თარიღი: 8/16/2019
ნომერი: 5808/2/201
მუხლი: მოგების გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება,
კატეგორია: მოგების გადასახადი,
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
 

 №5808/2/2018 16.08.2019
გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა
მომჩივანი: შპს „გ...“
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, დ. გაბლიშვილის (სხდომის თავმჯდომარე), მ. ადეიშვილის, მ. ბარათაშვილის, დ. გახარიას, შ. გვენეტაძის, დ. რუხაძის, გ. თინიკაშვილის შემადგენლობით, 16.08.2019 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს „გ.-ის“ 1.05.2018 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე.

დავის საგანი:
1. მოგების გადასახადის დარივხვის მართლზომიერება;
2. ქონების გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება;
3. გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადის ნაწილში თანხების დარიცხვა;
4. 2014-2015 წლებში შეძენილი ბუნებრივი აირის ღირებულებისა და მისი რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავლების გაანგარიშება („სემეკის“ მიერ დადგენილი ბუნებრივი აირის დანაკარგის გათვალისწინება);
5. ბანკზე გადახდილი საკომისიოს ნაწილში გამოქვითვას დაქვემდებარებული სხვა ხარჯების დაანგარიშება.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:
1. შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 16 აპრილის №8731 ბრძანება;
2. აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 26 დეკემბრის №041-66 საგადასახადო მოთხოვნა.

დარიცხული თანხა: 221 102 ლარი
მათ შორის:
მიწა - არასასოფლო - 7 776 ლარი
მოგების გადასახადი - 71 767 ლარი
საშემოსავლო გადასახადი - 29 297 ლარი
ქონების გადასახადი - 9 239 ლარი
ჯარიმა - 59 140 ლარი
საურავი - 43 883 ლარი

პროცედურული გარემოებები
შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 6 ივლისის №18266 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა საზოგადოების კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგებზე 2017 წლის 21 დეკემბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი და გადამხდელს წარედგინა 2017 წლის 26 დეკემბრის №041-66 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც საზოგადოებას ბიუჯეტის სასარგებლოდ დამატებით დაერიცხა 221 102 ლარი. მათ შორის, ძირითადი - 118 079 ლარი, ჯარიმა - 59 140 ლარი და საურავი - 43 883ლარი. აღნიშნული საგადასახადო მოთხოვნა გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომელმაც 2018 წლის 16 აპრილის №8731 ბრძანებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა საჩივარი.

სადავო საკითხები:
1. მოგების გადასახადის დარივხვის მართლზომიერება
ფაქტების აღწერა
შპს „ა. კ.-ს“ სერთიფიცირებულმა შემფასებელმა მოახდინა შპს „გ.-ის“ საკუთრებაში არსებული დარეგისტრირებული ქონების კომპლექსის, კერძოდ, მილსადენების, მდებარე გარდაბნის რაიონში სამართლიანი (საბაზრო) ღირებულების განსაზღვრა. საზოგადოებამ 2015 წლის ივნისის თვეში, მილსადენები მთლიანად (27 001 გრძ.მ) გაასხვისა შპს „ს.-ზე“ 530 900 ლარად (დღგ-ის გარეშე) და აღნიშნული თანხა ჩართო ერთობლივ შემოსავალში, ასევე, გამოსაქვით ხარჯად აღიარა 463 046 ლარი. რადგანაც აღნიშნული ქონების შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტი საწარმომ ვერ წარმოადგინა, შემოწმების მიერ ვერ მოხერხდა ნარჩენი ღირებულების განსაზღვრა. საგადასახადო კოდექსის 105-ე და 111-ე მუხლის შესაბამისად, შემცირებული იქნა გადამხდელის მიერ გამოქვითული ხარჯი 463 046 ლარით.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შესაბამისად, ქონების ისტორიული ღირებულების განსაზღვრის მიზნით, გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება სადავო საკითხთან დაკავშირებით აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები, ხოლო აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების დამატებით შესწავლა და შესწავლის შედეგებიდან გამომდინარე, შესაბამისი საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება).

შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაცია
შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო მიუთითებს: სსკ-ის 111-ე მუხლზე რომლის შესაბამისად:
1. ეკონომიკური საქმიანობისათვის გამოყენებულ ძირითად საშუალებათა საამორტიზაციო ანარიცხები გამოიქვითება ამ მუხლით გათვალისწინებული პირობების მიხედვით.
2. ამორტიზაცია არ ერიცხება მიწას, ხელოვნების ნიმუშებს, სამუზეუმო ექსპონატებს, ისტორიული მნიშვნელობის მქონე ობიექტებს (გარდა შენობა-ნაგებობებისა) და სხვა არაამორტიზებად აქტივებს. ამასთანავე, ამორტიზაცია არ ერიცხება 1000 ლარამდე ღირებულების ძირითად საშუალებას და ბიოლოგიურ აქტივს. 1000 ლარამდე ღირებულების ძირითადი საშუალება მთლიანად გამოიქვითება ერთობლივი შემოსავლიდან იმ საანგარიშო წელს, როდესაც იგი ექსპლუატაციაში გადაეცა, ხოლო ბიოლოგიურ აქტივზე გაწეული ხარჯი გამოიქვითება იმ საანგარიშო წელს, როდესაც იგი ფაქტობრივად იქნა გაწეული.
3. ძირითადი საშუალებები, რომლებიც ამორტიზაციას ექვემდებარება, ჯგუფდება ამორტიზაციის შემდეგი ნორმების მიხედვით:
4. თითოეული ჯგუფის საამორტიზაციო ანარიცხების ოდენობა გამოიანგარიშება საგადასახადო წლის ბოლოს ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსიდან, ამ მუხლის მე-3 ნაწილში მითითებული ამორტიზაციის ნორმების შესაბამისად.
5. შენობებსა და ნაგებობებს (შემდგომში – ნაგებობა) ამორტიზაცია დაერიცხება თითოეულ ნაგებობაზე ცალ-ცალკე. შესაბამისად, თითოეული ნაგებობა ცალკე ჯგუფად განიხილება.
6. საგადასახადო წლის ბოლოსთვის ჯგუფის ღირებულებით ბალანსს შეადგენს შემდეგი წესით განსაზღვრული თანხა – საანგარიშოს წინა საგადასახადო წლის ბოლოსთვის ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსი: ა) მცირდება: ა.ა) საანგარიშოს წინა საგადასახადო წელს დარიცხული ამორტიზაციის თანხით;
ა.ბ) ამ მუხლის მე-8 და მე-9 ნაწილების შესაბამისად წარმოებული გამოქვითვების თანხით;
ა.გ) საანგარიშო საგადასახადო წლის განმავლობაში ჯგუფის ძირითად საშუალებათა რეალიზაციის თანხით, ხოლო ძირითად საშუალებათა უსასყიდლოდ მიწოდებისას – საბაზრო ღირებულებით;
ბ) იზრდება: ბ.ა) საანგარიშო საგადასახადო წლის განმავლობაში ჯგუფისათვის დამატებული, ამ კოდექსის 148-ე მუხლის თანახმად განსაზღვრული ძირითად საშუალებათა (გარდა ძირითადი საშუალებებისა, რომლებიც ამორტიზაციას არ ექვემდებარება) ღირებულებით;
ბ.ბ) საანგარიშო საგადასახადო წლის განმავლობაში ძირითად საშუალებებზე გაწეული რემონტის ხარჯების ზღვრული დონის ზემოთ არსებული თანხით, ამ კოდექსის 115-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად.
7. თუ საგადასახადო წლის განმავლობაში ჯგუფის ძირითად საშუალებათა რეალიზაციის თანხა, ხოლო ძირითად საშუალებათა უსასყიდლოდ მიწოდებისას – მათი საბაზრო ღირებულება, აღემატება ჯგუფის ღირებულებით ბალანსს წლის ბოლოსთვის, ნამეტი თანხა ჩაირთვება ერთობლივ შემოსავალში და ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსი ნულს გაუტოლდება.
8. თუ ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსის თანხა წლის ბოლოსთვის 1000 ლარზე ნაკლებია, ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსის თანხა ექვემდებარება გამოქვითვას.
9. თუ ჯგუფის ყველა ძირითადი საშუალება რეალიზებულია ან ლიკვიდირებულია, ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსის თანხა წლის ბოლოსთვის ექვემდებარება ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვას.
10. გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს, მე-2 და მე-3 ჯგუფებზე გამოიყენოს დაჩქარებული ამორტიზაციის ნორმა, მაგრამ არა უმეტეს ამ მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული შესაბამისი ნორმის ორმაგი ოდენობისა.
11. ეკონომიკური საქმიანობისათვის გამოყენებულ ძირითად საშუალებათა საამორტიზაციო ანარიცხების გამოქვითვის უფლება არა აქვს არამეწარმე ფიზიკურ პირს.
12. ლიზინგის გამცემის მიერ ლიზინგით გაცემული თითოეული ძირითადი საშუალება ცალკე ჯგუფად აღირიცხება. მასზე საამორტიზაციო ანარიცხები გამოიქვითება სალიზინგო გადასახდელების დისკონტირებული ღირებულების ოდენობით, რომელიც განისაზღვრება ლიზინგის პირობებისა და ამ ძირითადი საშუალების ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსის გათვალისწინებით.
13. ლიზინგის ხელშეკრულების ვადის გასვლისას ან ვადაზე ადრე შეწყვეტისას ლიზინგით გაცემული ძირითადი საშუალების ლიზინგის გამცემისათვის დაბრუნების შემთხვევაში ეს ძირითადი საშუალება რჩება იმავე ჯგუფში და შემდგომ ლიზინგით გაცემამდე მასზე საამორტიზაციო ანარიცხების დარიცხვა ჩერდება.
სსკ-ის 112-ე მუხლის შესაბამისად:
1. ძირითადი საშუალებების მიმართ, გარდა საწარმოს კაპიტალში შეტანილისა, გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს, სრულად გამოქვითოს ამ აქტივების ღირებულება იმ საგადასახადო წელს, როდესაც ძირითადი საშუალებები ექსპლუატაციაში შევიდა.
2. ძირითადი საშუალებების ღირებულების სრულად გამოქვითვის უფლების გამოყენების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია იგივე მეთოდი გამოიყენოს ყველა შემდგომი შესყიდული (წარმოებული) ძირითადი საშუალების მიმართ.
3. ძირითადი საშუალებების ღირებულების სრულად გამოქვითვის შემთხვევაში:
ა) აღნიშნული ძირითადი საშუალებები არ შეიტანება ამ კოდექსის 111-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯგუფის ღირებულებით ბალანსში;
ბ) შემდგომში ასეთი აქტივების მიწოდებისას მიღებული ან/და მისაღები თანხები, ხოლო ასეთის არარსებობისას – საბაზრო ღირებულება დამატებული ღირებულების გადასახადის გარეშე ექვემდებარება ერთობლივ შემოსავალში ჩართვას.
4. ძირითადი საშუალებების ღირებულების სრულად გამოქვითვის შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს უფლება არ აქვს, არჩეული გამოქვითვის ნორმა შეცვალოს 5 წლის განმავლობაში. ამასთანავე, გამოქვითვის ასეთი ნორმის არჩევა უნდა მოხდეს იმ საგადასახადო წელს, როდესაც ძირითადი საშუალებები ექსპლუატაციაში შევიდა.
5. ძირითადი საშუალებების ღირებულების სრულად გამოქვითვის უფლება არ ვრცელდება ისეთ ძირითად საშუალებებზე, რომლებიც არ ექვემდებარება ამორტიზაციას.
სსკ-ის 115-ე მუხლის შესაბამისად, 1. ამ კოდექსის 111-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებულ თითოეულ ჯგუფში შემავალ ძირითად საშუალებათა რემონტის ხარჯების გამოქვითვა დასაშვებია ყოველწლიურად, საანგარიშოს წინა საგადასახადო წლის ბოლოსთვის ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსის 5 პროცენტამდე ოდენობით.
2. თანხა, რომელიც აღემატება ამ მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილ ზღვრულ დონეს, ზრდის შესაბამისი ჯგუფის ღირებულებით ბალანსს.
3. ამ კოდექსის 112-ე მუხლით გათვალისწინებული საამორტიზაციო ანარიცხების სრულად გამოქვითვის უფლების გამოყენებისას რემონტის ხარჯები გამოიქვითება სრულად, ამ მუხლით განსაზღვრული შეზღუდვის გაუთვალისწინებლად.
4. იჯარით აღებულ ძირითად საშუალებათა რემონტის ხარჯები, თუ მისი ჩატარება ხელშეკრულების შესაბამისად გათვალისწინებული არ არის საიჯარო გადასახდელების შემცირების ხარჯზე, ექვემდებარება ძირითად საშუალებათა მიმღებთან კაპიტალიზებას და საანგარიშო პერიოდის ბოლოსთვის ქმნის ცალკე ჯგუფს, რომლის დროსაც:
ა) გაწეული ხარჯები ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ამ კოდექსით ძირითად საშუალებათა მიმართ დადგენილი ამორტიზაციის ნორმების მიხედვით, 15 პროცენტის ოდენობით;
ბ) ხელშეკრულების ვადის გასვლის ან ვადაზე ადრე შეწყვეტის შემთხვევაში, თუ ხორციელდება ძირითადი საშუალების მეიჯარისთვის დაბრუნება, აღნიშნული ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსი ნულს გაუტოლდება და დარჩენილი თანხა ერთობლივი შემოსავლიდან არ გამოიქვითება. ამასთანავე, ძირითადი საშუალების მეიჯარისთვის დაბრუნება არ ითვლება მიწოდებად.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი არგუმენტებისა და დავების განხილვის საბჭოზე გამოთქმული მოსაზრებების გათვალიწინებით, სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო მიიჩნევს, რომ ქონების ისტორიული ღირებულების განსაზღვრის მიზნით, გადასახადის გადამხდელს უნდა მიეცეს წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 10 სამუშაო დღის ვადაში სადავო საკითხთან დაკავშირებით აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები, ხოლო აუდიტის დეპარტამენტს უნდა დაევალოს გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების დამატებით შესწავლა და შესწავლის შედეგებიდან გამომდინარე, შესაბამისი საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება).

