თარიღი: 12/25/2019
ნომერი: 9295/2/201
მუხლი:
კატეგორია: საგადასახადო სანქცია,
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
 

№9295/2/2019

25.12.2019

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

მომჩივანი: გ. ლ. (ს/ნ ...)
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, დ. გაბლიშვილის (სხდომის თავმჯდომარე), მ. ადეიშვილის, მ. ბარათაშვილის, დ. გახარიას, შ. გვენეტაძის, გ. თინიკაშვილის, შ. კომლაძის, დ. რუხაძის, გ. ფერაძის შემადგენლობით, 25.12.2019 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება გ. ლ.-ს 27.09.2019 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე.

დავის საგანი:
უარი სანქციისაგან გათავისუფლებაზე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:
1. აუდიტის დეპარტამენტის 26.06.2019 წლის №078-7 საგადასახადო მოთხოვნა;
2. შემოსავლების სამსახურის 17.09.2019 წლის №31964 ბრძანება.

დარიცხული თანხა: 4732 ლარი;
დღგ - 1916 ლარი;
საშემოსავლო გადასახადი - 1199 ლარი;
ჯარიმა - 1438 ლარი;
საურავი - 179 ლარი.

ფაქტების აღწერა
გადამხდელის საქმიანობაა პურის წარმოება. აღნიშნული საქმიანობა დაიწყო 2018 წლის ნოემბრის თვიდან, ეკონომიკური საქმიანობის განხორციელების ადგილია ქალაქ ... იჯარით აღებული საცხობი. შესამოწმებელ პერიოდში მეწარმეს ნაწარმოები აქვს ერთი სახეობის პური და ყველა რეალიზაციაზე გამოწერილი აქვს ელ.ზედნადები.
აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარდა ფ/პ გ. ლ.-ს საქმიანობის სრული კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგები აისახა 24.06.2019 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტში.
შემოწმების აქტის თანახმად, შემოწმების პროცესში დამუშავებულია შემოსავლების სამსახურის ერთიანი ელექტრონული ბაზა და გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი პირველადი სააღრიცხვო დოკუმენტაცია, რომლის ანალიზის შედეგად ირკვევა, რომ:
ა) მეწარმეს არასწორად აქვს დეკლარირებული 2018 წლის წლიურ საშემოსავლო დეკლარაციაში ერთობლივი შემოსავლის მონაცემი. აღნიშნულ პერიოდზე გამოწერილი ელ. ზედნადებები, არ იყო დეკლარირებული. შემოწმებით, სსკ-ის მე-100 მუხლის მიხედვით, დაკორექტირდა 2018 წლის წლიურ საშემოსავლო დეკლარაციაში ერთობლივი შემოსავლის მონაცემი და გაიზარდა 3740 ლარით.
ბ) გადამხდელს აღნიშნულ პერიოდზე გამოწერილ ელ. ზედნადებები არ ჰქონდა დაბეგრილი დღგ-ით. ასევე, მეწარმეს არასწორად აქვს დეკლარირებული 2018 წლის წლიურ საშემოსავლო დეკლარაციაში გამოსაქვითი ხარჯები. შემოწმებით, სსკ-ის 161-ე მუხლის მიხედვით დაკორექტირდა 2018-2019 წლის დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა და სალდირებულად გაიზარდა 10647 ლარით, კერძოდ, შემოწმებით, სსკ-ის 105-ე მუხლის მიხედვით დაკორექტირდა 2018 წლის წლიურ საშემოსავლო დეკლარაციაში გამოსაქვითი ხარჯები.
შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 25.06.2019 წლის №21031 ბრძანება და 26.06.2019 წლის №078-7 საგადასახადო მოთხოვნა, რომელიც 26.07.2019 წელს გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში და რომლის 17.09.2019 წლის №31964 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაცია
სსკ-ის 79-ე მუხლის მიხედვით, საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი ფიზიკური პირი.
ამავე კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.
სსკ-ის მე-100 მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილების თანახმად, რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლების გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან.
ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ნებისმიერი ფორმით ან/და საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, კერძოდ:
ა) ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლები;
ბ) ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან;
გ) სხვა შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან და ეკონომიკურ საქმიანობასთან.
ამავე კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილის მიხედვით, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.
სსკ-ის 161-ე მუხლის მიხედვით დღგ-ის დასაბეგრი ოპერაციებია:
ა) საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში განხორციელებული საქონლის მიწოდება ან/და მომსახურების გაწევა, რომლის დროსაც:
