეიძლება მოიცავდეს როგორც საანგარიშო პერიოდს, ისე საანგარიშოს წინა პერიოდს, ასეთ შემთხვევაში საანგარიშო პერიოდში მიწოდებულად ჩაითვლება საანგარიშო პერიოდის სხვადასხვა დღის მიხედვით აღრიცხული (გარკვეული პერიოდის (ციკლის) განმავლობაში მიწოდებული საქონლის ოდენობის მიხედვით აღრიცხული) საქონლის ოდენობა, მიუხედავად საანგარიშო პერიოდში ფაქტობრივად მიწოდებულისა;
ა.ბ.გ) არაუგვიანეს ყოველი საანგარიშო პერიოდის ბოლო დღისა, თუ მომსახურების გაწევა ხდება რეგულარულად ან უწყვეტად;
ა.ბ.დ) არაუგვიანეს მისაწოდებელი საქონლის/გასაწევი მომსახურების საკომპენსაციო თანხის/თანხის ნაწილის გადახდის მომენტისა, თუ თანხის გადახდა ხორციელდება საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, გარდა ამ ნაწილის „ა.ბ.ბ“ და „ა.ბ.გ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა;
ბ) დღგ-ით შეძენილი საქონლის/მომსახურების გამოყენება არაეკონომიკური საქმიანობისათვის (გარდა საჯარო სამართლის იურიდიული პირის მიერ სახელმწიფოსათვის ან/და ადგილობრივი თვითმმართველობისათვის საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდების ან/და მომსახურების უსასყიდლოდ გაწევის შემთხვევისა), თუ ამ საქონელზე/მომსახურებაზე გადამხდელმა მიიღო დღგ-ის ჩათვლა, რომლის დროსაც:
ბ.ა) დასაბეგრი ოპერაციის თანხა განისაზღვრება საქონლის/მომსახურების საბაზრო ფასით (გადასახადების, მოსაკრებლებისა და სხვა გადასახდელების ჩათვლით) დღგ-ის გარეშე;
ბ.ბ) დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების დროდ ითვლება საქონლის/მომსახურების გამოყენების დაწყების მომენტი;
საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.
საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ნებისმიერი ფორმით ან/და საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, კერძოდ:
ა) ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლები;
ბ) ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან;
გ) სხვა შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან და ეკონომიკურ საქმიანობასთან.
ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება: ეკონომიკური საქმიანობის შეზღუდვის ან/და საწარმოს დახურვის შედეგად მიღებული შემოსავლები;
საგადასახადო კოდექსის 149-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დასაბეგრი შემოსავლის განსაზღვრისას არანაირი მოგება ან ზარალი მხედველობაში არ მიიღება, თუ ხდება აქტივის არანებაყოფლობითი განადგურება/ჩამორთმევა და განადგურების/ჩამორთმევის წლის მომდევნო 2 წლის დასრულებამდე:
გ.ა) განადგურების/ჩამორთმევის შედეგად მიღებული კომპენსაციის თანხის რეინვესტირება ხორციელდება მსგავსი სახისა და მახასიათებლის მქონე აქტივში;
გ.ბ) განადგურებული/ჩამორთმეული აქტივის ჩანაცვლება ხდება კომპენსაციის შედეგად მიღებული მსგავსი სახისა და მახასიათებლის მქონე აქტივით;
საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-14 ქვეპუნქტის თანახმად, კომპენსაცია – პირის მიერ საქონლის მიწოდების, მომსახურების გაწევის ან ხარჯების, დანაკარგის ან დანაკლისის ანაზღაურების მიზნით მიღებული ქონება ან/და სარგებელი.
საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრისაგან თავისუფლდება ფიზიკურ პირთა შემოსავლების შემდეგი სახეები: მიღებული გრანტი, სახელმწიფო პენსია, სახელმწიფო კომპენსაცია, სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდია, მაგროვებადი და დაბრუნებადი ხასიათის არასახელმწიფო საპენსიო სქემიდან მიღებული პენსია განხორციელებული შენატანების ოდენობით, სახელმწიფო სტიპენდია, დახმარებებისა და ერთჯერადი გასაცემლების მიზნით ბიუჯეტით გათვალისწინებული ასიგნებებიდან ან/და ბიუჯეტის სარეზერვო ფონდებიდან მიღებული თანხები;
საგადასახადო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-6 ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ურთიერთობების რეგულირებისას ამ კოდექსში გამოყენებული საქართველოს კანონმდებლობის ტერმინები და ცნებები გამოიყენება იმ მნიშვნელობით, რა მნიშვნელობაც მათ აქვთ შესაბამის კანონმდებლობაში, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
„სახელმწიფო კომპენსაციისა და სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდიის შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ეს კანონი ადგენს საქართველოს ტერიტორიაზე მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეების სოციალური დაცვის გარანტიებს სახელმწიფოს წინაშე განსაკუთრებული სამსახურის გავლის, აგრეთვე ამ პირთა მიერ შესაბამისი ასაკის მიღწევის, შესაძლებლობის შეზღუდვის და გარდაცვალების გამო, განსაზღვრავს სახელმწიფო კომპენსაციის (შემდგომში – კომპენსაცია) და სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდიის დანიშვნის საფუძვლებს, მათი ოდენობის გაანგარიშების, გაცემის, მისი შეჩერებისა და შეწყვეტის წესსა და პირობებს, ადმინისტრირების ორგანოს, აგრეთვე მათ მიღებასთან დაკავშირებულ სხვა ურთიერთობებს. ამავე კანონის მე-4 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, კომპენსაცია - პირის ყოველთვიური ფულადი უზრუნველყოფა ამ კანონით დადგენილი წესითა და ოდენობით; ხოლო „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, კომპენსაციის მიმღები პირი – პირი, რომელსაც ამ კანონის შესაბამისად დანიშნული აქვს კომპენსაცია;
დარიცხვის ფაქტობრივ საფუძვლებს წარმოადგენს შემდეგი გარემოებები:
- გადასახადის გადამხდელის საკუთრებაში არსებული მიწა და მასზე დამაგრებული შენობა-ნაგებობა მოხვდა თბილისი-წითელი ხიდის საავტომობილო გზის თბილისი-რუსთავის ავტომაგისტრალის რეკონსტრუქცია-მოდერნიზაციის პროექტის ზოლში;
- სსიპ მუნიციპალური განვითარების ფონდის მიერ მომზადებული მიწის შესყიდვისა და განსახლების სამოქმედო გეგმის (LARP) თანახმად ბიზნესის დაკარგვის შემთხვევაში მფლობელს მუდმივი ზემოქმედების შემთხვევაში უნაზღაურდება 1 წლის წმინდა შემოსავალი. აღნიშნულის შესაბამისად მეწარმეს ბიზნესის შეჩერებისათვის კომპენსაციის სახით გადაეცა 2012 წლის წმინდა შემოსავალი.
- მეწარმემ მიიღო კომპენსაცია ბიზნესის შეჩერებისათვის (1 წლის წმინდა მოგება) ბიზნესის შეჩერებისათვის მიღებული კომპენსაცია (181055ლარი) მეწარმემ არ განიხილა საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტად. შემოწმების მიერ აღნიშნული კომპენსაცია საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, განხილული იყო მეწარმის მიერ მიღებულ შემოსავლად და ჩაირთო ერთობლივ შემოსავალში.
- აღნიშნული შენობა შეისყიდა სახელმწიფომ, ხოლო მიწის შემთხვევაში განხორციელდა ადგილმონაცვლეობა, გარდა აღნიშნულისა, მეწარმემ მიიღო კომპენსაცია ქონების რეალიზაციისას წარმოშობილი საშემოსავლო გადასახადის სახით. შენობის რეალიზაციის ღირებულება (510648 ლარი) გადასახადის გადამხდელის მიერ გათვალისწინებულია დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვასა და ერთობლივ შემოსავალში, ხოლო საშემოსავლო გადასახადის სახით მიღებული კომპენსაცია (83830 ლარი) ჩართულია მხოლოდ ერთობლივ შემოსავალში და არ არის განხილული დღგ-ის დასაბეგრ ოპერაციად. შემოწმების მიერ საგადასახადო კოდექსის 161-ე მუხლის შესაბამისად უძრავი ქონების რეალიზაციის ფარგლებში წარმოშობილი საშემოსავლო გადასახადის კომპენსაცია ჩართული იყო შესაბამისი პერიოდის დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში.