მომჩივნის არგუმენტაცია
აუდიტორები მიუთითებენ, რომ სსკ-ის 105-ე და 111-ე მუხლების შესაბამისად შემცირდა გადამხდელის მიერ გამოქვითული ხარჯი 463 046 ლარით და საფუძვლად მიუთითებენ იმ გარემოებას, რომ გადამხდელმა ვერ შეძლო წარმოედგინა ქონების შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტი, ხოლო შემოწმების მიერ ვერ მოხერხდა ნარჩენი ღირებულების განსაზღვრა. თუმცა, ფაქტობრივი გარემოებების აღწერისას თვითონვე მიუთითებენ, რომ შპს „ა. კ.-ს“ სერტფიცირებულმა შემფასებელმა მოახდინა საზოგადოების საკუთრებაში არსებული დარეგისტრირებული ქონების კომპლექსის, კერძოდ, მილსადენების, მდებარე გარდაბნის რაიონში სამართლიანი (საბაზრო) ღირებულების განსაზღვრა. შესაბამისად მითითებულისა, აუდიტორებს თვითონაც რომ არ შეძლებოდათ ნარჩენი ღირებულების განსაზღვრა, ფაქტია, რომ სერტიფიცირებული პირის მიერ აღნიშნული შეფასება გაკეთებულია, რაც შესაძლებელი იყო სახელმძღვანელოდ ყოფილიყო გამოყენებული. ამასთან, ქონების შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტების წარდგენასთან დაკავშირებული მოთხოვნა უკანონოა, ვინაიდან ქონება შეძენილია პერიოდში, რომლის მიმართაც ვრცელდება ყიველგავარი ხანდაზმულობის ვადა, რაც კი შესაძლებელია იყოს დადგენილი. ამასთან, საწარმო მითითებულ ქონებას წლების განმავლობაში არიცხავდა ამორტიზაციას და მისი ნარჩენი ღირებულების განსაზღვრა თუნდაც ამ მხრივ დიდ სირთულეს არ წარმოადგენდა. და ბოლოს, მიუხედავად ზემოაღნიშნულისა, როდესაც ქონების გასხვისება ხდება 530 900 ლარად დღგ-ს ჩათვლით (შპს „ა. კ.-ს“ სერტიფიცირებული აუდიტორის შეფასებით 435 500 ლარი დღგ-ს გარეშე), ქონების გამოსაქვითი ხარჯის განსაზღვრა შესაძლებელი იყო №0256 სიტუაციური სახელმძღვანელოს მიხედვითაც. გარდა მითითებულისა, საგადასახადო შემოწმების აქტში მითითებულია ის ფაქტობრივი გარემოებაც, რომ გარდაბნის მუნიციპალიტეტის ხანძარსაწინააღმდეგო სამსახურის მიერ 2013 წლის 18 აგვისტოს შედგენილია №168 აქტი ხანძრის შესახებ, რომელშიც დაფიქსირებულია იმის თაობაზე, რომ ხანძრის შედეგად დაიწვა სხვადასხვა დოკუმენტები.

დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 111-ე მუხლის შესაბამისად:
1. ეკონომიკური საქმიანობისათვის გამოყენებულ ძირითად საშუალებათა საამორტიზაციო ანარიცხები გამოიქვითება ამ მუხლით გათვალისწინებული პირობების მიხედვით.
2. ამორტიზაცია არ ერიცხება მიწას, ხელოვნების ნიმუშებს, სამუზეუმო ექსპონატებს, ისტორიული მნიშვნელობის მქონე ობიექტებს (გარდა შენობა-ნაგებობებისა) და სხვა არაამორტიზებად აქტივებს. ამასთანავე, ამორტიზაცია არ ერიცხება 1000 ლარამდე ღირებულების ძირითად საშუალებას და ბიოლოგიურ აქტივს. 1000 ლარამდე ღირებულების ძირითადი საშუალება მთლიანად გამოიქვითება ერთობლივი შემოსავლიდან იმ საანგარიშო წელს, როდესაც იგი ექსპლუატაციაში გადაეცა, ხოლო ბიოლოგიურ აქტივზე გაწეული ხარჯი გამოიქვითება იმ საანგარიშო წელს, როდესაც იგი ფაქტობრივად იქნა გაწეული.
3. ძირითადი საშუალებები, რომლებიც ამორტიზაციას ექვემდებარება, ჯგუფდება ამორტიზაციის ნორმების მიხედვით.
4. თითოეული ჯგუფის საამორტიზაციო ანარიცხების ოდენობა გამოიანგარიშება საგადასახადო წლის ბოლოს ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსიდან, ამ მუხლის მე-3 ნაწილში მითითებული ამორტიზაციის ნორმების შესაბამისად.
5. შენობებსა და ნაგებობებს (შემდგომში – ნაგებობა) ამორტიზაცია დაერიცხება თითოეულ ნაგებობაზე ცალ-ცალკე. შესაბამისად, თითოეული ნაგებობა ცალკე ჯგუფად განიხილება.
6. საგადასახადო წლის ბოლოსთვის ჯგუფის ღირებულებით ბალანსს შეადგენს შემდეგი წესით განსაზღვრული თანხა – საანგარიშოს წინა საგადასახადო წლის ბოლოსთვის ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსი:
ა) მცირდება:
ა.ა) საანგარიშოს წინა საგადასახადო წელს დარიცხული ამორტიზაციის თანხით;
ა.ბ) ამ მუხლის მე-8 და მე-9 ნაწილების შესაბამისად წარმოებული გამოქვითვების თანხით;
ა.გ) საანგარიშო საგადასახადო წლის განმავლობაში ჯგუფის ძირითად საშუალებათა რეალიზაციის თანხით, ხოლო ძირითად საშუალებათა უსასყიდლოდ მიწოდებისას – საბაზრო ღირებულებით;
ბ) იზრდება:
ბ.ა) საანგარიშო საგადასახადო წლის განმავლობაში ჯგუფისათვის დამატებული, ამ კოდექსის 148-ე მუხლის თანახმად განსაზღვრული ძირითად საშუალებათა (გარდა ძირითადი საშუალებებისა, რომლებიც ამორტიზაციას არ ექვემდებარება) ღირებულებით;
ბ.ბ) საანგარიშო საგადასახადო წლის განმავლობაში ძირითად საშუალებებზე გაწეული რემონტის ხარჯების ზღვრული დონის ზემოთ არსებული თანხით, ამ კოდექსის 115-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად.
7. თუ საგადასახადო წლის განმავლობაში ჯგუფის ძირითად საშუალებათა რეალიზაციის თანხა, ხოლო ძირითად საშუალებათა უსასყიდლოდ მიწოდებისას – მათი საბაზრო ღირებულება, აღემატება ჯგუფის ღირებულებით ბალანსს წლის ბოლოსთვის, ნამეტი თანხა ჩაირთვება ერთობლივ შემოსავალში და ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსი ნულს გაუტოლდება.
8. თუ ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსის თანხა წლის ბოლოსთვის 1000 ლარზე ნაკლებია, ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსის თანხა ექვემდებარება გამოქვითვას.
9. თუ ჯგუფის ყველა ძირითადი საშუალება რეალიზებულია ან ლიკვიდირებულია, ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსის თანხა წლის ბოლოსთვის ექვემდებარება ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვას.
10. გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს, მე-2 და მე-3 ჯგუფებზე გამოიყენოს დაჩქარებული ამორტიზაციის ნორმა, მაგრამ არა უმეტეს ამ მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული შესაბამისი ნორმის ორმაგი ოდენობისა.
ამავე კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება.
ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.
საქმეში არსებული მასალების შესაბამისად დგინდება, რომ შპს „ა. კ.-ს“ სერთიფიცირებულმა შემფასებელმა მოახდინა შპს „გ.-ის“ საკუთრებაში არსებული დარეგისტრირებული ქონების კომპლექსის, კერძოდ, მილსადენების, მდებარე გარდაბნის რაიონში, სამართლიანი (საბაზრო) ღირებულების განსაზღვრა. საზოგადოებამ 2015 წლის ივნისის თვეში, მილსადენები მთლიანად (27 001 გრძ.მ) გაასხვისა შპს „ს.-ზე“ 530 900 ლარად (დღგ-ის გარეშე) და აღნიშნული თანხა ჩართო ერთობლივ შემოსავალში, ასევე, გამოსაქვით ხარჯად აღიარა 463 046 ლარი. რადგანაც აღნიშნული ქონების შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტი საწარმომ ვერ წარმოადგინა, შემოწმების მიერ ვერ მოხერხდა ნარჩენი ღირებულების განსაზღვრა. საგადასახადო კოდექსის 105-ე და 111-ე მუხლის შესაბამისად, შემცირებული იქნა გადამხდელის მიერ გამოქვითული ხარჯი 463 046 ლარით.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შესაბამისად, ქონების ისტორიული ღირებულების განსაზღვრის მიზნით, გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება სადავო საკითხთან დაკავშირებით აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები, ხოლო აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების დამატებით შესწავლა და შესწავლის შედეგებიდან გამომდინარე, შესაბამისი საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება).
აუდიტის დეპარტამენტის 1.08.2018 წლის დასკვნის თანახმად დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების გათვალისწინებით მოხდა საკითხის დამატებით შესწავლა. შემოწმების აქტით დარიცხული თანხები დაექვემდებარა დაკორექტირებას (შემცირებას). სულ შემცირდა 1 735 ლარი. მათ შორის, მოგების გადასახადი - 1 157 ლარი და ჯარიმა - 578 ლარი.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე, მხარეთა არგუმენტაციის გათვალისწინებით, საბჭომ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილება მართლზომიერია და არ არსებობს მისი გაუქმების საფუძველი.

2. ქონების გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება
ფაქტების აღწერა
გადასახადის გადამხდელს 2014 და 2015 წელს გააჩნდა ბალანსზე ძირითადი საშულებები (მილები). აღნიშნული მილები შეფასებულია 2015 წელს კერძო აუდიტორის მიერ. შესაბამისად, შემოწმებით ქონების გადასახადის თანხა გაანგარიშებული იქნა ქონების შეფასების დასკვნის მიხედვით. ფაქტობრივი გარემოებიდან გამომდინარე, საწარმოს დაერიცხა ძირითადი თანხა და ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის საფუძველზე.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შესაბამისად, 2014-2015 წლებში ქონების გადასახადის დასაბეგრი ბრუნვის განსაზღვრის მიზნით, გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები, ხოლო აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა შეისწავლოს გადამხდელის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაცია და შესწავლის შედეგებიდან გამომდინარე, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს შემოწმებით დარიცხული თანხის კორექტირება (შემცირება).

შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაცია
შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 201-ე მუხლიზე, რომლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად: „ქონების გადასახადის გადამხდელია - რეზიდენტი საწარმო/ორგანიზაცია – მის ბალანსზე ძირითად საშუალებად აღრიცხულ აქტივებზე, დაუმონტაჟებელ მოწყობილობებზე, დაუმთავრებელ მშენებლობაზე, აგრეთვე მის მიერ ლიზინგით გაცემულ ქონებაზე.“
ამასთან, სსკ-ის 202-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად: „საწარმოსთვის/ორგანიზაციისთვის ქონების გადასახადის წლიური განაკვეთი განისაზღვრება დასაბეგრი ქონების ღირებულების არა უმეტეს 1 პროცენტის ოდენობით. ამ ნაწილის მიზნებისათვის დასაბეგრი ქონების ღირებულება არის საშუალო წლიური საბალანსო ნარჩენი ღირებულება (გამოიანგარიშება კალენდარული წლის დასაწყისისა და ბოლოსთვის აქტივების საშუალო ღირებულების მიხედვით), რომელიც ქვემოთ ჩამოთვლილ შემთხვევებში მხოლოდ უძრავ ქონებასთან მიმართებით უნდა გაიზარდოს:
ა) 2000 წლამდე მიღებულ აქტივებზე – 3-ჯერ;
ბ) 2000 წლიდან 2004 წლამდე მიღებულ აქტივებზე – 2-ჯერ;
გ) 2004 წელს მიღებულ აქტივებზე – 1.5-ჯერ;
დ) იმ აქტივებზე, რომელთა მიღების შესახებ ინფორმაცია არ არსებობს, – ამ ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული ოდენობით.“
დავების განხილვის საბჭო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96–ე მუხლზე, რომლის თანახმად ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, რისთვისაც ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 97–ე მუხლის საფუძველზე მტკიცებულებათა გამოკვლევისათვის უფლებამოსილია გამოითხოვოს საქმესთან დაკავშირებული დოკუმენტები, შეაგროვოს ცნობები, მოუსმინოს დაინტერესებულ მხარეებს, დანიშნოს ექსპერტიზა, გამოიყენოს აუცილებელი
დოკუმენტები და აქტები.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო მიიჩნევს, რომ საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას ამდენად, სადავო მეორე საკითხთან დაკავშირებით 2014-2015 წლებში ქონების გადასახადის დასაბეგრი ბრუნვის განსაზღვრის მიზნით გადასახადის გადამხდელს უნდა მიეცეს წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 10 სამუშაო დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები ხოლო აუდიტის დეპარტამენტს უნდა დაევალოს შეისწავლოს გადამხდელის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაცია და შესწავლის შედეგებიდან გამომდინარე სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში განახორციელოს შემოწმებით დარიცხული თანხის კორექტირება (შემცირება).