ა.ა) დასაბეგრი ოპერაციის თანხა განისაზღვრება დღგ-ის გადამხდელის მიერ მიღებული ან მისაღები კომპენსაციის თანხის მიხედვით (გადასახადების, მოსაკრებლებისა და სხვა გადასახდელების ჩათვლით). დღგ-ის ან/და პირგასამტეხლოს გარეშე, გარდა ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა.
სსკ-ის 169-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, დასაბეგრი ბრუნვა არის საანგარიშო პერიოდში განხორციელებული დასაბეგრი ოპერაციების, საქონლის ექსპორტისა და საქონლის რეექსპორტის თანხის ჯამი.
სსკ-ის 170-ე მუხლის თანახმად, ბიუჯეტში შესატანი დღგ მოიცავს დასაბეგრი ბრუნვიდან ბიუჯეტში შესატან დღგ-ის თანხას, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა დასაბეგრ ბრუნვაზე დარიცხულ დღგ-ის თანხასა და ჩასათვლელ დღგ-ის თანხებს შორის.
შემოსავლების სამსახური სადავო საკითხთან დაკავშირებით მიუთითებს, სსკ-ის 171-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირი ვალდებულია შესაბამის საგადასახადო ორგანოში წარადგინოს დღგ-ის დეკლარაცია ყოველ საანგარიშო პერიოდზე არა უგვიანეს ამ პერიოდის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა და ამავე ვადაში გადაიხადოს დღგ.
სსკ-ის 269-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.
სსკ-ის 275-ე მუხლის თანახმად:
2. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი, 2¹ და 2² ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, − იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.
2¹. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტს არ აღემატება, − იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.
22. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტზე მეტია და 20 პროცენტს არ აღემატება, − იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 25 პროცენტის ოდენობით.
3. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში შესამცირებლად გამოანგარიშებული თანხის/დაბრუნებას დაქვემდებარებული თანხის გაზრდა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირებად განიხილება და შესაბამის შემთხვევაში იწვევს ამ მუხლის პირველი−22 ნაწილებით გათვალისწინებულ პასუხისმგებლობას.
სსკ-ის 272-ე მუხლის თანახმად,
1. საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.
2. საურავი ერიცხება გადასახადის თანხას, რომელიც არის სხვაობა გადასახადის გადამხდელის მიერ შეუსრულებელ საგადასახადო ვალდებულებებსა და ზედმეტად გადახდილი გადასახადების ჯამს შორის. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, საურავის დარიცხვა ხორციელდება თითოეული ვადაგადაცილებული დღისათვის, გადასახადის გადახდის ვადის ამოწურვის დღის მომდევნო დღიდან.
შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება უკავშირდება მის მიერ დაშვებულ შეცდომას, გადამხდელი კეთილსინდისიერია იმ შემთხვევაში თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მის მიერ დაშვებული შეცდომით (არცოდნით). კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირი მოქმედებს საპატიებელი შეცდომის პირობებში ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას), ხოლო იმ შემთხვევაში თუ პირი მოქმედებდა თვითიმედოვნებით ან დაუდევრობით არ შეიძლება გათავისუფლდეს საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან. სსკ-ის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს.
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს, რომ მომჩივნის მიერ არასწორად არის დეკლარირებული 2018 წლის წლიურ საშემოსავლო დეკლარაციაში ერთობლივი შემოსავლის და გამოსაქვითი ხარჯების მონაცემები. რაზეც გადამხდელს დაერიცხა შესაბამისი გადასახადები და სანქცია. შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ მომჩივანი არ მიუთითებს, რაიმე კონკრეტულ გარემოებაზე, რომელიც დაადასტურებდა შემოწმებით დარიცხული თანხების კანონშეუსაბამობას. საქმის ირგვლივ არსებული მასალების გათვალისწინებით, შემოსავლების
სამსახურმა მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მართლზომიერად იქნა გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრული. ამასთან, შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება არ დგინდება, შესაბამისად პირი არ მოქმედებდა საპატიებელი შეცდომის პირობებში. ამდენად, არ არსებობს მომჩივნის სანქციისაგან გათავისუფლების საფუძველი და საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

