თარიღი: 1/28/2021
ნომერი: 10640/2/20
მუხლი: საშემოსავლოს გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება,
კატეგორია: საშემოსავლო გადასახადი,
შემმოწმებელი: აუდიტის დეპარტამენტი
 

ქ. თბილისი 28.01.2021
გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა №10640/2/2020
მომჩივანი: ნ. ბ. (ს/ნ )
მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, ზ. ძნელაშვილის (სხდომის თავმჯდომარე), მ. ადეიშვილის, ნ. ბაბუხადიას, დ. გაბლიშვილის, შ. გვენეტაძის, შ. კომლაძის, დ. ლაშხიას, დ. მოლოდინის, დ. რუხაძის, გ. ფერაძის, შემადგენლობით, 28.01.2021 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება ნ. ბ-ს 24.06.2020 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №10640/2/2020).

დავის საგანი:
იჯარით მიღებული შემოსავლების დაბეგვრა.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:
1. აუდიტის დეპარტამენტის 26.12.2019 წლის №021-187 საგადასახადო მოთხოვნა;
2. შემოსავლების სამსახურის 5.06.2020 წლის №14724 ბრძანება.

დარიცხული თანხა: საშემოსავლო გადასახადი - 11 070 ლარი.

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები
მომჩივანს სადავო თანხები დაერიცხა აუდიტის დეპარტამენტის კამერალური საგადასახადო შემოწმების 20.12.2019 წლის აქტის საფუძველზე. შემოწმებულია 1.01.2016 წლიდან 1.01.2019 წლამდე პერიოდი.
შემოწმების აქტის მიხედვით, შპს ჯ-ს საგადსახადო შემოწმების პროცესში გამოვლინდა, რომ კომპანიას შესამოწმებელ პერიოდში იჯარის მომსახურებას უწევს გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებული ფიზიკური პირი ნ. ბ.
შემოსავლების სამსახურის ერთიანი ელექტრონული ბაზების დამუშავების შედეგად დადგინდა, რომ ნ. ბ-ს შპს ჯ-საგან მომსახურების სანაცვლოდ მიღებული საკომპენსაციო თანხები არ აქვს ასახული შესაბამისი პერიოდის ერთობლივ შემოსავალში.
საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის, მე-100 მუხლის, 136-ე მუხლის მე-7 ნაწილის და 138-ე მუხლის შესაბამისად, შემოწმების შედეგად 2016 წლის ერთობლივი შემოსავალი გაიზარდა 14 850 ლარით, 2017 წლის შემოსავალი 16 200 ლარით და 2018 წლის შემოსავალი 12 150 ლარით.
შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის 26.12.2019 წლის №021-187 საგადასახადო მოთხოვნა, რომელიც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.
შემოსავლების სამსახურის 5.06.2020 წლის №14724 ბრძანებით საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, მომჩივანი საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე გათავისუფლდა აუდიტის დეპარტამენტის 26.12.2019 წლის №021-187 საგადასახადო მოთხოვნაში ასახული სანქციისგან.
შემოსავლების სამსახურის 5.06.2020 წლის №14724 ბრძანება გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლზე, 79-ე მუხლზე, მე-80 მუხლის პირველ ნაწილზე, მე-100 მუხლის პირველ ნაწილზე და მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 153-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტზე და მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ გადასახადის გადამხდელი 4.07.2007 წლიდან რეგისტრირებულია ინდივიდუალურ მეწარმედ, ხოლო რეგისტრაცია გაუქმებულია 7.10.2019 წელს. ამდენად, მოიჯარეს არ ჰქონდა გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავების ვალდებულება.
შესაბამისად, საქმის ირგვლივ არსებული მასალების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მართლზომიერად იქნა გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრული.
სადავო საგადასახადო მოთხოვნით დაკისრებულ სანქციასთან მიმართებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლზე, 272-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილზე და განმარტა, რომ საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს.
ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მომჩივანს არ ჰქონია გადასახადისგან თავის არიდების განზრახვა. შესაბამისად, ვინაიდან გადასახადის გადამხდელი მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში, რაც გამოწვეულია შეცდომით/არცოდნით, საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე მომჩივანი უნდა გათავისუფლდეს აუდიტის დეპარტამენტის 26.12.2019 წლის №021-187 საგადასახადო მოთხოვნაში ასახული სანქციისგან.