მომჩივნის არგუმენტაცია
აუდიტორები მიუთითებენ, რომ გადამხდელს 2014 და 2015 წელს ბალანსზე გააჩნდა ძირითადი საშუალებები (შენობები, მილები). აღნიშნული მილები შეფასებულია 2015 წელს კერძო აუდიტორის მიერ. შესაბამისად, შემოწმებით გადასახადის თანხა გაანგარიშებულ იქნა ქონების შეფასების დასკვნის მიხედვით. გაუგებარია, 2015 წლის ქონების შეფასების ღირებულება როგორ უნდა დაერიცხა გადამხდელს 2014 წელს. ამასთან, თუ საწარმოს გააჩნია ბალანსზე ძირითადი საშუალებები (მილები), მაშინ ასახვა რატომ არ ჰპოვა ნარჩენმა საბალანსო ღირებულებამ ან აუდიტორის მიერ შეფასებულმა თანხამ გამოსაქვით ხარჯებში. ამასთან, თუ 2014 წლისთვის ჩავთვლით, რომ ქონების გადასახადის თანხა 9 995 (1%) ლარია, ქონების ღირებულება 2014 წლისათვის ყოფილა 999 500 ლარი, რაც გაუგებარია, ვინაიდან აღნიშნული ოდენობის ქონების ღირებულებას საწარმო არასდროს არ ფლობდა, მითუმეტეს 2014 წელს და ისიც არც იყო 2015 წლის დასკვნით „დადგენილი“. ამასთან, სსკ-ის 202-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, დასაბეგრი ქონების ღირებულება არის საშუალო წლიური საბალანსო ნარჩენი ღირებულება (გამოიანგარიშება კალენდარული წლის დასაწყისისა და ბოლოსათვის აქტივების საშუალო ღირებულების მიხედვით). შესაბამისად, საგადასახადო კოდექსის მიხედვით თუ გავიანგარიშებთ 2014 წლის ქონების გადასახადს, მაშინ მისი ღირებულება საწყისი ღირებულებისა და საბოლოო ღირებულების ჯამი უნდა ყოფილიყო 1 მილიონ 999 ათასი ლარი. მომჩივანი ფიქრობს, რომ ამ ნაწილში შემოწმების აქტში დაშვებულ შეცდომებს დამატებითი განმარტება არ სჭირდება და ის სრულად უნდა გაუქმდეს. ანალოგიურად, 2014 წელთან დაკავშირებული პოზიციის გათვალისწინებით, სრულად უნდა გაუქმდეს 2015 წელზე დამატებით დარიცხული ქონების გადასახადი. (2015 წლის დასაწყისისათვის ქონება არ იყო შეფასებული, ხოლო წლის ბოლოსთვის, უნდა ვიფიქოთ, რომ საზოგადოებას ქონება ქონდა ნული).

დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 201-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ქონების გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი საწარმო/ორგანიზაცია – მის ბალანსზე ძირითად საშუალებად ან/და საინვესტიციო ქონებად აღრიცხულ აქტივებზე, დაუმონტაჟებელ მოწყობილობებზე, დაუმთავრებელ მშენებლობაზე, აგრეთვე მის მიერ ლიზინგით გაცემულ ქონებაზე.
ამავე კოდექსის 202-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საწარმოსთვის/ორგანიზაციისთვის ქონების გადასახადის წლიური განაკვეთი განისაზღვრება დასაბეგრი ქონების ღირებულების არა უმეტეს 1 პროცენტის ოდენობით. ამ ნაწილის მიზნებისათვის დასაბეგრი ქონების ღირებულება არის საშუალო წლიური საბალანსო ნარჩენი ღირებულება (გამოიანგარიშება კალენდარული წლის დასაწყისისა და ბოლოსთვის აქტივების საშუალო ღირებულების მიხედვით), რომელიც ქვემოთ ჩამოთვლილ შემთხვევებში მხოლოდ უძრავ ქონებასთან მიმართები თ უნდა გაიზარდოს:
ა) 2000 წლამდე მიღებულ აქტივებზე – 3-ჯერ;
ბ) 2000 წლიდან 2004 წლამდე მიღებულ აქტივებზე – 2-ჯერ;
გ) 2004 წელს მიღებულ აქტივებზე – 1.5-ჯერ;
დ) იმ აქტივებზე, რომელთა მიღების შესახებ ინფორმაცია არ არსებობს, – ამ ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული ოდენობით.
შემოწმების აქტის თანახმად დგინდება, რომ გადასახადის გადამხდელს 2014 და 2015 წელს გააჩნდა ბალანსზე ძირითადი საშულებები (მილები). აღნიშნული მილები შეფასებულია 2015 წელს კერძო აუდიტორის მიერ. შესაბამისად, შემოწმებით ქონების გადასახადის თანხა გაანგარიშებული იქნა ქონების შეფასების დასკვნის მიხედვით. ფაქტობრივი გარემოებიდან გამომდინარე, საწარმოს დაერიცხება ძირითადი თანხა და ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის საფუძველზე.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შესაბამისად, 2014-2015 წლებში ქონების გადასახადის დასაბეგრი ბრუნვის განსაზღვრის მიზნით, გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები, ხოლო აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა შეისწავლოს გადამხდელის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაცია და შესწავლის შედეგებიდან გამომდინარე, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს შემოწმებით დარიცხული თანხის კორექტირება (შემცირება).
აუდიტის დეპარტამენტის 1.08.2018 წლის დასკვნის თანახმად დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების გათვალისწინებით მოხდა საკითხის დამატებით შესწავლა, აღნიშნულის მტკიცებულებად გამოიყენეს 2009 წლის 24 ნოემბრის №ბს-847-811 უზენაესი სასამართლოს განჩინება. შპს „ნავთობი და გაზის კორპორაციას“ ქონების გადასახადი მიწაზე უნდა დარიცხვოდა მხოლოდ იმ შემთხვევაში თუ დადასტურდებოდა მიწის საკუთრების ან მიწით სარგებლობის უფლების წარმოშობა ან სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის ფაქტობრივი მფლობელობა. შემოწმებით დგინდება, რომ შპს „გ.-ს“ უფიქსირდება მხოლოდ საკადასტრო კოდი №81. 06. 00.11 მიწის აღნაგობით ფლობა 10 წლის ვადით. (აღნიშნული მოიცავდა შესამოწმებელ პერიოდს). ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საზოგადოებას ნაწილობრივ შეუმცირდა მიწაზე ქონების გადასახადი.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მხარეთა არგუმენტაციის გათვალისწინებით, საბჭომ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილება მართლზომიერია და არ არსებობს მისი გაუქმების საფუძველი.

3. გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადის ნაწილში თანხების დარიცხვა.
ფაქტების აღწერა
გადასახადის გადამხდელს არ აქვს ნაწარმოები ბუღალტრული აღიცხვა. გადამხდელის ახსნა-განმარტებით, არ გააჩნია დებიტორული და კრედიტორული დავალიაენება. არსებული დოკუმენტებით და ბანკის ამონაწერების საფუძველზე შემოწმების მიერ შედგენილი იქნა ფულის მოძრაობა, რის შედგედგადაც აღმოჩნდა, რომ 2015 წელს დირექტორს გატანილი აქვს 230 540 ლარი სამეურნეო ხარჯებისთვის, რომლის მიზნობრივი ხარჯვაც არ დასტურდება. ასევე დადგინდა, რომ ლიკვიდაციის თარიღისთვის კიდევ უნდა არსებულიყო ფულადი ნაშთი 283 349 ლარის ოდენობით. აღნიშნული თანხები დაიბეგრა დივიდენად. შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა ძირითადი თანხა და ჯარიმა სსკ-ის 275-ე მუხლის შესაბამისად.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს მისი არგუმენტაციის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია/მტკიცებულებები, ხოლო აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადამხდელის მონაწილეობით შეისწავლოს დამატებით წარმოდგენილი დოკუმენტაცია/მტკიცებულებები, გამოვლენილი ტექნიკური უზუსტობები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება).

შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაცია
სადავო საკითხთან დაკავშირებით დავების განხილვის საბჭო მიუთითებს:
სსკ-ის 100-ე მუხლის შესაბაისად: 1. რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლების გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან. 2. არარეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროებიდან მიღებული შემოსავლებისაგან. 3. ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ნებისმიერი ფორმით ან/და საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, კერძოდ:
ა) ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლები;
ბ) ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან;
გ) სხვა შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან და ეკონომიკურ საქმიანობასთან.
სსკ-ის 101-ე მუხლის შესაბამისად: 1. ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.
სსკ-ის 102 მუხლის შესაბამისად: 1. ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება: ა) საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები; ბ) აქტივების რეალიზაციით მიღებული ნამეტი შემოსავალი; გ) ეკონომიკური საქმიანობის შეზღუდვის ან/და საწარმოს დახურვის შედეგად მიღებული შემოსავლები; დ) ძირითად საშუალებათა რეალიზაციით მიღებული თანხები, ხოლო ძირითად საშუალებათა უსასყიდლოდ მიწოდებისას საბაზრო ღირებულება შემოსავალში შეიტანება ამ კოდექსის 111-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიხედვით; ე) კომპენსირებული გამოქვითვები ამ კოდექსის 146-ე მუხლის მიხედვით; ვ) პროცენტების სახით მიღებული შემოსავლები, გარდა ფიზიკური პირის მიერ ბანკებსა და სხვა საკრედიტო დაწესებულებებში დეპოზიტებსა და ანაბრებზე ფულადი სახსრების განთავსებიდან პროცენტის სახით მიღებული შემოსავლისა; ლ) სხვა ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავალი.
2. საქონლის/მომსახურების უსასყიდლოდ მიწოდებისას ერთობლივ შემოსავალში ასახვას ექვემდებარება ამ საქონლის/მომსახურების საბაზრო ფასი. ეს არ ეხება იმ სარეკლამო საქონლის უსასყიდლოდ გავრცელებას, მათ შორის, საცალო რეალიზატორის მეშვეობით, რომელსაც დამოუკიდებელი სამომხმარებლო მახასიათებლები არ გააჩნია და
ძირითადი საქონლის/მომსახურების მიწოდების განუყოფელი ნაწილია.
სსკ-ის 105-ე მუხლის შესაბამისად: 1. ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება.
2. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.
დავების განხილვის საბჭო მიუთითებს, სსკ-ის მე-8 მუხლის მე-12 ნაწილზე, რომლის მიხედვით დივიდენდი არის აქციონერის/მოწილის მიერ აქციებიდან ან უფლებებიდან (წილებიდან) მიღებული (მათ შორის, პრივილეგირებული აქციებიდან პროცენტის სახით მიღებული) ნებისმიერი შემოსავალი, რომელიც მიიღება მოგების განაწილების შედეგად და რომელსაც იურიდიული პირი უნაწილებს აქციონერებს/მონაწილეებს, კაპიტალში მათი კუთვნილი აქციების/უფლებების პროპორციულად ან პროპორციის დაცვის გარეშე.
სსკ-ის 154-ე მუხლის შესაბამისად, 1. გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, კერძოდ:
ა) პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს, გარდა:
ბ) პირი, რომელიც პირს უხდის პენსიას, გარდა იმ პენსიისა, რომელიც გაიცემა სახელმწიფო სოციალური უზრუნველყოფის სისტემაში;
გ) პირი, რომელიც იხდის ამ კოდექსის 134-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრულ გადასახდელებს;
დ) საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც გაწეული მომსახურების ღირებულებას უნაზღაურებს ფიზიკურ პირს, რომელიც ინდივიდუალურ მეწარმედ რეგისტრირებული არ არის;
ზ) რეზიდენტი საწარმო, რომელიც პირს უხდის დივიდენდს;
2. გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას:
ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;
ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები;
გ) შემოსავლის გადამხდელის სახელით გადასახადისა და სანქციების თანხა შეიძლება გადაიხადოს შემოსავლის მიმღებმა.
3. პირი, რომელიც ამ მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად გადახდის წყაროსთან აკავებს გადასახადს, ვალდებულია:
ა) ბიუჯეტში გადარიცხოს გადასახადი პირისათვის თანხის გადახდისთანავე, ხოლო განაცემის არაფულადი ფორმით განხორციელების შემთხვევაში – შესაბამისი თვის ბოლო რიცხვში;
ბ) ხელფასის გადახდისას შემოსავლის მიმღებ ფიზიკურ პირს მისი მოთხოვნის შემთხვევაში მისცეს ცნობა ამ პირის გვარისა და სახელის, შემოსავლის თანხისა და სახეობის, აგრეთვე დაკავებული გადასახადის (თუ გადასახადი დაკავებული იყო) თანხის მითითებით;
გ) ცნობა შემოსავლის მიმღები პირის სარეგისტრაციო ნომრის, გვარისა და სახელის, საცხოვრებელი ადგილის მისამართის, საანგარიშო პერიოდისათვის შემოსავლის საერთო თანხისა და დაკავებული გადასახადის საერთო თანხის მითითებით:
გ.ა) წარუდგინოს საგადასახადო ორგანოს არა უგვიანეს გადასახადის დაკავების თვის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა;
გ.ბ) გადასცეს შემოსავლის მიმღებ პირს მისი მოთხოვნის შემთხვევაში.
4. ამ მუხლის პირველ ნაწილში აღნიშნული საგადასახადო აგენტი ვალდებულია, ამ კოდექსის 153-ე მუხლის მე-5 ნაწილით დადგენილ ყოველ საანგარიშო პერიოდზე, არა უგვიანეს ამ პერიოდის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილი წესითა და ფორმით საგადასახადო ორგანოში წარადგინოს დეკლარაცია განხორციელებული განაცემების დაბეგვრასთან დაკავშირებით.
სსკ-ის 270-ე მუხლის მიხედვით: 1. საგადასახადო სანქცია არის პასუხისმგებლობის ზომა ჩადენილი საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის. 2. საგადასახადო სანქცია გამოიყენება გაფრთხილების, საურავის, ფულადი ჯარიმის, საქართველოს საბაჟო საზღვრის გადაკვეთის უფლების შეზღუდვის, სამართალდარღვევის საქონლის ან/დასატრანსპორტო საშუალების უსასყიდლოდ ჩამორთმევის სახით, ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.
სსკ-ის მუხლი 272-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, საურავის დარიცხვა ხორციელდება გადასახადის თანხაზე და იგი არის სხვაობა გადასახადის გადამხდელის შეუსრულებელ საგადასახადო ვალდებულებებსა და ზედმეტად გადახდილი გადასახადების ჯამს შორის. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, საურავის დარიცხვა ხორციელდება თითოეული ვადაგადაცილებული დღისათვის: ა) იმპორტის გადასახდელებზე − ვალდებულების წარმოქმნის მე-4 დღიდან; ბ) ყველა სხვა შემთხვევაში − შესაბამისი ვალდებულების წარმოქმნის მომდევნო დღიდან.
ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, საურავი შეადგენს გადაუხდელი გადასახადის თანხის 0,06 პროცენტს ყოველი ვადაგადაცილებული დღისათვის. გადასახადის გადახდის ვადის გადაცილების შემთხვევაში გადასახადის გადახდის დღე ითვლება ვადაგადაცილებულ დღედ.
სსკ-ის 275-ე მუხლის შესაბამისად:
1. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, − იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.
2. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა,− იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.
სზაკ–ის 96–ე მუხლის მე–2 პუნქტის თანახმად, დაუშვებელია, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ– სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ.
საქმეზე არსებული მასალებითა და დავების განხილვის საბჭოზე გამოთქმული მოსაზრებების გათვალისწინებით, სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო მიიჩნევს, რომ გადასახადის გადამხდელს უნდა მიეცეს წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 10 სამუშაო დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს მისი არგუმენტაციის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია/მტკიცებულებები, ხოლო აუდიტის დეპარტამენტს უნდა დაევალოს გადამხდელის მონაწილეობით შეისწავლოს დამატებით წარმოდგენილი დოკუმენტაცია/მტკიცებულებები, გამოვლენილი ტექნიკური უზუსტობები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში,განახორციელოს შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება).