მომჩივნის არგუმენტაცია
დეკლარირების პროცესში აღნიშნული ხარვეზი გამოწვეულია შეცდომით/არცოდნით, სრულად აანალიზებს პასუხისმგებლობას და იმას, რომ აღნიშნული ქმედებით ზიანი მიადგა ბიუჯეტს. მაგრამ, ითხოვს გათვალისწინებულ იქნას, რომ აღნიშნული დარღვევა არ განხორციელებულა მიზანმიმართულად, ის გამოწვეულია მხოლოდ ბუღალტრის „არაკომპეტენტურობით“. ის ფაქტი რომ მის მიერ კანონის დაცვით არის გამოწერილი ყველა რეალიზაციის ელექტრონული ზედნადები მიუთითებს კიდევ ერთხელ იმაზე, რომ აღნიშნული დარღვევა არ იყო განზრახ ჩადენილი გადასახადისაგან თავის არიდების მიზნით.
ვინაიდან, სამართალდარღვევები გამოწვეული იყო შეცდომით, ითხოვს, სსკ-ის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით საბჭოსთვის მონიჭებული უფლების გამოყენებას და სსკ-ის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დამატებით დარიცხული ჯარიმის, 1438 ლარი და საურავის, 179.42 ლარის მოხსნას.
დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი და მე-7 ნაწილების თანახმად,
1. საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.
7. საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს ან სასამართლოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.
ამავე კოდექსის 270-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად,
1. საგადასახადო სანქცია არის პასუხისმგებლობის ზომა ჩადენილი საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის.
2. საგადასახადო სანქცია გამოიყენება გაფრთხილების, საურავის, ფულადი ჯარიმის, სამართალდარღვევის საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების უსასყიდლოდ ჩამორთმევის სახით, ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.
საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად,
1. საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.
2. საურავი ერიცხება გადასახადის თანხას, რომელიც არის სხვაობა გადასახადის გადამხდელის მიერ შეუსრულებელ საგადასახადო ვალდებულებებსა და ზედმეტად გადახდილი გადასახადების ჯამს შორის. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, საურავის დარიცხვა ხორციელდება თითოეული ვადაგადაცილებული დღისათვის, გადასახადის გადახდის ვადის ამოწურვის დღის მომდევნო დღიდან.
საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად,
1. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.
2. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი, 21 და 22 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.
21. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.
22. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტზე მეტია და 20 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 25 პროცენტის ოდენობით.
24.06.2019 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტით გადამხდელს ერიცხება ჯარიმა სსკ-ის 275-ე მუხლის თანახმად 1438 ლარი, მათ შორის საშემოსავლო გადასახადში 480 ლარი და დღგ-ში 958 ლარი, ასევე 26.06.2019 წლის №078-7 საგადასახადო მოთხოვნით საურავი 179.42 ლარი.
შემოწმების აქტის მიხედვით დარიცხვის გამომწვევი მიზეზია ფაქტი, რომ მეწარმეს შესამოწმებელ პერიოდში გამოწერილი აქვს ელ. ზედნადებები, რომელიც არ ჰქონდა დეკლარირებული. შემოწმებით, დაკორექტირდა 2018 წლის წლიურ საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციაში ერთობლივი შემოსავლის მონაცემი და გამოსაქვითი ხარჯები, ასევე დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა.
მომჩივანი ითხოვს გათვალისწინებულ იქნას, რომ აღნიშნული დარღვევა არ განხორციელებულა მიზანმიმართულად, ის გამოწვეულია მხოლოდ ბუღალტრის „არაკომპეტენტურობით“. ის ფაქტი რომ მის მიერ კანონის დაცვით არის გამოწერილი ყველა რეალიზაციის ელექტრონული ზედნადები მიუთითებს კიდევ ერთხელ იმაზე, რომ აღნიშნული დარღვევა არ იყო განზრახ ჩადენილი გადასახადისაგან თავის არიდების მიზნით. ვინაიდან, სამართალდარღვევები გამოწვეული იყო შეცდომით, ითხოვს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე გათავისუფლდეს დაკისრებული ჯარიმისაგან.
საბჭოს მიაჩნია, რომ ნებისმიერი შეცდომა არ წარმოადგენს სანქციისაგან გათავისუფლების საფუძველს. გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება უკავშირდება პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირის დაუდევარი ქმედება არ შეიძლება გახდეს საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლების საფუძველი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირებისათვის სსკ-ის 275-ე მუხლით შეფარდებული ჯარიმის და შეუსრულებელ საგადასახადო ვალდებულებაზე დარიცხული საურავის სსკ-ის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძვლით გაუქმების საფუძველი არ არსებობს.

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით, 305-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და გადაწყვიტა:

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი, მე-12 კილომეტრი, №6) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

დათო გაბლიშვილი

სხდომის თავმჯდომარე