- სახელმწიფო საკუთრებაში გადაცემული მიწის ღირებულება (19602 ლარი) მეწარმემ არ განიხილა საშემოსავლო და დღგ-ით დაბეგვრის ობიექტად. შემოწმების მიერ საგადასახადო კოდექსის 161-ე მუხლის შესაბამისად უძრავი ქონების (მ.შ. მიწის) სარეალიზაციო ღირებულება ჩაირთო შესაბამისი პერიოდის დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, აუდიტის დეპარტამენტის და გადასახადის გადამხდელის არგუმენტაციის მოსმენის, წარმოდგენილი მტკიცებულებების შეფასების საფუძველზე, საბჭო მიიჩნევს, რომ შემოწმებით დადგენილი გარემოებების გათვალისწინებით, მომჩივნის მიერ ბიზნესის შეჩერებისთვის მიღებული კომპენსაცია არ კვალიფიცირდება სახელმწიფო კომპენსაციად და მასზე არ ვრცელდება საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლით გათვალისწინებული შეღავათი, შესაბამისად, აღნიშნული წარმოადგენს საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტს, რაც შეეხება შენობის რეალიზაციის დღგ-ით დაბეგვრას, აღნიშნული საკომპენსაციო თანხა მოიცავს, როგორც შენობის ღირებულებას, ასევე ქონების რეალიზაციისას წარმოშობილი საშემოსავლო გადასახადის თანხას, შესაბამისად, აღნიშნული სრულად ექვემდებარება დღგ-ით დაბეგვრას. რაც შეეხება, სახელმწიფო საკუთრებაში გადაცემული მიწის დაბეგვრას, მომჩივნის მიერ მითითებული საგადასახადო კოდექსის 149-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტი გულისხმობს მოგების ან ზარალის აუღიარებლობას აქტივის არანებაყოფლობითი განადგურება/ჩამორთმევის შემთხვევაში. მეწარმის შემთხვევაში მიწის მონაცვლეობისას ადგილი ჰქონდა არა ექსპროპრიაციას, არამედ მოლაპარაკების გზით აქტივის ნებაყოფლობით ჩანაცვლებას, შესაბამისად, ზემოაღნიშნული ნორმა მოცემულ შემთხვევას არ შეესატყვისება. ამდენად, შემოსავლების სამსახურის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების შინაარსის გათვალისწინებით, საკითხის დაკმაყოფილების საფუძველი არ არსებობს.
საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს არ განიხილავს, თუ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გამოცემულია იმავე პირის მიმართ იმავე დავის განმხილველი ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების შესაბამისად.
შემოსავლების სამსახურის 28.03.2018 წლის №6729 ბრძანებით საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, მომჩივანი საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად გათავისუფლდა 2017 წლის 15 დეკემბრის N005-315 „საგადასახადო მოთხოვნით“ დარიცხული სანქციისაგან (ჯარიმა+საურავი).
შემოსავლების სამსახურის 28.03.2018 წლის №6729 ბრძანების აღსრულების მიზნით შედგა აუდიტის დეპარტამენტის 28.03.2018 წლის დასკვნა, რომლის თანახმად, გადაწყვეტილების შესაბამისად შემცირდა დარიცხული თანხები. აღნიშნულის თაობაზე გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 3.04.2018 წლის №7660 ბრძანება და №005-50 საგადასახადო მოთხოვნა.
აღსრულების შედეგები გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომლის 28.05.2018 წლის №12829 ბრძანებით საჩივარი დარჩა განუხილველი საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, აუდიტის დეპარტამენტის მიერ სრულად მოხდა შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების აღსრულება. შესაბამისად, შემოსავლების სამსახურის მიერ საჩივრის განუხილველად დატოვება საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე შეესაბამება საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნებს და მისი გაუქმების საფუძველი არ არსებობს.

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით, 305-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და გადაწყვიტა:

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი მე-12 კილომეტრი, №6) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
ლერი ბარნაბიშვილი
სხდომის თავმჯდომარე