მომჩივნის არგუმენტაცია
აუდიტორები მიუთითებენ, რომ 2015 წელს დირექტორს გატანილი აქვს 230 540 ლარი სამეურნეო ხარჯებისათვის, რომლის მიზნობრივი ხარჯვაც არ დასტურდება. ამ შემთხვევაში რა თანხა იქნა გახარჯული არამიზნობრივად, რომელიც შესაძლებელი იყო დივიდენდის სახით გაცემულად ჩაეთვალათ და რა თანხა იყო გახარჯული მიზნობრივად, გაურკვეველია. ასევე დადგინდა, რომ ლიკვიდაციის თარიღისათვის კიდევ უნდა არსებულიყო ფულადი ნაშთი 283 349 ლარის ოდენობით. (შემოსავალი მიღებული აქვს 435 500 ლარის ოდენობით). შემოწმებით აღნიშნული თანხები დაიბეგრა დივიდენდად. აუდიტორების მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი სალაროს ინვენტარიზაციის აქტი, რომლითაც დადასტურდებოდა/არ დადასტურდებოდა სალაროში ნაღდი ფულის არსებობა/არარსებობა. ასეთ შემთხვევაში უნდა შედგენილიყო სალაროს ინვენტარიზაციის აქტი. აღნიშნულ ნაწილში აუდიტის დეპარტამენტს უნდა დაევალოს გადამხდელის მონაწილეობით საკითხის ხელახლა შესწავლა და შეჯერებული პოზიციებიდან გამომდინარე, დარიცხული თანხების კორექტირება.

დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-12 ნაწილის შესაბამისად, დივიდენდი არის აქციონერის/მოწილის მიერ აქციებიდან ან უფლებებიდან (წილებიდან) მიღებული (მათ შორის, პრივილეგირებული აქციებიდან პროცენტის სახით მიღებული) ნებისმიერი შემოსავალი, რომელიც მიიღება მოგების განაწილების შედეგად და რომელსაც იურიდიული პირი უნაწილებს აქციონერებს/მოწილეებს, კაპიტალში მათი კუთვნილი აქციების/უფლებების პროპორციულად ან პროპორციის დაცვის გარეშე.
ამავე კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, კერძოდ: რეზიდენტი საწარმო, რომელიც პირს უხდის დივიდენდს.
საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით:
1. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, − იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.
2. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა, − იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.
ამავე კოდექსის 272-ე მუხლის თანახმად, საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.
შემოწმების აქტის შესაბამისად დგინდება, რომ გადასახადის გადამხდელს არ აქვს ნაწარმოები ბუღალტრული აღიცხვა. გადამხდელის ახსნა-განმარტებით, არ გააჩნია დებიტორული და კრედიტორული დავალიაენება. არსებული დოკუმენტებით და ბანკის ამონაწერების საფუძველზე შემოწმების მიერ შედგენილი იქნა ფულის მოძრაობა, რის შედგედგადაც აღმოჩნდა, რომ 2015 წელს დირექტორს გატანილი აქვს 230 540 ლარი სამეურნეო ხარჯებისთვის, რომლის მიზნობრივი ხარჯვაც არ დასტურდება. ასევე დადგინდა, რომ ლიკვიდაციის თარიღისთვის კიდევ უნდა არსებულიყო ფულადი ნაშთი 283 349 ლარის ოდენობით. აღნიშნული თანხები დაიბეგრა დივიდენად. შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელს დაერიცხება ძირითადი თანხა და ჯარიმა სსკ-ის 275-ე მუხლის შესაბამისად.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს მისი არგუმენტაციის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია/მტკიცებულებები, ხოლო აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადამხდელის მონაწილეობით შეისწავლოს დამატებით წარმოდგენილი დოკუმენტაცია/მტკიცებულებები, გამოვლენილი ტექნიკური უზუსტობები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება).
აუდიტის დეპარტამენტის დასკვნის თანახმად დგინდება, რომ აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით გადასახადის გადამხდელს დამატებით არ წარუდგენია მტკიცებულებები. შესაბამისად, არ განხორციელდა დარიცხული თანხების კორექტირება.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე, მხარეთა არგუმენტაციის გათვალისწინებით, საბჭომ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში შემოსავლების სამსახურის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მართლზომიერია და არ არსებობს მისი გაუქმების საფუძველი.