მომჩივნის არგუმენტაცია
მომჩივანი აღნიშნავს, რომ 2016, 2017 და 2018 წლებში მისი სტატუსი იყო ინდივიდუალური მეწარმე, თუმცა აღნიშნული სტატუსი ფაქტიურად შეჩერებული ჰქონდა 2014 წლიდან, ვინაიდან არ ახორციელებდა სამეწარმეო საქმიანობას. ეწეოდა მხოლოდ არასამეწარმეო საქმიანობას - ქონების გაქირავებას, კერძოდ 1.11.2015 წელს ქირავნობის ხელშეკრულების საფუძველზე ჰქონდა გაქირავებული საკუთრებაში არსებული სახლის 96,28 კვ. მ. ფართიდან 20 კვ. მ. ფართი. აღნიშნული ხელშეკრულებით დამქირავებელი იყო შპს ჯ. (ს/ნ ) და ქირავნობის საგნით სარგებლობისათვის გადასახდელი თანხა (ქირა) თვეში შეადგენდა 1 350 ლარს, საშემოსავლო გადასახადის გარეშე.
2016 წელს შპს ჯ-სგან ქირის სახით მიღებულია 18 562,5 ლარი, საიდანაც 14 850 ლარი ჩარიცხულია პირად საბანკო ანგარიშზე, ხოლო საშემოსავლო გადასახადის თანხა წყაროსთან დააკავა საგადასახადო აგენტმა, შპს ჯ-მ და ინფორმაცია საანგარიშო პერიოდისათვის შემოსავლის საერთო თანხისა და დაკავებული გადასახადის საერთო თანხის მითითებით წარუდგინა საგადასახადო ორგანოს. აღნიშნული ფაქტის შესახებ ინფორმაცია ასახულია შემოსავლების სამსახურის ბაზაში, გადასახადის გადამხდელის პირად გვერდზე.
ანალოგიური მიდგომაა 2017 წელსაც. 2017 წელს შპს ჯ-სგან ქირის სახით მიღებულია 20 250 ლარი, საიდანაც 16 200 ლარი ჩარიცხულია პირად საბანკო ანგარიშზე, ხოლო საშემოსავლო გადასახადის თანხა 4 050 ლარი, საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის საფუძველზე გადახდის წყაროსთან დააკავა საგადასახადო აგენტმა, შპს ჯ-მ და ინფორმაცია საანგარიშო პერიოდისთვის შემოსავლის საერთო თანხისა და დაკავებული გადასახადის საერთო თანხის მითითებით, წარუდგინა საგადასახადო ორგანოს. ინფორმაცია აღნიშნულის შესახებ, ასევე ასახულია შემოსავლების სამსახურის ბაზაში, გადასახადის გადამხდელის პირადი შემოსავლების ნაწილში.
საგადასახადო ორგანომ კი კამერალური საგადასახადო შემოწმებისას არ გაითვალისწინა შემოსავლების სამსახურის ბაზაში პირად გვერდზე ასახული აღნიშნული ინფორმაცია და 2016-2017 წლებში მიღებული, უკვე დაბეგრილი შემოსავლები კვლავ დაბეგრა. კერძოდ, 2016 წელს მიღებული და დაბეგრილი (ე.წ. ხელზე აღებული) ქირა 14 850 დაბეგრა საშემოსავლო გადასახადით 2 970 ლარით და დააკისრა შესაბამისი ჯარიმა 1 485 ლარი, ხოლო 2017 წელს მიღებული და დაბეგრილი (ე.წ. ხელზე აღებული) ქირა 16 200 ლარი. ამიტომ, საგადასახადო ორგანომ ხელახლა უნდა შეისწავლოს აღნიშნული საკითხი და გააუქმოს არასწორად და უკანონოდ ზედმეტად დარიცხული თანხები.
მიუხედავად იმისა, რომ იმ პერიოდში სტატუსი იყო ინდივიდუალური მეწარმე, საგადასახადო კოდექსის შესაბამისად სრული უფლება ჰქონდა შპს ჯ-ს დაეკავებინა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადი და მის მაგივრად განეხორციელებინა მიღებულ შემოსავლებზე და დაკავებულ საშემოსავლო გადასახადზე თვეების მიხედვით დეკლარირება, რაც ფაქტიურად განხორციელდა კიდეც.
მომჩივანი აღნიშნავს, რომ ვინაიდან მისი შემოსავალი იბეგრებოდა გადახდის წყაროსთან, ამიტომ როგორც ინდ. მეწარმეს არ ჰქონდა ვალდებულება წარედგინა საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციები და მოეხდინა უკვე დაბეგრილი თანხების დეკლარირება. 2018 წელზე გათავისუფლებულია სანქციისგან და მზად არის გადაიხადოს 2018 წლის კუთვნილი საშემოსავლო გადასახადი.
ადგილი არ ჰქონია საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნების დარღვევას, ამიტომ საკითხი უნდა გადაწყდეს სამართლიანად და გაუქმდეს 2016-2017 წლებში არასწორად დამატებით დარიცხული თანხები.

დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.
ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები.
საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტის 1.01.2018 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი რედაქციით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, კერძოდ საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც გაწეული მომსახურების ღირებულებას უნაზღაურებს ფიზიკურ პირს, რომელსაც არ აქვს გადასახადის გადამხდელის მოწმობა.
დადგენილია და სადავო არ არის, რომ 2016-2017 წლებში მომჩივნის მიერ მიღებულია საიჯარო მომსახურებიდან შემოსავლები, შპს ჯ-თან გაფორმებული ხელშეკრულების შესაბამისად გაწეული მომსახურებით.
ვინაიდან მომჩივანი საგადასახადო ორგანოში აღრიცხულია გადასახადის გადამხდელად და მის მიერ იჯარის მომსახურებიდან მიღებულია შემოსავლები, საბჭოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში მოიჯარეს არ გააჩნდა გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავების ვალდებულება და აღნიშნული შემოსავლის (საიჯარო ქირის) დეკლარირება და გადასახადის გადახდა მომჩივნის (მეიჯარის) ვალდებულება იყო. შესაბამისად, მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები გაანგარიშებულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა გათვალისწინებით და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.