4. 2014-2015 წლებში შეძენილი ბუნებრივი აირის ღირებულებისა და მისი რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავლების გაანგარიშება („სემეკის“ მიერ დადგენილი ბუნებრივი აირის დანაკარგის გათვალისწინება)
ფაქტების აღწერა
გადასახადის გადამხდელი სადავოდ ხდის 2014-2015 წლებში შეძენილი ბუნებრივი აირის ღირებულების და მისი რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავლების გაანგარიშების საკითხს და აცხადებს, რომ შემმოწმებლის მიერ არ არის გამოკლებული „სემეკის“ მიერ დადგენილი ბუნებრივი აირის დანაკარგები.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შესაბამისად, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა სადავო საკითხის დამატებით შესწავლა, 2014-2015 წლებში შეძენილი ბუნებრივი აირის ღირებულებისა და მისი რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავლების „სემეკის“ მიერ დადგენილი ნორმების შესაბამისად გაანგარიშება, ხოლო შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება).

შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაცია
შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო მიუთითებს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96–ე მუხლზე, რომლის თანახმად ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, რისთვისაც ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 97–ე მუხლის საფუძველზე მტკიცებულებათა გამოკვლევისათვის უფლებამოსილია გამოითხოვოს საქმესთან დაკავშირებული დოკუმენტები, შეაგროვოს ცნობები, მოუსმინოს დაინტერესებულ მხარეებს, დანიშნოს ექსპერტიზა, გამოიყენოს აუცილებელი დოკუმენტები და აქტები.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო მიიჩნევს, რომ საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას. ამდენად, სადავო საკითხთან დაკავშირებით აუდიტის დეპარტამენტს უნდა დაევალოს სადავო საკითხის დამატებით შესწავლა, 2014-2015 წლებში შეძენილი ბუნებრივი აირის ღირებულებისა და მისი რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავლების „სემეკის“ მიერ დადგენილი ნორმების შესაბამისად გაანგარიშება, ხოლო შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება).

მომჩივნის არგუმენტაცია
გადასახადის გადამხდელს გარკვეული პრეტენზიები გააჩნია შემოწმების აქტის მიმართ შეძენილი საქონლის, მასალებისა და ნედლეულის ნაწილში. კერძოდ, თვლის, რომ აღნიშნულ ნაწილში არასრულადაა ასახული როგორც 2014 და 2015 წელს შეძენილი ბუნებრივი აირის ღირებულება, ასევე, მისი რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავლები (არაა დაკლებული სემეკის მიერ დადგენილი ბუნებრივი აირის დანაკარგი). ასევე, არ ეთანხმება ამორტიზაციის თანხების გამოქვითვებში გაუთვალისწინებლობას. 2015 წლის ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებულ შემოსავლებში გაურკვეველია განაწილების მომსახურების ღირებულების 36 625 ლარის ჩართვა. კერძოდ, გაურკვეველია, რა შემთხვევაზეა საუბარი აღნიშნულ შემთხვევაში.

დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
გადასახადის გადამხდელი სადავოდ ხდის 2014-2015 წლებში შეძენილი ბუნებრივი აირის ღირებულების და მისი რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავლების გაანგარიშების საკითხს და აცხადებს, რომ შემმოწმებლის მიერ არ არის გამოკლებული „სემეკის“ მიერ დადგენილი ბუნებრივი აირის დანაკარგები.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შესაბამისად, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა სადავო საკითხის დამატებით შესწავლა, 2014-2015 წლებში შეძენილი ბუნებრივი აირის ღირებულებისა და მისი რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავლების „სემეკის“ მიერ დადგენილი ნორმების შესაბამისად გაანგარიშება, ხოლო შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება).
აუდიტის დეპარტამენტის დასკვნის თანახმად დგინდება, რომ აღნიშნული საკითხი შესწავლილ იქნა შემმოწმებლის მიერ „სემეკის“ ნორმების მიხედვით, დამატებითი მტკიცებულებების არქონის გამო დარიცხული თანხები არ დაექვემდებარა კორექტირებას.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მხარეთა არგუმენტაციის გათვალისწინებით, საბჭომ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილება მართლზომიერია და არ არსებობს მისი გაუქმების საფუძველი.

5. ბანკზე გადახდილი საკომისიოს ნაწილში გამოქვითვას დაქვემდებარებული სხვა ხარჯების დაანგარიშება
ფაქტების აღწერა
გადასახადის გადამხდელი სადავოდ ხდის ბანკზე გადახდილი საკომისიოს ნაწილში გამოქვითვას დაქვემდებარებული სხვა ხარჯების დაანგარიშებას. აღნიშნულ ნაწილში შემოსავლების სამსახურმა არ დააკმაყოფილა საჩივარი.

შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაცია
არგუმენტაცია არ არის წარმოდგენილი.

მომჩივნის არგუმენტაცია
გადასახადის გადამხდელი კატეგორიულად არ ეთანხმება შემმოწმებლებს გამოქვითვას დაქვემდებარებულ სხვა ხარჯების ნაწილში ბანკზე გადახდილი საკომისიოს ნაწილში. კერძოდ, 2015 წლის სხვა ხარჯებიდან ნაცვლად 15 907 ლარისა, სხვა ხარჯის სახით აღიარებულია მხოლოდ 361 ლარი, რაც არამართებულად მიაჩნია და ფიქრობს, რომ საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით.

დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება.
ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.
გადასახადის გადამხდელი სადავოდ ხდის ბანკზე გადახდილი საკომისიოს ნაწილში გამოქვითვას დაქვემდებარებული სხვა ხარჯების დაანგარიშებას. აღნიშნულ ნაწილში შემოსავლების სამსახურმა არ დააკმაყოფილა საჩივარი.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მხარეთა არგუმენტაციის გათვალისწინებით, საბჭომ მიიჩნია, რომ მომჩივნის მოთხოვნა დაუსაბუთებელია და არ არის გამყარებული სათანადო მტკიცებულებებით. შესაბამისად, ამ ნაწილში შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილება მართლზომიერია და არ არსებობს მისი გაუქმების საფუძველი.

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით, 305-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და გადაწყვიტა:

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი, მე-12 კილომეტრი, №6) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
დათო გაბლიშვილი

სხდომის თავმჯდომარე